Handleiding PC-Navigo
2008
© 2008 Auteursrechten:
Feenstra-Kouwenberg, Ray-sur-Saône, France
Inhoudsopgave
Aan de slag met
PC-Navigo
Bestand
Nieuw
Openen
Opslaan
Opslaan
als...
Route sluiten
Alles sluiten
Voorkeuren
GPS
Importeren
Exporteren
ENC
ENC-instellingen
Reisplan verzenden
Sluiten
Bewerken
Scheepsgegevens
Bepaal Vertrek
Bepaal
Bestemming
Voeg "Via"-plaats toe
Onderbrekingen
Voeg
"Mijden"-plaats toe
Alle "Via"-plaatsen
opheffen
Alle "Mijden"-plaatsen opheffen
Tijdplanning
Beeld
Overzichtskaart: besturing
Overzichtskaart:
indeling
PC-Navigo ENC *1
Pictogrammen
Reisplan
Niveaugrafiek
Afmetingengrafiek
Bladeren
Maximale
afmetingen
Reissamenvatting
Voorafgaande verzoeken
Areaalkaart
Areaallijst
Berichten
aan de scheepvaart
Stremmingenoverzicht
GPS-Monitor
Brandstofmonitor
Rekenwijze
Dynamisch
reisplannen
Snelste Route
Kortste Route
Optimale
Route
Toeristische Route
Areaal
Dichtstbijzijnde...
Stad
Dorp
Beroepskades
Haven
Containerterminal
Jachthaven
Jachtligplaats
Bunkerstation
Peilschaal
Zoekcriteria
"Passen en Meten"
Opties
Zoeken
Zoeken naar
plaats
Zoeken naar vaarweg
Zoeken in de kaart
Zoeken op
GPS-positie
Bladeren
Tijdelijke instellingen
Taalkeuze
Nederlands
Deutsch
Français
English
Omstandigheden
Stremmingen
downloaden
Korte stremmingen wissen
Logboek
Kaart-aantekeningen
Aankomstdatum en
-tijd
Tijdcorrectie
Bedieningstijden
Géén route
gevonden?
Afstand
Beveiliging
Nieuw in
PC-Navigo 2008
ENC's en S-57 bestanden *1
S-57 ENC inlezen en importeren *1
Navigeren op de ENC *1
Volledig scherm weergave
Intelligente kaart
*1
Info
Help
*1) Uitsluitend in PC-Navigo-ENC
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Van harte gefeliciteerd met de
aanschaf van PC-Navigo, nog steeds de enige RoutePlanner voor alle
Europese binnenwateren. Een enorm gegevensbestand waarin alle kenmerken van de
waterwegen, bruggen, sluizen en havens zijn opgenomen, maakt dankzij de slimme
opzet heel veel puzzel- en rekenwerk voor de vaarweggebruiker overbodig.
Behalve als vraagbaak voor alles wat de binnenwateren betreft, kan het
programma ook dienen als hulpmiddel om te bepalen waar U met een bepaald schip
kunt komen en hoe lang de reis zal vergen.
Het rekenwerk, dat aan allerlei aspecten van de
binnenvaart vastzit, wordt een peuleschil: man kan heel wat mogelijkheden
gedegen met elkaar vergelijken, zodat varen rendabeler, prettiger en
ontspannener kan worden. Ook voor het vaststellen van statistische gegevens
(aantal gevaren kms, aantal gevaren uren, afgelegde afstand, etc.) is
PC-Navigo van onschatbare waarde.
De verschillende wijzen waarop de gegevens
gepresenteerd kunnen worden maken het gebruik voor ieder de moeite waard. Of U
nu met een groot Europaschip naar de Donau wilt varen of met een jacht van
Friesland naar de Maas, altijd zult U de benodigde gegevens voor de reis op een
handzame manier voorgeschoteld krijgen: of het nu gaat om het precieze verloop
van zo'n route of om een simpel VHF-kanaal, om een sluitingstijd van een brug
of sluis of om de vraag of het niet nét een beetje slimmer is om een
stukje om te varen en wat tegenstroom te vermijden, al deze vragen kunnen met
behulp van PC-Navigo snel en duidelijk beantwoord worden.
De gegevens zijn met de grootst mogelijke
zorgvuldigheid verzameld en worden geregeld gecontroleerd en vergeleken met
alle beschikbare bronnen, zoals die van Rijkswaterstaat, de WSA's, en de
Diensten voor de Scheepvaart. Toch kunnen er fouten en onjuistheden in de
bestanden geslopen zijn. Daarom blijft de gebruiker zélf
verantwoordelijk voor een veilige vaart. De makers van PC-Navigo wijzen
daarom iedere verantwoordelijkheid voor schade of andere gevolgen van het
gebruik van PC-Navigo bij voorbaat af.
PC-Navigo is geschreven voor WINDOWS 2000
of "hoger". Het programma kan draaien op ieder Windows 2000, Windows NT,
Windows XP of Windows Vista 32-bits besturingssysteem waarin tenminste eem
Pentium-II processor of een vergelijkbare processor werkt. Het programma
vereist 30 Megabytes schijfruimte tijdens installatie; een deel daarvan wordt
na installatie weer vrijgegeven. Een SVGA grafische kaart is nodig. Voor de
(optionele) installatie van de fotogallerij is nog eens 180 Mb schijfruimte
nodig. Voor het installeren van ENC navigatiekaartcellen is per cel gemiddeld
2,5 Mb schijfruimte nodig; alle ENC-cellen van Nederland vergen daarom circa
350 Mb.
Als U PC-Navigo
voor het eerst opstart, zult U al dadelijk merken dat de besturing van het
programma sterk lijkt op wat U in andere Windows-programma's gewend bent. Boven
aan het scherm vindt U een MENUBALK, waarop de hoofd-besturingsmenu's van
PC-Navigo zichtbaar zijn: Bestand, Bewerken, Beeld, Rekenwijze, Opties,
Logboek en Help. Voordat U echter met deze menu's aan de slag kunt, moet U
eerst iets weten over de algemene opzet van PC-Navigo.
PC-Navigo bevat een groot gegevensbestand,
waarin alle VAARWEGEN van Europa opgenomen zijn, compleet met allerlei gegevens
zoals stroomsnelheid, maximumsnelheid, toegestane afmetingen, waterpeil, en
ligging. Bovendien bevat het programma per vaarweg een bestand, waarin alles
wat de schipper in die vaarweg kan tegenkomen opgenomen is: bruggen, sluizen,
keersluizen, kades, havens, dorpen en steden, tunnels, aquaducten en ga zo maar
door. Van al deze objecten zijn de relevante gegevens bekend
(doorvaartafmetingen, bedieningstijden, telefoonnummers, marifoonkanalen,
precieze ligging, etc.).
PC-Navigo kan met deze gegevensbestanden razendsnel rekenen,
sorteren, vergelijken en gegevens in de goede volgorde zetten. Daardoor kan het
programma bijvoorbeeld in slechts enkele seconden alle afmetingen van alle
bruggen en sluizen in een route vergelijken met de afmetingen van een bepaald
schip, en op die manier vaststellen of dat schip die route wel kan bevaren. Ook
kan PC-Navigo van ieder stukje van een route de vaartijd berekenen, en
door het tijdstip van aankomst te vergelijken met de op die dag geldende
bedieningstijden, vaststellen of de brug of sluis nog gepasseerd kan worden of
dat er moet worden gewacht. Allerlei vragen zijn snel en trefzeker te
beantwoorden, niet alleen "wat is de snelste route van Rotterdam naar Parijs"
maar ook "waar kan een schip van 90 bij 12 meter, dat in Bremen ligt, allemaal
komen?" of "Hoe laat en op welke dag kom ik in Bratislawa aan als ik vandaag
uit Rotterdam vertrek en volcontinu wil varen?"
Veel plezier dus met PC-Navigo. En, mocht
U ergens niet uitkomen, zet dan gewoon het pijltje van de cursor op de plaats
of het menu-onderwerp, waarover U meer wil weten, en druk op de F1-toets: de helpteksten
leggen U alles over het betreffende onderwerp uit, zonder moeilijk opzoeken of
puzzelen.
Beveiliging
PC-Navigo is beveiligd tegen
ongeoorloofd kopieëren. Deze beveiliging werkt door middel van "hardware",
met een zogenaamde dongle of kopiëersleutel. De beveiliging zorgt ervoor,
dat het programma uitsluitend gebruikt kan worden door degenen die voor een
eigen licentie hebben betaald. Daardoor betaalt iedere gebruiker slechts de
kosten, die het produceren en onderhouden van PC-Navigo werkelijk vergt,
en niet ook nog een deel van het "illegale" gebruik van anderen.
De kopiëerbeveiliging is zo ingericht,
dat de gebruiker er zo weinig mogelijk van merkt. Tijdens de installatie hoeft
niets te worden gedaan, alleen moet tijdens het opstarten van het programma de
beveiligings-sleutel (de "dongle") in de betreffende aansluiting aanwezig
zijn.
Licentierechten
Het gebruiksrecht van software, de "licentie", is een recht dat aan
iedere individuele gebruiker op persoonlijke titel wordt verstrekt. Dat recht
staat de gebruiker NIET toe, de software voor gebruik door anderen te
vermenigvuldigen. Wel mag de gebruiker de software wegschenken, verkopen of aan
anderen uitlenen, doch uitsluitend indien hij/zij dan zélf van het
verdere gebruik afziet, zodat de licentie wederom bij één unieke
gebruiker hoort.
Omdat de
gegevens van alle licentiehouders door NoorderSoft worden bijgehouden, dient van een overdracht van een licentie aan
derden mededeling te worden gedaan. Als dat achterwege blijft, kan aan de
nieuwe gebruiker geen service worden geboden en kunnen ook geen updates worden
verstrekt; de nieuwe gebruiker is dan immers niet als gerechtigde
bekend.
Updates van de
software en van de erin gebruikte gegevens worden tegen het sterk gereduceerde
tarief uitsluitend geleverd aan gebruikers met een licentie. Het updaten van
oudere versies door gebruikers, die bij NoorderSoft onbekend zijn, is niet mogelijk.
Iedere licentie geeft recht op het gebruik van
één versie van PC-Navigo TEGELIJK. Dit houdt in, dat de
software weliswaar onbeperkt geïnstalleerd kan worden op zo veel computers
als men wil, maar dat het programma slechts dáár zal werken, waar
de dongle aanwezig is. Wie PC-Navigo op méér dan een
plaats wil gebruiken op hetzelfde moment, heeft dus méér dan een
licentie nodig.
Bij eerdere
versies van de software die met een sleuteldiskette beveiligd waren, werden
voorheen vaak twéé installatiemogelijkheden op de diskette
verstrekt. Dit om bij het beschadigd raken van een installatiesleutel direct
toegang te hebben tot een "reserve-sleutel", en om het gebruikers mogelijk te
maken de software zowel aan boord als thuis in gebruik te hebben zonder
omslachtige dé-installatieprocedures. Ook in die gevallen gold overigens
onverkort, dat de licentie slechts recht geeft op één werkende
versie tegelijk. Nieuwe exemplaren van de software worden nog uitsluitend met
de dongle-beveiliging geleverd.
Bedrijven die PC-Navigo professioneel gebruiken, dienen per
werkplek over een licentie te beschikken. Bij grotere aantallen is het
verstandig daarover contact te hebben met NoorderSoft om te bezien of er oplossingen-op-maat geboden kunnen
worden.
Dongle-verlies en
-beschadiging
De dongle vertegenwoordigt de VOLLEDIGE waarde van de
software. Iedere dongle is
voorzien van een uniek nummer, dat bij NoorderSoft geregistreerd is. Bij onverhoopte beschadiging van de dongle of bij
een onjuiste werking moet de dongle ALTIJD worden teruggestuurd naar
NoorderSoft, zodat op
basis van dit geregistreerde nummer een vervangende dongle beschikbaar gesteld
kan worden.
De dongle is
voorzien van een uitsparing, waarmee hij aan een sleutelring kan worden
bevestigd. Voor gebruik aan boord is het verstandig, aan de dongle of aan de
sleutelring een drijvertje te bevestigen (b.v. een kurkje of een speciaal
daarvoor bedoeld sleutelbos-drijvertje) om bij overboordvallen te voorkomen dat
de sleutel naar de bodem zinkt.
Installatie dongle-versie
Om de met een dongle beveiligde versie van
PC-Navigo te installeren, brengt U de CD-ROM in de betreffende drive en
U volgt de aanwijzingen op het scherm. Pas NA installatie van het programma
brengt U de dongle in een van de vrije USB-poorten (of in de printerpoort
indien U een printerpoort-dongle heeft).
De dongle moet bij het opstarten van
PC-Navigo aanwezig zijn. Zodra het programma draait, kan de dongle
eventueel worden verwijderd (bijvoorbeeld als de gebruikte poort nodig is voor
een andere USB-aansluiting).
Verschillende soorten dongles
Er zijn twee soorten beveiligingsdongles
verkrijgbaar: de meest gangbare is de USB-dongle, een piepklein USB-stekkertje
dat in één van de (op moderne computers meervoudig aanwezige)
USB-poorten gestoken kan worden.
Naast de USB-dongle is er ook een
printerpoort-dongle (LPT-dongle) beschikbaar. Deze dongle is groter en zwaarder
dan de USB versie, maar heeft het voordeel dat hij net als andere parallelle
aansluitstekkers met schroefjes aan de aansluiting bevestigd kan worden,
waardoor hij iets minder kwetsbaar is bij gebruik in "zware" omstandigheden.
Een eventuele printer-aansluiting moet hiervoor worden losgenomen en kan, na
het aansluiten van de printerpoort-dongle, op zijn beurt weer in de achterzijde
van de dongle worden aangesloten. Een voorkeur voor een LPT-dongle moet apart
worden kenbaar gemaakt: standaard wordt de USB-variant meegeleverd.
Foutmeldingen en herstel
Een dongle kan in enkele gevallen problemen
geven door technische mankementen: indien het "ledje" (het kleine groene lampje
aan het uiteinde van de dongle) brandt, is de dongle in orde en werkt hij naar
behoren. Indien het lampje knippert, is de dongle-driver niet of niet juist
geïnstalleerd. Via e-mail (dongle@noordersoft.com) kan
een instructie worden gevraagd hoe de drivers op een juiste wijze
geïnstalleerd kunnen worden. Als het lampje helemaal niet brandt is er een
storing in de dongle en moet contact met NoorderSoft worden opgenomen.
Als de
dongle tijdens het bedrijf foutmeldingen geeft, kan daaruit soms de oorzaak van
de storing worden afgeleid:
- foutcode 110: de dongle is voor een
Europa-versie, terwijl de software een Nederland-versie is. Neem contact op met
NoorderSoft om de dongle
om te ruilen of te her-coderen.
- foutcode 120: de dongle is voor een
Nederland-versie, terwijl de software een Europa-versie is. Neem contact op met
NoorderSoft om de dongle
om te ruilen of te her-coderen.
- foutcode 255: er is een programmeerfout
opgetreden bij de productie van de dongle: Neem contact op met
NoorderSoft om de dongle
om te ruilen.
Bij andere
foutmeldingen kan door middel van e-mail (dongle@noordersoft.com)
altijd assistentie worden gevraagd.
Auteursrechten
De auteursrechten van PC-Navigo (versies 1.0
tot en met 2008) berusten bij P.L.Feenstra/J.C.R.Kouwenberg. De
exploitatie werd middels een 15-jarig contract van 1992 tot 2007 aan
NoorderSoft gegund.
Gebruik door licentie-houders van de software voor alle funkties en
mogelijkheden die erin zijn voorzien is toegestaan. Het gebruik van de in het
programma toegepaste technologieën, formaten en systemen vereist
expliciete schriftelijke toestemming van NoorderSoft, voorzover deze technologieën, formaten en systemen niet het
intellectuele eigendom van anderen zijn. Zonder een dergelijke schriftelijke
toestemming is het gebruik van alle specifiek voor PC-Navigo ontwikkelde
oplossingen nadrukkelijk verboden. Het programma is auteursrechtelijk beschermd
en merkenrechtelijk geregistreerd.
© 1990
- 2008 by P.L.Feenstra/J.C.R.Kouwenberg, Amsterdam,
Nederland/Ray-sur-Saône, Frankrijk.
Bestand
Met <BESTAND>
opent U de basis-functies die PC-Navigo net als ieder ander programma
heeft: alles wat nodig is om bestanden te openen, op te slaan, af te drukken en
aan Uw wensen aan te passen. Onder bestand staan tot Uw beschikking:
Nieuw
Openen
Opslaan
Opslaan
als...
Route sluiten
Alles sluiten
Voorkeuren
GPS
Importeren
Exporteren
ENC
ENC-instellingen
Reisplan verzenden
Sluiten
Nieuw
Met NIEUW kunt U een tweede routeberekening
openen, zónder de gegevens van een eerder bepaalde route, die in het
geheugen zit of die U zojuist hebt berekend, te wissen. PC-Navigo biedt
namelijk de mogelijkheid om méér dan één route
tegelijkertijd te laden. In het detailscherm rechts wordt iedere route op een
eigen TABBLAD weergegeven.
U hoeft NIEUW de eerste keer niet te gebruiken, omdat het geheugen dan
nog leeg is.
Openen
Als U een route al eerder heeft berekend en
opnieuw wil inlezen, doet U dat met OPENEN. Er verschijnt een dialoogvenster,
waarin U naar het bestand kunt gaan wat U geopend wil hebben. Door erop te
dubbelklikken opent U het bestand en kunt U ermee verder
werken.
Als U een route
opent, worden alle aspecten van die route weer geldig, dus ook de
oorspronkelijke vertrekdatum, de opgegeven tijden en de vertrekplaats en
bestemming. Nadat U de route geopend hebt, kunt U deze desgewenst aanpassen of
wijzigen, gewoon door ze opnieuw te bepalen in de betreffende menuschermen, zoals Scheepsgegevens, Tijdplanning,
Vertrek of Bestemming.
Opslaan
Een eenmaal bepaalde route kan worden opgeslagen.
Als U op OPSLAAN klikt, verschijnt een dialoogvenster, waarin U de naam van het
bestand kunt opgeven, waarin de route opgeslagen zal worden. Als de route
eenmaal opgeslagen is, verschijnt dat venster niet meer: de route wordt dan
opgeslagen onder de naam, die U laatstelijk gebruikt hebt.
Opslaan
als...
Als U een route, die al
opgeslagen geweest is, onder een andere naam wilt opslaan, waarbij ook de
oorspronkelijke route, onder de oude naam, blijft bestaan, klikt U op OPSLAAN
ALS... en U geeft de route een nieuwe naam in het venster. Beide varianten van
de route blijven nu bewaard.
Route sluiten
Als U één of meerdere routes
geopend hebt, en U wil er één van sluiten, kunt U met ROUTE
SLUITEN de actuele route uit het geheugen verwijderen. Als er nog andere routes
tegelijkertijd geopend zijn, blijven die wél actief.
Alles Sluiten
Als U één of meerdere routes
geopend hebt, en U wil ze allemaal tegelijk sluiten, kunt U met ALLES SLUITEN
alle actuele routes uit het geheugen verwijderen.
Printerfuncties
PC-Navigo heeft voor verschillende
onderdelen van de routeplanner een aantal print-mogelijkheden. Zo kan het
Reisplan worden afgedrukt, en ook kunnen de meeste
hulpschermen (waarop vaak telefonnummers, bedieningstijden e.d.) afgedrukt
worden.
De printfuncties voorzien
allemaal in een afdruk-voorbeeld, dat op het scherm wordt getoond en dat met
een druk op de PRINT knop kan worden afgedrukt.
NB. De Pictogrammen en de Overzichtskaart kunnen
NIET rechtstreeks worden afgedrukt. Dat komt omdat het samengestelde beelden
zijn: er worden data uit de bestanden van PC-Navigo bijeengebracht, die
samen het pictogram of het kaartbeeld vormen. Wél kan van de
overzichtskaart een zogenaamd "bitmap" bestand worden gemaakt, dat in een
grafisch programma (b.v. Window's Paint, Photo Shop, Paint Shop Pro) kan worden
ingelezen, verder bewerkt en ook afgedrukt. Dat dat met de kaart zélf
NIEt kan, komt omdat de kaart in PC-Navigo een zogenaamde vectorkaart
is, die bestaat uit losse lijnen, die véél meer geheugenruimte
innemen dan een bitmap-afbeelding.
De Printfuncties in PC-Navigo zijn niet
heel erg uitgebreid: wie de te printen bestanden verregaand wil bewerken, doet
er beter aan de bestanden te exporteren naar .html of .txt bestanden (met de
knoppen boven het reisplan) of .bmp bestanden (met de
knoppen boven de kaart) en de bewerking verder te doen in de
daarvoor geëigende Windows-programma's (zoals Word, Office, Start-office,
Windows Paint, etcetera).
Voorkeuren
Onder VOORKEUREN kunt U een dialoogvenster
openen, waarin U allerlei instellingen (programma-opties) van PC-Navigo
kunt instellen en bewaren voor regulier gebruik. Het betreft:
1. kaartinstellingen:
- de straal van de automatische
zoekfunctie, waarbinnen bij een aanwijzing op de kaart gezocht
wordt naar plaatsen en objekten;
- kaartinstellingen van plaatsnamen: U
kunt de zichtbaarheid van stads- en dorpsnamen in- of uitschakelen om de
duidelijkheid van de kaart aan te passen aan de schaal. Los van het
ingeschakeld zijn wordt het tonen van de naamlabels óók nog
beïnvloed door de schaal van de kaart: pas als verder wordt ingezoomd dan
een ingestelde kritische grens worden de naamlabels zichtbaar;
- kaartinstellingen van het "format" van
de lengte- en breedtegegevens: latitude en longitude in graden, minuten en
seconden óf in graden, minuten en decimale delen van een minuut
óf in graden en decimale delen van een graad;
- het al dan niet tonen van stremmingen
en/of notities in de kaart; als deze opties aangevinkt zijn, verschijnen er op
de plaats waar een stremming of een notitie geldt informatie-icoontjes, waarop
geklikt kan worden om de inhoud te openen;
- de instelling van de
lettergrootte van teksten in de kaart, die uit de PC-Navigo-database
komen.
2.
Zoekproces-instellingen:
- het vasthouden van een drietal
instellingen in het zoekproeces, nl de vertrekplaats
en de vertrekdatum
en de bestemming;
3.
Kunstwerkfilter-instellingen:
- het instellen van details in het
reisplan, in de pictogrammen en in de
areaallijst: welke plaatsen
en objektsoorten wilt U wél, en welke niét, weergegeven zien. Het
aan- of uitklikken van de betreffende vakjes maakt de genoemde objekt-typen
zichtbaar of onzichtbaar;
4.
De GPS-Monitor:
- De GPS-Monitor is
de weergave van de hoofd-waarden van het GPS-signaal: Breedte- en Lengtegraad
(Lat en Long), de Snelheid over de Grond (SOG) en de geschatte aankomsttijd
(ETA) kunnen worden in- of uitgeschakeld;
- De zichtbaarheid (en de transparantie)
van het schermpje zélf kan worden ingesteld;
- De grootte van de tekens, waarmee de
waarden worden getoond, en de kleuren, kunnen apart worden ingesteld om te
verzekeren, dat de waarden altijd goed leesbaar zijn tijdens het
varen;
5. Diverse
weergave-opties:
- De weergave van
afstanden, afmetingen en andere grootte-waarden kan worden omgeschakeld van
metrieke waarden (SI, meters, kilometers etcetera) naar "anglosaxoonse" of
"imperiale" (mijl, zeemijl, voet, inch) waarden.
- Tussen de versies 4.5 en
2006 is de wijze van weergeven van bedieningsschema's aangepast. Wie
gewend was aan de weergave-wijze van oudere versies, kan hier deze weergave
instellen. Wie de nieuwere - schematische - weergave prettiger vindt, laat de
checkbox leeg;
- Wie in de brandstof-module de meldings-dialoogschermen voor het bijwerken van de resthoeveelheid
heeft uitgechakeld, kan die HIER weer inschakelen;
6. Het dynamisch routeplannen:
- Het reisplan-proces in PC-Navigo
2008 kan worden gekoppeld aan de meetwaarden van de GPS. Als die koppeling er is, kan het actuele reisplan door de GPS worden
gecontroleerd én gecorrigeerd. Wie voor deze correctie kiest, laat in
feite de GPS controleren of een bepaald punt in de reis inderdaad op de
geplande tijd wordt gepasseerd.
- Wijkt het passagetijdstip
méér af dan de opgegeven waarde (die standaard op 10 minuten
afwijking staat) dan stelt de software voor om met de feitelijke passagetijd
als uitgangspunt een herberekening te maken voor de rest van de reis. Het
kán immers zijn dat door een afwijkende tijdplanning wijzigingen in de
te volgen route wenselijk worden, en in ieder geval moet de te verwachten
aankomsttijd opnieuw worden vastgesteld;
- Wie de voorgestelde correcties niet
iedere keer opnieuw wil bevestigen, kan er voor kiezen de wijzigingsvoorstellen
al bij voorbaat te accepteren. PC-Navigo rekent dan gewoon
volautomatisch door, hoe het reisplan bijgesteld moet worden als gevolg van
snellere of tragere voortgang.
Importeren
PC-Navigo biedt de mogelijkheid om routes,
die met versie 4.5 zijn gepland (met het .nrf formaat), in te
lezen met de huidige versie. Daartoe moeten dan wel de gegevens van de
vaarwegen en objecten worden "vertaald" naar de nieuwe gegevens. Omdat
PC-Navigo 2006, 2007 en 2008 werken met een ander data-model dan eerdere
versies, zal dit niet altijd foutloos lukken: de gegevens in de huidige versie
zijn een factor 10 nauwkeuriger, en bovendien zitten in PC-Navigo 2006, 2007
en 2008 meer dan twee maal zoveel gegevens als in de
voorgangers.
Geïmporteerde
reizen uit versie 4.3 of 4.4 kunnen daarom niet meer worden
ingelezen: als de eigenschappen van de vaarwegen waarlangs de reizen verlopen
té sterk afwijken van de huidige situatie, zal de samenhang van de reis
soms verstoord zijn. Men dient daaarom de reis (dus het vertrekpunt, de
bestemming en de tijdplanning) even opnieuw in te geven zodat PC-Navigo
2008 de route opnieuw kan berekenen. Eigen aantekeningen en commentaren
gaan in dat geval verloren.
Routes die met PC-Navigo
2006 zijn gepland, kunnen vrijwel altijd direct worden geopend.
Alléén als de vertrekplaats of de bestemming zoals die
oorspronkelijk was opgegeven, uit de gegevensbestanden verdwenen is, kan er een
probleem ontstaan, maar gelukkig is het aantal verdwijnende routepunten in de
databases zéér beperkt (het betreft vrijwel uitsluitend gesloten
vaarwegdelen).
NB.: Door
gewijzigde omstandigheden (andere geldende stremmingen, gewijzigde
doorvaartafmetingen) kunnen routes tóch anders verlopen dan in de
oorspronkelijke planning. Omdat het niet mogelijk is de stremmingen met
terugwerkende kracht op te nemen, is dit helaas niet te vermijden. Men kan
eventueel met het uitschakelen van stremmingen en/of het invoeren van
via-plaatsen of te vermijden plaatsen de oorspronkelijke route "reconstrueren".
Exporteren
PC-Navigo biedt de
mogelijkheid om routes te EXPORTEREN naar het dataformaat van Google-Earth.
Daardoor is het mogelijk om het verloop van een route (INCLUSIEF de tijdstippen
van de geplande passage bij ieder object) te tonen op de satellietfoto's van
Google Earth. Omdat dit formaat voor iedere Google-Earth-gebruiker bruikbaar
is, kan de route dus ook - bijvoorbeeld als bijlage bij een email - worden
toegezonden aan anderen, die dan tot in zéér groot detail het
vaarplan van het schip kunnen volgen.
Er moet voor deze functie eerst
een route gepland zijn. Als men dan op <EXPORTEREN> klikt komt men in een
menu-boom, waarin men de doelmap (de map waar het routebestand opgeslagen moet
worden) vindt; die kan desgewenst gewijzigd worden. Als men de juiste map heeft
aangegeven, klikt men op OK en de route wordt opgeslagen als Google-Earth
(.kml) bestand.
Als men Google Earth open heeft, kan de aldus geexporteerde route
worden geopend in Google, waarna de route als een witte lijn met daarop alle te
passeren punten op de wereldbol verschijnt; Google zoomt doorgaans automatisch
in op het eindpunt van de route. Door op één van de routepunten
te klikken, ziet de gebruiker het geplande tijdstip van de passage ter
plaatse.
Bezoekers, of andere partijen die willen weten hoe het reisplan van
het schip verloopt, kan men zo op zéér eenvoudige wijze tot in
detail informeren over de voorgenomen verplaatsingen, en opstappers of
aflossend personeel kan hun plannen precies op het vaarplan van het schip
afstemmen.
Sluiten
Als U op SLUITEN klikt, wordt PC-Navigo
afgesloten, en worden alle instellingen in het programma die U niet specifiek
heeft opgeslagen, gewist voor nieuw gebruik.
Bewerken
In het hoofdmenu
BEWERKEN zijn alle functies samengebracht, die te maken hebben met de
nautische, plaats- en tijd-keuzes van de gebruiker: zijn keuze van het schip en
de afmetingen daarvan, zijn keuze van de datum en tijd van vertrek en van de
dagelijkse hoeveelheid vaar-uren, en ook zijn keuze van vertrekplaats,
bestemming, plaatsen die hij per se wil aandoen en plaatsen die hij juist wil
vermijden. Het zijn alle gegevens, die PC-Navigo vooraf nodig heeft om
voor U aan het werk te kunnen.
Om
te begrijpen hoe het route-zoeken in PC-Navigo werkt, is het van belang
te weten welke zaken er minimaal opgegeven moeten worden:
- het schip moet worden opgegeven, opdat
de computer weet op welke afmetingen hij de vaarwegen moet goed- of
afkeuren;
- de vertrekplaats en de bestemming
moeten in ieder geval worden opgegeven om de computer duidelijk te maken,
tussen welke twee plaatsen hij een verbinding moet bepalen;
- en de vertrekdag en -tijd, alsmede de
dagelijkse begin- en eindtijd van de vaart, moeten worden opgegeven om de
computer te kunnen laten berekenen op welk tijdstip het schip waar zal
zijn.
In dit menu staan de
volgende submenu's tot Uw beschikking:
Scheepsgegevens
Bepaal Vertrek
Bepaal
Bestemming
Voeg "Via"-plaats toe
Voeg "Mijden"-plaats toe
Alle viaplaatsen opheffen
Alle te vermijden plaatsen
opheffen
Tijdplanning
Scheepsgegevens
Als U op SCHEEPSGEGEVENS klikt, wordt er een
venster met tab-bladen
geopend, waarop alle door U ooit
ingevoerde vaartuigen en samenstellen zichtbaar zijn. U kunt
één van de hier vermelde schepen met een klik selecteren en onder
in het scherm met de knop aangeven: "dit schip gebruiken". De afmetingen en
snelheid van het gekozen schip worden dan in het geheugen gezet voor de
reisplanning. U kunt ook aangeven, dat U het gekozen schip als Uw
"standaardschip" wil instellen: de computer onthoudt dan voor een volgende
keer, dat U met dit schip vaart.
Om een nieuw schip aan de lijst toe te voegen,
klikt U op "toevoegen". U komt dan in een hulpscherm waarin de meest
gebruikelijke scheepstypen en -afmetingen met hun meest gangbare maten al zijn
opgesomd. Door op één van de schepen te klikken kiest U een
schip, dat dan in het vlootscherm verschijnt. Als U op Uw categorie hebt
geklikt, komt U terug in het venster, waarop alle relevante gegevens van dat
scheepstype vermeld staan. De bij de categorie horende standaardgegevens zijn
al ingevuld, maar kunnen naar believen gewijzigd worden.
In het tweede tab-blad
van het scherm, VAARWIJZE, kiest U, tot welke
categorie Uw schip behoort (wat belangrijk kan zijn voor onderscheid in
bedieningstijden) en of U op zondagen wenst stil te liggen. Ook kan, voor de
beroepsvaart, een "exploitatiewijze" of "vaarregime" worden ingegeven: dit zijn
de door de vaartijdenwet bepaalde dagelijkse uren, dat een schip in functie van
z'n bemanning mag varen. De corresponderende tijden worden onder de gemaakte
keuze zichtbaar. U kunt deze naar believen aanpassen: de wijzigingen worden
automatisch ook doorgevoerd in de tijdplanning.
U moet óók opgeven, of het
betreffende schip wel of niet geschikt is voor de vaart over open zee. Is dat
niet het geval, dan worden bij het zoeken van routes de zee-verbindingen buiten
beschouwing gelaten. Dat kan overigens resulteren in de onmogelijkheid om
tussen twee opgegeven plaatsen een bevaarbare route te vinden: als de twee
plaatsen NIET via binnenwater verbonden zijn, zal geen route kunnen worden
vastgesteld.
Bij de keuze om
zeevaartroutes wel of niet mee te wegen, bestaat de mogelijkheid om vaart over
zee "beperkt" toe te staan. Dat dient om een voorkeur van een bepaalde sterkte
op te geven vóór - of tégen - vaart over zee. Hoe groter
de in het veld ernaast opegegeven "handicap", des te minder voorkeur zal worden
gegeven aan het varen van afstanden over zee. Een "handicap" van minder dan 2
geeft dus een "lichte" voorkeur aan routes binnendoor, terwijl een handicap van
8, 9 of 10 alléén routes (deels) over zee plant als de bestemming
écht niet anders bereikt kan worden. De "handicap" is door de gebruiker
instelbaar.
Het
derde tab-blad, BRANDSTOF, biedt de mogelijkheid om de
brandstof-verbruikscijfers en de tankinhouden van het schip op te geven.
Tijdens de reis kan dan worden bijgehouden, hoe de verhouding tussen voorraad
en verbruik zich ontwikkelt, en er kan een waarschuwing worden gegeven als
blijkt dat er te veel vaaruren verstrijken zonder dat er brandstof is
aangevuld.
Het vierde tab-blad, SCHEEPSVORM, is bedoeld om de vorm, waarmee het
betreffende schip wordt afgebeeld in het scherm, aan te passen aan de
werkelijkheid. Door op te geven, over hoeveel meters de scheepsromp "verloopt"
(geleidelijk aan smaller wordt) aan de boeg- en hekzijde, kan een tekening van
het schip globaal worden afgestemd op de werkelijke vorm. Ook kan de exacte
positie van de GPS-antenne op het schip worden opgegeven (gerekend in meters
vanaf de bakboordzijde en vanaf de achtersteven!). Vooral bij grotere schepen
is dit belangrijk, omdat de juiste weergave van de positie van het schip in de
vaarweg ervan afhangt.
Tot slot kan in dit vierde
tabblad nog worden ingesteld of men afstandsringen op de kaart wil weergeven en
zo ja, hoe veel en op welke onderlinge afstand. Het tonen van afstandsringen
vergemakkelijkt het inschatten van afstanden waarmee men obstakels en andere
schepen passeert.
Als U alle
rubrieken ingevuld hebt, kunt U het venster weer sluiten. Van ieder vaartuig
worden de volgende gegevens daadwerkelijk gebruikt in PC-Navigo: de
lengte, de breedte, de (geladen) hoogte, de diepgang, de kruissnelheid, het
onderscheid tussen beroeps- of pleziervaart, de vraag of er zondagsrust
gehouden wordt, de geschiktheid voor vaart over open zee en de
exploitatiewijze.
Als U van
een schip eenmaal de precieze gegevens heeft ingevoerd, wordt dit schip met
deze gegevens automatisch toegevoegd aan Uw vlootlijst. Een volgende keer kunt
U dit schip ook direct vanuit de vlootlijst selecteren door op de
overeenkomstige knop links onder in het scherm te klikken.
Bepaal
Vertrek
Als U op BEPAAL
VERTREKPLAATS klikt, verschijnt een venster, waarin U (een deel van) de naam
van een stad, dorp, ligplaats, sluis, brug, kade of ieder ander object kunt
intypen. U hoeft zich daarbij geen zorgen te maken over hoofd- of kleine
letters en over accenten (A=Ä=a=á=à=ä=â). Als U
de juiste spelling niet weet, kunt U ook een DEEL van de naam intypen, b.v.
"Ouden" voor Oudenaerde of "geveen" voor Hoogeveen, etc.
De vertrekplaats kan ook op talloze andere
plaatsen in het programma worden bepaald (o.m. in BLADEREN,
ZOEKEN enzovoort) door ter plaatse op de rechter muistoets te
klikken en de plaats als Vertrekplaats te "markeren". Ook in de overzichtskaart kan een vertrekplaats worden opgegeven, door rechts in
het scherm onder "Vertrek" op de knop "Locatie" te klikken.
De vertrekplaats is noodzakelijk voor iedere
vorm van berekening, of het nu een route of een areaal betreft. Zonder een
vertrekplaats in te voeren, kunt U PC-Navigo uitsluitend gebruiken om
erin te BLADEREN.
De vertrekplaats die
gekozen is wordt zichtbaar in het overzichtskaartscherm,
namelijk in het veld "Vertrek" onder de locatieknop. Met die locatieknop kunt U
de vertrekplaats ook wijzigen.
Bepaal
Bestemming
Als U op BEPAAL
BESTEMMING klikt, verschijnt een venster, waarin U (een deel van) de naam van
een stad, dorp, ligplaats, sluis, brug, kade of ieder ander object kunt
intypen. U hoeft zich daarbij geen zorgen te maken over hoofd- of kleine
letters en over accenten (A=Ä=a=á=à=ä=â). Als U
de juiste spelling niet weet, kunt U ook een DEEL van de naam intypen, b.v.
"Ouden" voor Oudenaerde of "geveen" voor Hoogeveen, etc.
De plaats van bestemming kan ook op talloze
andere plaatsen in het programma worden bepaald (o.m. in BLADEREN, ZOEKEN, enzovoort) door ter
plaatse op de rechter muistoets te klikken en de plaats als Bestemming te
"markeren". Ook in de overzichtskaart kan een
bestemming worden opgegeven, door rechts in het scherm onder "Bestemming" op de
knop "Locatie" te klikken.
De plaats van bestemming is noodzakelijk voor de berekening van een
route; als U uitsluitend een areaal wil vaststellen, hoeft
U géén plaats van bestemming op te geven.
De plaats van bestemming die gekozen is wordt
zichtbaar in het overzichtskaartscherm,
namelijk in het veld "Bestemming" onder de locatieknop. Met die locatieknop
kunt U de bestemming ook wijzigen.
Voeg
"Via"-plaats toe
Op dezelfde manier als U
vertrek en bestemming heeft bepaald,
kunt U plaatsen opgeven, die U op Uw route wil aandoen of waarlangs U de route
per se wilt laten lopen. In PC-Navigo worden die kortweg "via-plaatsen"
genoemd. Ook via-plaatsen kunt U elders in het programma markeren met behulp
van de rechter muistoets. In het overzichtskaartscherm kunt U
"Via"-plaatsen toevoegen door rechts onder "Via" op de "+" te klikken en in het
dialoogscherm de gezochte naam op te geven.
Via-plaatsen moeten altijd opgesomd staan IN DE
VOLGORDE, WAARIN ZE MOETEN WORDEN AANGEDAAN! De route, die PC-Navigo
berekent, loopt dus van de vertrekplaats naar een eventuele via-plaats 1,
vandaar naar een eventuele via-plaats 2, enzovoort, tot er alleen nog de
bestemming resteert. U kunt in het veld, waarin de via-plaatsen opgenoemd
staan, ook gemakkelijk "slepen": U gaat op een plaats staan, die niet in de
juiste volgorde staat en U drukt de linkermuitstoets in en houdt deze
ingedrukt. Dan "sleept" U de betreffende plaatsnaam naar de juiste plaats in de
rij en daar laat U de linker muistoets weer los. De lijst wordt dan veranderd
en de versleepte plaats komt in de positie te staan waar U hem naartoe hebt
gesleept.
LET OP! Als U eenmaal
een of meer Via-plaatsen opgegeven heeft, moet U niet vergeten die ook weer weg
te halen als U in dezelfde sessie ook nog andere routes wil laten berekenen.
Het verwijderen van de via-plaatsen kan met het submenu "Alle viaplaatsen
opheffen". In het overzichtskaartscherm kunt U viaplaatsen óók
één voor één opheffen met behulp van het "-"knopje
naast de lijst van viaplaatsen.
Een viaplaats die gekozen is, wordt zichtbaar in het overzichtskaartscherm, namelijk in het veld "Via". Door op
één der Viaplaatsen te gaan staan en op het min-teken te klikken,
kan een viaplaats verwijderd worden. Door op het plus-teken te klikken, kan er
een viaplaats worden toegevoegd (of tussengevoegd).
Onderbrekingen
In de planning van een reis kunnen voorgenomen
onderbrekingen worden opgegeven. De reis wordt dan op een bepaalde plaats voor
een opgegeven aantal uren (of zelfs dagen en uren) onderbroken, onafhankelijk
van het tijdstip van aankomst ter plaatse (dit in tegenstelling tot de
tijdcorrectie, waarbij de reis tot een voorgenomen tijdstip wordt onderbroken,
los van het tijdstip van aankomst ter plaatse). Bij de onderbreking voor een
vastgestelde tijdsduur gaat de klok als het ware pas lopen op het moment van
aankomst.
Onderbrekingen kunnen
worden opgegeven voor activiteiten, die een vooraf bekende hoeveelheid tijd
vergen, b.v. (deel)losactiviteiten of verplichte rustpauzes conform het
vaartijdenbesluit (voor de beroepsvaart), museumbezoek of attractie-bezoek
(voor de watersport), of bunker-, fourageer- of reparatiewerkzaamheden
onderweg. Na aankomst ter plaatse gaat de opgegeven tijdsduur van de
onderbreking in, en na verloop van de opgegeven tijd wordt de reis
hervat.
Onderbrekingen kunnen met
de || toets (Pauzetoets) naast de Via-plaatsen in het
detailscherm worden opgegeven: in het dialoogscherm dat verschijnt kan het
aantal dagen (etmalen) en het aantal uren worden opgegeven.
Voeg "Mijden"-plaats toe
Als er plaatsen zijn, die U beslist NIET wil
aandoen, kunt U deze plaatsen op dezelfde manier als de vertrekplaats, de bestemming en de via-plaatsen opgeven. Ook in het overzichtskaartscherm kunt U, met het "+" teken naast Vermijden, het
dialoogschermpje openen waarin U een te vermijden plaats kunt zoeken. De
volgorde is bij de te vermijden plaatsen niet van belang. Ook de te vermijden
plaatsen kunt U elders in het programma nog markeren met behulp van de rechter
muistoets. En ook bij de te vermijden plaatsen moet U erom denken ze weer te
verwijderen als U in dezelfde sessie andere routes wilt laten
berekenen.
Het opgeven van te
vermijden plaatsen kan handig zijn als U persoonlijke voorkeur heeft voor een
bepaald vaargebied. Wie van Nederland naar Frankrijk wil varen, maar de Rijn
wil vermijden om b.v. de loodsplicht te ontlopen of de zware tegenstroom te
vermijden, geeft een plaats ergens tussen Lobith en Wesel op als te vermijden
plaats, en PC-Navigo zal deze vaarweg "blokkeren", zodat vanzelf de
alternatieven verschijnen.
Een te
vermijden plaats die gekozen is, wordt zichtbaar in het overzichtskaartscherm, namelijk in het veld "Vermijden". Door op
één der te vermijden plaatsen te gaan staan en op het
min-teken te klikken, kan een plaats verwijderd worden. Door op het plus-teken
te klikken, kan er een plaats worden toegevoegd (of
tussengevoegd).
Alle viaplaatsen
opheffen
Als U enige
routeberekeningen achter elkaar langs allerlei via-plaatsen heeft gedaan, kan
het handig zijn om voor verdere routeplanning tussentijds álle
viaplaatsen te verwijderen - bijvoorbeeld omdat U van voor af aan aan het
rekenen wil slaan. Hoewel in PC-Navigo altijd zichtbaar is, dat er nog
viaplaatsen opgegeven staan (namelijk rechts naast de overzichtskaart), is het met één druk op de knop wissen
van alle opgegeven plaatsen toch vaak handig.
Alle te
vermijden plaatsen opheffen
Als U enige routeberekeningen achter elkaar heeft
gedaan en allerlei te vermijden plaatsen hebt opgegeven, kan het handig zijn om
voor verdere routeplanning tussentijds ál de te vermijden plaatsen te
verwijderen - bijvoorbeeld omdat U van voor af aan aan het rekenen wil slaan.
Hoewel in PC-Navigo altijd zichtbaar is, dat er nog te vermijden
plaatsen opgegeven staan (namelijk rechts naast de overzichtskaart), is het met één druk op de knop wissen
van alle opgegeven plaatsen toch vaak handig.
Tijdplanning
Om de computer te melden vanaf welke datum en
tijd hij moet gaan rekenen, kunt U in een dialoogvenster opgeven, op welke
datum en tijd Uw vertrek gepland staat. Als Uw reis meer dan een dag zal duren,
kunt U ook Uw dagelijkse vertrektijd en Uw dagelijkse afmeertijd opgeven, zodat
de computer weet met hoeveel dagelijkse vaaruren er gerekend moet worden voor
de voortgang.
PC-Navigo is
voorzien van de betreffende regelingen in de vaartijdenwet, waarin behalve met
vertrektijd en dagelijkse begin en eindtijd ook rekening gehouden zal worden
met exploitatiewijze, vaargebruiken en eigen voorkeuren. De bij het schip
behorende exploitatiewijze, die bij scheepsgegevens is ingevoerd, leidt tot een
standaard-instelling van de dagelijkse begin- en einddtijd van de vaart:
ononderbroken ingeval van volcontinubedrijf, beginnend om respectievelijk
05:00, 06:00 of 07:00 uur en eindigend om respectievelijk 19:00, 22:00 en 23:00
uur voor alléénvaart, dagvaart en semi-continuvaart. Ook eigen
vaarschema's kunnen per schip worden opgegeven.
LET OP: als in de
vaarregimes van een schip wijzigingen worden doorgevoerd, overschrijven die de
in de tijdplanning opgegeven dagelijkse vaartijd! Andersom laat de in de
tijdplanning gewijzigde dagelijkse vaartijd de tijden van de vaarregimes
ongemoeid! Dit om te vermijden, dat een schip met een vast vaarregime "per
ongeluk" van nieuwe vaartijden zou worden voorzien terwijl dat op grond van de
wetgeving niet mag. Wijzigt U daarom tijden die bij het vaarregime horen altijd
in het scheepsscherm, zodat U zeker weet dat dit schip steeds met de juiste
tijden gepland wordt.
PC-Navigo kan niet alleen met een dag en tijd van vertrek
rekenen (om daaruit de "geschatte aankomsttijd" ofwel Estimated Time of
Arrival [E.T.A.] te berekenen), maar óók andersom: men kan de
gewenste dag en tijd van aankomst opgeven (de zogenaamde Required Time of
Arrival of R.T.A.) waarna PC-Navigo berekent, op welke dag en tijd
er moet worden vertrokken om die aankomst te halen (en dat tijdstip heet de
Required Time of Departure [R.T.D.] ofwel de vereiste tijd van vertrek).
Door naar keuze vanuit het Vertrektijdstip of het Aankomsttijdstip te rekenen,
kunt U de ene of de andere berekening gebruiken. De keuze kan ofwel in het
tijdplanningscherm worden gemaakt (linksboven in het scherm) óf door de
tijd hetzij onder de Vertreklocatieknop, hetzij onder de Bestemminglokatieknop
in het detailscherm recht in te vullen: de bovenste laat rekenen vanaf het
vertrekpunt (en berekent dus de ETA), de onderste vanaf het tijdstip van
aankomst en die berekent dus de RTD, de vereiste tijd van vertrek.
LET OP: het verschuiven
van de opgegeven vertrek- of aankomsttijd leidt niet altijd tot eenzelfde
verschuiving van de samenhangende aankomst- en vertrekdatum. Door onderweg
optredende sluitingen van bruggen en/of sluizen treedt vaak een
"sprongsgewijze" verschuiving op. Zo zal bij een brug of sluis die op zondag
niet wordt bediend, als het schip daardoor wordt opgehouden, bij een
verschuivende vertrektijd de aankomsttijd langdurig gelijk blijven, en
andersom.
Behalve vertrek- of
aankomstdatum en -tijd en dagelijkse begin- en eindtijd van de vaart moet de
gebruiker óók nog opgeven, van welk soort passagemogelijkheid van
bruggen en sluizen hij gebruik wil maken: alléén van reguliere
bediening, of óók van bediening waarvoor een voorafgaand verzoek
nodig is. Van die laatste categorie kan dan ook nog worden beslist, of daarvan
alleen gebruik gemaakt zal worden als dat zonder kosten kan, of ook als ervoor
betaald moet worden. Ingeval voor dat laatste gekozen wordt, worden alle
passagemogelijkheden benut, die bij de betreffende soort vaarweggebruiker
(beroeps- of pleziervaart) mogelijk zijn.
In de tijdenschema's zijn de tijden, waarop
alléén voor beroepsvaart of alléén voor watersport
passage mogelijk is afzonderlijk opgenomen. Daarom heeft óók het
scheepsgegevens-scherm invloed op de berekende tijdplanning. Veelal zullen
namelijk verschillende tijden gelden voor de twee categorieën, en
bovendien zijn de regelingen voor bediening op verzoek veelal
verschillend.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
LET OP: Het opgeven van
Uw vaar-uren kan grote verschillen in route tot gevolg hebben: iemand die
volcontinu vaart, zal eerder over vaarwegen worden geleid, waar geen sluizen of
bruggen zijn die de vaart belemmeren, terwijl iemand, die slechts op bepaalde
uren vaart, soms nauwelijks gehinderd wordt door de nachtsluiting van sluizen
en bruggen. Maar ook zijn beperkingen in vaaruren soms obstakels: een
jachtschipper die van 9 tot 17 vaart, maar die te hoog is voor de route door
Amsterdam, zal bv. nooit binnen zijn vaar-uren door die stad kunnen, omdat de
spoorbruggen alleen des nachts worden bediend. PC-Navigo voert daarom,
ingeval een route niet direct gevonden wordt, altijd een extra rekenslag uit om
vast te stellen, of buiten de opgegeven tijden wél doorvaart
mogelijk is.
Beeld
Alle weergave-typen van PC-Navigo zijn
opgenomen onder het hoofdmenu BEELD. Voor sommige weergave-typen moet er eerst
een route
berekend zijn (zoals voor Pictogrammen en voor Reisplan). Andere zijn ook
voordien al te gebruiken.
De
OVERZICHTSKAART is de
standaard-weergave van PC-Navigo. Alle gegevens, die het resultaat zijn
van een berekende route, kunnen geïntegreerd in de overzichtkaart worden
afgebeeld, soms als kaart-object, soms als symbool in het naast de kaart
getoonde hulpscherm. Daardoor ziet men met één oogopslag alle
belangrijke gegevens van de af te leggen route in beeld.
Naast het overzichtskaartscherm heeft U nog de volgende submenu's ter beschikking:
Pictogrammen
Reisplan
Niveaugrafiek
Afmetingengrafiek
Bladeren
Maximale afmetingen
Reissamenvatting
Voorafgaande verzoeken
Areaalkaart
Areaallijst
Berichten aan de scheepvaart
Stremmingenoverzicht
GPS-Monitor
Brandstofmonitor
Overzichtskaart - besturing
Het OVERZICHTSKAART-scherm is het
belangrijkste scherm van PC-Navigo. U krijgt er de kaart van de
binnenvaarwegen op te zien. Als er al een route is berekend, staat deze in
contrasterende kleuren in deze kaart weergegeven; is er nog geen route berekend, dan zijn alle vaarwegen in de kaart blauw.
LET OP: Deze overzichtskaart is
géén navigatiekaart, maar uitsluitend bedoeld om er het
verloop van de route op af te beelden. Wie met behulp van PC-Navigo wil navigeren,
dient daartoe de detailkaarten in PC-Navigo-ENC te gebruiken.
Als een route
berekend is - en dat is automatisch het geval als alle benodigde opgaven
(vertrek, bestemming, scheepskeuze en datum en tijd) gedaan zijn -
kunt U het verloop van die route in de kaart bezien. Het verloop van de route
staat in contrasterende kleur afgebeeld in de vaarwegenkaart. Nadere
bijzonderheden - namelijk het geselecteerde schip, de opgegeven 'zoek-criteria', de vertrekplaats,
eventuele te vermijden
plaatsen en viaplaatsen, de bestemming en het 'soort' route, dat berekend is - staan afgebeeld in een hulpscherm
rechts naast de kaart.
Mocht U bij nader inzien bedenken, dat er redenen zijn waarom U de
voorkeur voor een iets andere route zou hebben, dan kunt U dit desgewenst nog
kenbaar maken door via- of mijden-plaatsen toe te voegen, door een ander soort route te laten berekenen, of door Uw vertrekplaats en/of
bestemming aan te passen.
- - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Boven de kaart treft U een zeventiental knoppen
aan:
- - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
De vier meest linkse knoppen dienen voor het
openen en bewaren van eenmaal berekende routes:
De eerste knop dient om een Nieuwe Route
toe te voegen. In het rechter detailscherm wordt de nieuw te bewerken route als
een nieuw tabblad getoond. De eerdere routes blijven onder hun eigen tabblad
bewaard. U kunt nieuwe plaatsen opgeven en nieuwe keuzes instellen.
Met de tweede knop kunt U een eerder opgeslagen route openen. De opgeslagen route wordt dan opnieuw ingelezen en
afgebeeld, en U kunt er verder mee werken en desgewenst opnieuw wijzigingen in
aanbrengen. 
Met de derde knop kunt U de huidige route opslaan. De
route wordt dan weggeschreven naar een bestand, waaraan U een naam naar keuze
kunt geven. Dat bestand kunt U later weer openen om met de route verder te
werken. 
Met de vierde knop kunt U het kaartbeeld van een route opslaan als 'bitmap' (U
kunt er de in het scherm afgebeelde kaart mee "exporteren" als een zogenaamd
"bitmap"-bestand, dat is de grafische afbeelding van het kaartbeeld, dat U in
een grafisch programma eventueel verder kunt bewerken, aanpassen of afdrukken.
In tegenstelling tot de door PC-Navigo in beeld getoonde kaart (een
zogenaamde "vector"-kaart waarin alle gegevens afzonderlijk worden ingetekend)
is de bitmap-kaart een gewone afbeelding, die daardoor ook met relatief weinig
geheugengebruik gemakkelijk opgeslagen kan worden).
- - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
De volgende zeven knoppen zijn voor de
'besturing' van de kaart:
de eerste is voor het "inzoomen", oftewel het uitvergroten van een deel van de
kaart. U klikt eerst op de knop met het plus-vergrootglas en daarna zet U met
de linker muistoets een "vierkant" op dat deel van de kaart dat U wilt
vergroten op de kaart: op de linkerbovenhoek van die uitsnede houdt U de linker
muisknop ingedrukt, waarna U de muis naar de rechterbenedenhoek "sleept". Er
tekent zich een vierkant af op de kaart. Zodra U de muis loslaat, wordt het
uitgesneden vierkant getekend. U kunt óók stapsgewijs inzoomen
met de "+" toets. 
De tweede knop is voor het "uitzoomen" oftewel het van verderaf bekijken van de
kaart. U klikt eerst op de knop met het min-vergrootglas en daarna zet U met de
linkermuistoets weer een vierkant op de kaart, ongeveer in de verhouding
waarnaar U wil uitzoomen (dus een klein vierkantje zoomt de kaart
héél ver uit). Als U loslaat wordt de uitgezoomde kaart gelijk
getekend. U kunt ook uitzoomen door op de numerieke "-" toets te drukken (dat
is de mintoets op het nummertoetsenbord rechts). 
Naast
de uitzoom-knop bevindt zich een knop voor een instelbare schaal: daarmee kan
PC-Navigo de kaart afbeelden op een schaalgrootte tussen 1 : 5.000
en 1 : 15.000.000. 
De
vierde knop is de informatie-knop: door er eerst op te klikken en dan naar
bijvoorbeeld een foto-icoon of een berichten-icoon in de kaart te gaan en erop
te klikken, opent men de "achterliggende" informatie, dus de foto of het
bericht. 
De vijfde knop, waarop het "grijphandje" zichtbaar is, dient om de kaart
zijwaarts te "verslepen": door eerst op deze knop te klikken en daarna de
linkermuistoets ergens op de kaart in te drukken en ingedrukt te houden, kunt U
de kaart verslepen. U beweegt de muis, met ingedrukte knop, een stukje naar
links of rechts of boven of beneden, waarna U de linkermuisknop los laat. De
kaart wordt dan opnieuw getekend, verschoven over de afstand waarover U hebt
"gesleept". 
De zesde knop, met het "vingertje", dient om in de kaart plaatsen en objekten
te kunnen "aanwijzen". U klikt eerst op de knop en daarna wijst U met het
vingertje zo precies mogelijk een gewenste plaats aan (dat kan bijvoorbeeld de
plaats zijn die U als vertrekpunt wilt aanwijzen, of Uw bestemming). Als U op
die plaats klikt met de linkermuisknop, "zoekt" Pc-Navigo de plaatsen en
objecten, die binnen een bepaalde straal rondom de aangewezen plaats liggen. De
straal kunt U onder VOORKEUREN opgeven. Uit de
lijst van plaatsen en objecten die verschijnt, kunt U de plaats of het object
van Uw keuze aanklikken, en dat met de knop <MARKEREN> als Uw vertrek, bestemming, via-plaats of te vermijden plaats. Als er
geen lijst verschijnt, liggen er geen plaatsen of objecten in de opgegeven
straal rondom de aangewezen plaats; klikt U dan iets verderop nog eens of zoomt
U een beetje in in de kaart. 
De zevende knop, de pijl die naar een route-detail wijst, zorgt ervoor dat in
de "Route varen" stand de details van een specifieke plaats in de route in het
hulpscherm rechts worden geplaatst: als met de muis of met de GPS-besturing een
bepaalde plaats in de route wordt aangegeven, toont PC-Navigo rechts de
detailinformatie van het betreffende punt: de vaarwegklasse, het waterpeil, de
maximale afmetingen, de vaarwegnaam ter plaatse, de al gevaren afstand, de nog
te varen afstand, de naam van het betreffende object, de passagetijd, de
beschikbare doorvaartafmetingen, eventuele VHF-kanalen, telefoonnummers en de
bedieningstijden.
- - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
De volgende knop is voor de schakeling van
de licht-sterkte van het beeldscherm:
deze
knop kan de lichtsterkte van de beeldscherm-elementen aanpassen. Om te
voorkomen, dat een in de stuurhut gebruikt programma vanaf het scherm de
stuurman of -vrouw verblindt, kan men de lichtsterkte van de schermen
aanzienlijk reduceren. De schakeling kent drie standen, die conform de
voorschriften uit het Reglement van Onderzoek voor Schepen op de Rijn de
sterkten aanpassen aan respectievelijk daglicht, schemerlicht en duisternis. Zo
kan men het programma beschikbaar houden ondanks de noodzaak tot demping van
storende lichtbronnen in de stuurhut.
LET OP! De schakeling van
lichtsterktes is een functie, die rechtstreeks ingrijpt in het
besturingssysteem van de computer. Daardoor verandert niet alleen de
lichtsterkte van de schermen van PC-Navigo, maar óók die
van veel andere op dat moment gebruikte software! Door de knop nogmaals aan te
klikken - en ook als PC-Navigo wordt afgesloten - worden de
default-kleuren en -sterktes weer hersteld. Indien echter twéé
toepassingen, die beide deze functie hebben, gelijktijdig in gebruik zijn, kan
het zijn dat ze elkaar verstoren. In dat geval kan een herstart van de computer
nodig zijn om de defaultwaarden van de beeldsterktes weer te
herstellen.
- - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
De volgende drie knoppen
"schakelen" de detailschermweergave tussen "muisbediening" en "GPS-sturing"
en regelen de orientatie
van de kaart:
De blauwe peil schakelt op muis- of
"handbediening": van de met de muis aangewezen plaats worden de details in het
detailscherm rechts weergegeven (als het detailscherm tenminste op "route
varen" geschakeld is, zie verderop). 
Het satelietje schakelt op GPS of automatische
bediening: als op de computer een NMEA-GPS is aangesloten, wordt automatisch
het detailscherm getoond, dat hoort bij de GPS-positie, zodat men altijd die
detailgegevens ziet, die horen bij de plaats waar het schip zich bevindt
Het rotatie-pijltje biedt de mogelijkheid de
kaartweergave te draaien aan de hand van de koers van het schip (een zogenaame
"course-up" weergave, oftewel een weergave waarbij de vaarrichting steeds naar
de bovenrand van de kaart wijst. De kaart wordt in deze weergave dus steeds
zodanig gedraaid, dat het schip consequent naar de bovenrand van het scherm aan
het varen is. Deze weergave heeft uitsluitend effect als er een GPS is
aangesloten.
- - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
De laatste twee knoppen "schakelen" het
detailscherm heen en weer tussen de "plan"-modus en de "vaar"-modus:
De knop zónder scheepje, met de rode
routelijn erin, schakelt het detailscherm in de "plan"-modus: in die modus
kunnen de bijzonderheden van de route (vertrekplaats, bestemming, zoekkriteria,
via-plaatsen en te vermijden plaatsen, en het soort route) worden ingezien en
eventueel gewijzigd. 
De knop mét het scheepje erin schakelt
het detailscherm in de "vaar"-modus: in die modus worden de bijzonderheden van
de geplande - of gevaren - route getoond: de vaarwegklasse, het waterpeil, de
maximale afmetingen, de vaarwegnaam ter plaatse, de al gevaren afstand, de nog
te varen afstand, de naam van het betreffende object, de passagetijd, de
beschikbare doorvaartafmetingen, eventuele VHF-kanalen, telefoonnummers en de
bedieningstijden.
Onder de
knoppen wordt nog de positie van de cursor op de kaart weergegeven in Latitude
(Lengte) en Longitude (Breedte) graden, minuten en seconden. Indien een
GPS aangesloten en in werking is, tonen deze cijfers de
Latitude en Longitude van de GPS-ontvanger en worden
ernaast nog weergegeven: de door de GPS doorgegeven TIJD, de SNELHEID t.o.v. de
grond, de resterende tijd tot aankomst bij het volgende kunstwerk of de
volgende plaats, en tenslotte de resterende afstand tot die plaats.
Wie beschikt over de
ENC versie van PC-Navigo en over een ENC-cel op de plaats waar
wordt ingezoomd, zal zien dat het kaart-beeld bij steeds verder inzoomen ineens
"overschakelt" van het overzichtskaartbeeld naar het ENC-beeld. Nóg
verder inzoomen levert dan stééds meer details van de vaarweg op,
tot tenslotte alle voor de navigatie relevante zaken zijn afgebeeld (bij de
zoomfactor, die men zal gebruiken als men met behulp van de ENC en de GPS
navigeert). Zie de informatie over PC-Navigo ENC.
Overzichtskaart -
indeling
Het
OVERZICHTSKAART-scherm is het belangrijkste scherm van PC-Navigo.
U krijgt er de kaart van de Europese vaarwegen op te zien. Als er al een route
is berekend, staat deze in contrasterende kleuren in deze kaart weergegeven; is
er nog geen route
berekend, dan zijn alle vaarwegen in
de kaart blauw.
LET
OP: Deze overzichtskaart is géén navigatiekaart, maar
uitsluitend bedoeld om er het verloop van de route op af te beelden.
Wie met behulp van
PC-Navigo wil navigeren, dient daartoe de detailkaarten in PC-Navigo-ENC te gebruiken.
Als een route
berekend is - en dat is automatisch het geval als alle benodigde opgaven
(vertrek, bestemming, scheepskeuze en datum en tijd) gedaan zijn -
kunt U het verloop van die route in de kaart bezien. Het verloop van de route
staat in contrasterende kleur afgebeeld in de vaarwegenkaart. Nadere
bijzonderheden - namelijk het geselecteerde schip, de opgegeven 'zoek-criteria', de vertrekplaats,
eventuele te vermijden
plaatsen en viaplaatsen, de bestemming en het 'soort' route, dat berekend is - staan afgebeeld in een hulpscherm
rechts naast de kaart.
Het grootste linker-deel van het scherm toont het
verloop van de route, ingetekend in de vaarwegenkaart. Deze route-tekening
geeft U al direct de mogelijkheid, wijzigingen in Uw route aan te brengen als
dat gewenst is: als U bijvoorbeeld ziet, dat de berekende snelste route langs
een vaarweg voert, waar U liever niet komt, kunt U - door het opgeven van
via-plaatsen of van te vermijden plaatsen - de computer "dwingen" een route te
kiezen, die U beter bevalt.
Het plannen - het maken van een reisplan, als het ware
- kan heel gemakkelijk in het rechter deelscherm - het detailscherm - gebeuren:
in dat deelscherm vindt U alle opgegeven plaatsen en keuzes bij elkaar, als
tenminste in de knoppenbalk de keuzeknop voor
de "plan-modus" is ingedrukt: het schip, waarmee deze reis gepland wordt, de
in- of uitgeschakelde afmetingen, waarmee rekening gehouden moet worden, de
geplande of berekende vertrekdatum en -tijd, de vertreklocatie, bestemming,
via- en te vermijden plaatsen, de berekende of gewenste datum en tijd van
aankomst en het soort berekende route (de snelste, de kortste, de optimale of
de meest toeristische).
In
het deelscherm kunt U in de "plan-modus" een aantal zaken DIRECT
beïnvloeden: van boven naar beneden zijn dat: - de keuze van Uw schip (door op de
"selecteer-knop" te klikken en uit de vlootlijst een ander schip te kiezen, of
een nieuw schip aan te maken);
- het in- of uitschakelen van de
"zoek-criteria": door in de
witte vakjes voor de bordjes met toegestane (rood) en/of beschikbare (blauw)
afmetingen (lengte, breedte, hoogte en diepgang) de "vinkjes" aan of uit te
klikken wordt wel of geen rekening gehouden met de betreffende afmeting bij het
zoeken van een route;
- de vertrekplaats, bestemming (beide met
de "locatie" knop) en de viaplaatsen en te vermijden plaatsen (met de
plustekens en mintekens naast de lijstjes;
- het soort van te berekenen route: de snelste (in tijd), de kortste (in afstand), de
optimale (met het minste aantal motoruren) of de toeristische (met het grootste
aandeel van kleinschalige vaarwegen);
- de voorgenomen datum en tijd van
vertrek of, indien van toepassing, de gewenste datum en tijd van aankomst (als
de een wordt opgegeven, wordt de ander berekend).
Als een route eenmaal gepland en berekend is, kan het
rechter deelscherm in de "vaar-modus" worden geschakeld, met behulp van de
meest rechtste knop op de knoppenbalk. In de
"vaar-modus" geeft het detailscherm alle bijzonderheden van de reis en de
gepasseerde plaatsen en "kunstwerken" (bruggen en sluizen b.v.) overzichtelijk
weer: van boven naar beneden: de vaarwegnaam, -klasse, stroming, het waterpeil,
de maximale afmetingen, de al gevaren afstand, het tijdstip van aankomst bij -
en vertrek uit - het volgende vaarwegobject, de nog te varen afstand, eventuele
blokkanalen voor de marifoon, de naam van het betreffende object, de
passagetijd, de beschikbare doorvaartafmetingen, eventuele VHF-kanalen,
telefoonnummers en de bedieningstijden. De precieze PLAATS, waarvan deze
detail-gegevens verstrekt worden, kan handmatig - dus met de muis - worden
AANGEWEZEN in de route. Maar als op de computer een GPS is aangesloten, kan deze plaats óók worden bepaald door
de GPS-positie van dat moment: in dat geval VOLGT PC-Navigo dus exact de
voortgang van het schip en worden in het detailscherm precies de juiste
gegevens van die plaats getoond. De keuze tussen GPS of handbediening wordt met
de knoppenbalk gemaakt: als U
tijdens het GPS-sturen detailgegevens van een plaats verder in de route wil
weten, kunt U dus altijd nog naar de muisbediening overschakelen.
Direct in dit detailscherm kunt U bovendien
nog de hulpschermpjes met telefoonnummers openen, en de schermpjes met de
bedieningstijden, zoals die gelden op de berekende passagedag. Ook kunt U ter
plaatse tijdcorrecties doorvoeren - bijvoorbeeld als U ergens wil blijven
liggen of een pauze in de reis wil ingelasten.
Van
"achter" het rechter detailscherm kan met behulp van het knopje erboven (of met
het menu <BEELD>, <PICTOGRAMMEN>) ook de pictogrammenlijst
tevoorschijn worden getoverd. De pictogrammenlijn stelt de schematische
weergave voor van een route met daarin alle "objecten" zoals bruggen, sluizen,
kades, havens en andere voorzieningen. Zowel met de GPS als met het handmatig
aanwijzen als ook met het aanklikken van een object in de pictogrammenlijst
ziet U in het aangrenzende detailscherm de relevante details van dat object
verschijnen (zoals doorvaart-afmetingen, eventuele bedieningstijden en
communicatie-kanalen). Door de volledige integratie tussen kaartscherm,
pictogrammenscherm en detailscherm heeft U op allerlei verschillende wijzen
direct toegang tot al deze gegevens.
Wie beschikt over de ENC versie
van PC-Navigo en over een ENC-cel op de plaats waar wordt ingezoomd, zal zien
dat het kaart-beeld bij steeds verder inzoomen ineens "overschakelt" van het
overzichtskaartbeeld naar het ENC-beeld. Nóg verder inzoomen levert dan
stééds meer details van de vaarweg op, tot tenslotte alle voor de
navigatie relevante zaken zijn afgebeeld (bij de zoomfactor, die men zal
gebruiken als men met behulp van de ENC en de GPS navigeert). Zie de informatie
over PC-Navigo
ENC.
GPS
PC-Navigo biedt
de mogelijkheid een Global Positioning System (GPS) apparaat aan te sluiten op
de computer, waardoor de positie van het schip, uitgedrukt in lengte- en
breedtegraden, zichtbaar gemaakt kan worden op de kaart en gevolgd kan worden
tijdens het verloop van een reis. De GPS-apparatuur moet aangesloten worden op
één van de COM-poorten van de computer, en de verschillende
parameters (dataoverdrachtssnelheid, bitratio enzovoort) moeten op elkaar zijn
afgestemd. Het GPS-apparaat moet de lengte- en breedtegraden en de
voortgangssnelheid in het zogenaamde NMEA-formaat doorgeven.
Als de verbinding tussen het GPS-apparaat en
de computer tot stand is gebracht, en de juiste parameters zijn ingesteld (zie
daarvoor ook de handleiding van Uw GPS) kan het GPS-signaal worden afgebeeld in
de overzichtskaart van PC-Navigo en, bij PC-Navigo-ENC, in de electronische
navigatiekaarten. Dat levert de
mogelijkheid om de positie van het schip in de europese vaarwateren nauwkeurig
weer te geven. Ook kan, desgewenst met behulp van de atoomklok-nauwkeurige
tijdweergave van de GPS, worden "bewaakt" of het verloop van een route de
voorspelde tijdberekeningen volgt; desgewenst kan onderweg voor vertragingen of
voor een snellere voortgang worden gecorrigeerd.
Bediening van de GPS-Module
Met met submenu <GPS> start en beheert
U de GPS-module in PC-Navigo. Het GPS-scherm wordt zichtbaar, met daarin
vijf tab-bladen: Satelieten, Log, Instellingen, NMEA en Tracks. In het
Instellingen blad dient U met de knop <AUTOMATISCH ZOEKEN VAN
GPS-INSTELLINGEN> (eenmalig) de COM-poort te laten kiezen, de snelheid in te
laten stellen en de Databits, stopbits en pariteit op te laten geven. Als U
daartoe technisch in staat bent, kunt U die instellingen natuurlijk ook zelf
ingeven (zie daarvoor ook de handleiding van Uw GPS). Als alle instellingen
kloppen, kunt U met de knop <Bewaar instellingen> zorgen dat de gekozen
instellingen behouden blijven. Door onderaan het blad op <START> klikken,
krijgt U in de "status" te zien of er inderdaad een NMEA-signaal wordt
ontvangen. Als dat het geval is, kunt U - indien de GPS-module onafgebroken op
de computer aangesloten is - door het aanklikken van de <Autostart> keuze
de computer zélf laten zorgen voor het opstarten van de
GPS-module.
Omdat het vinden van
de juiste poort en de juiste instellingen soms een ingewikkelde zaak is - die
onder meer afhangt van welke andere gebruikers van compoorten er al actief zijn
op de computer - verdient het aanbeveling de <AUTOMATISCH ZOEKEN VAN
GPS-INSTELLINGEN> knop te gebruiken, die automatisch alle beschikbare
com-poorten en alle daarbij mogelijke instellingen een voor een checkt. Daartoe
moet de GPS wel zijn aangezet en met de computer verbonden. Let erop, dat een
GPS na inschakeling meestal enkele minuten nodig heeft om te "initialiseren".
Zet daarom de GPS aan, wacht enkele minuten en laat dan de knop <AUTOMATISCH
ZOEKEN VAN GPS-INSTELLINGEN> de juiste poort en instellingen
zoeken.
Het tabblad <LOG>,
biedt de mogelijkheid de GPS lengte- en breedtegraden van alle punten in een
afgelegde route vast te leggen in een log-bestand, dat U onder een zelf te
kiezen naam kunt bewaren om later nog te raadplegen. Met <START LOG
Opname> begint U het feitelijke vastleggen. Bij het afspelen van een
dergelijk opgenomen logbestand kan de afspeelsnelheid worden ingesteld (zodat
een reis van vele uren in enkele minuten kan worden nagelopen).
Het meest linker tabblad, <SATELLIETEN>, is
de grafische weergave van de GPS-verbinding. In de sterrenhemelkaart "ziet" U
welke satelieten door de GPS-ontvanger waargenomen worden. Hoe meer satelieten,
des te beter de plaatsbepaling. Ook de signaalsterkte van iedere sateliet wordt
weergegeven. De <START> knop stuurt het GPS-signaal van de ontvanger
dóór naar PC-Navigo, waar het signaal wordt omgezet in een
stip op de kaart. De <STOP> knop beëindigt de doorgifte van het
GPS-signaal.
Het tabblad
<NMEA> biedt de mogelijkheid om andere dan het zg. RMC-signaal te
selecteren als "NMEA-sentence", hetgeen nodig kan zijn als de GPS-ontvanger een
ander dan het (Standaard) RMC-signaal weergeeft: twee alternatieven voor dit
RMC-signaal zijn voorhanden: GLL en GGA. Zie voor het signaaltype, dat Uw GPS
ontvangt, de handleiding van de GPS, of probeer gewoon de drie mogelijkheden
uit. Klik na het wijzigen op <bewaar instellingen>.
Het tabblad <Tracks> regelt het
"verkeer" rond al gevaren (of bezig zijnde) routes: de track van zo'n route is
de kaartlijn, waarin de GPS-posities resulteren. Die lijn kan evenals de
log-opnames worden bewaard, bijvoorbeeld om een tweede keer op een bepaald
traject te weten, waar men de vorige keer precies gevaren heeft. Een dergelijke
track kan (standaard) worden bewaard met de naam van de reis waar hij bij
hoort, of onder iedere andere gewenste naam. Ook kan de lijnkleur en de
lijndikte van de weergave worden ingesteld.
Weergave
Als het GPS-signaal is ingesteld en door de
computer kan worden geïnterpreteerd, kan de positie waar het schip (of
eigenlijk: de GPS) zich bevindt, worden weergegeven in de overzichtskaart of, in PC-Navigo-ENC, in de electronische
navigatiekaart. Het detailscherm
naast de kaart zal dan "mee-bewegen" met de voortgang van het schip. Tevens zal
de pictogrammen-weergave van de
gevaren route dan automatisch het pictogram van de huidige positie weergeven,
en "meeschuiven" met het varende schip. De GPS-Monitor
geeft een viertal data van de GPS apart weer in een duidelijk, transparant
hulpschermpje, dat naar keuze overal in het beeld kan worden neergezet en
waarvan de lettergrootte apart instelbaar is (b.v. om de snelheid ook van wat
grotere afstand goed te kunnen aflezen).
Het reisplan-proces in PC-Navigo kan
worden gekoppeld aan de meetwaarden van de GPS. Als die koppeling er is, kan
het actuele reisplan door de GPS worden gecontroleerd én gecorrigeerd.
Wie voor deze correctie kiest, laat in feite de GPS controleren of een bepaald
punt in de reis inderdaad op de geplande tijd wordt
gepasseerd.
Wijkt het
passagetijdstip méér af dan de opgegeven waarde (die standaard op
10 minuten afwijking staat maar die bij <Voorkeuren>
anders ingesteld kan worden) dan stelt de software voor om met de feitelijke
passagetijd als uitgangspunt een herberekening te maken voor de rest van de
reis. Het kán immers zijn dat door een afwijkende tijdplanning
wijzigingen in de te volgen route wenselijk worden, en in ieder geval moet de
te verwachten aankomsttijd opnieuw worden vastgesteld;
Wie de voorgestelde correcties niet iedere keer
opnieuw wil bevestigen, kan er voor kiezen de wijzigingsvoorstellen al bij
voorbaat te accepteren. PC-Navigo rekent dan gewoon volautomatisch door,
hoe het reisplan bijgesteld moet worden als gevolg van snellere of tragere
voortgang.
GPS en de
betrouwbaarheid van de positiebepaling
NOTA BENE! De lengte- en breedtegraad die
de GPS doorgeeft en de lengte- en breedtegraad van alle punten van de
vaarwegenkaart komen uit verschillende bronnen, en zijn daarom niet altijd
PRECIES identiek. De kaarten in PC-Navigo zijn, waar het de ligging van
de vaarwegen betreft, voor Nederland, Duitsland, België, Frankrijk en de
Balkanlanden erg nauwkeurig (omdat de plaatsbepaling van de waterwegen in die
landen is ontleend aan de officiële data van de topografische diensten).
Voor de perifere delen van Europa (Scandinavië, het Iberisch Schiereiland
en Rusland, Witrusland en de Oekraïne) is de nauwkeurigheid (nu nog)
minder. In
PC-Navigo ENC worden geen "eigen" PC-Navigo-kaarten gebruikt, maar de
officiële electronische navigatiekaarten van de diverse vaarwegbeheerders.
Ook dáárin is dus sprake van verschillende bron-gegevens en
daarmee van mogelijke afwijkingen.
Ook de kwaliteit van Uw GPS-ontvanger kan invloed
hebben op de plaatsweergave: een "gewone" GPS-ontvanger bepaalt de plaats met
een nauwkeurigheid die varieert van enkele meters tot enkele honderden meters;
een zogenaamde DGPS (Differential GPS) bereikt bijna altijd een nauwkeurigheid
tot op enkele meters.
Door
de afwijkingen van de kaart en van het signaal kan het voorkomen, dat de plaats
van Uw schip niet IN, maar NAAST een vaarweg wordt aangegeven. Bij dicht bij
elkaar gelegen vaarwegen is het daardoor soms ook onmogelijk precies vast te
stellen in welke van de mogelijke wateren het schip vaart (b.v. vlak bij
kruisingen of bij parallelle wateren of in naast elkaar gelegen sluiskolken).
Door dit fenomeen is dan ook het zich orienteren op de GPS, bijvoorbeeld bij
nachtvaart of varen in de mist, niet aan te raden, te meer niet omdat men met
de GPS alleen het EIGEN schip waarneemt en niet de overige scheepvaart. Voor de
vaart onder die omstandigheden is het gebruik van radar onmisbaar.
Indien U beschikt over een goede en
betrouwbare (D?-)GPS ontvanger en U stelt een verschil vast tussen de
kaartligging van de vaarweg waarin U zich bevindt en de positie van Uw schip,
dan stellen wij het erg op prijs dit van U te vernemen; als U in staat bent van
dát deel van Uw reis een logbestand aan te leggen, dan is dat voor ons
een erg bruikbare wijze om de kaarten te verbeteren, dus we houden ons
aanbevolen zo'n bestand (b.v. als bijlage bij een e-mail-bericht) te mogen
ontvangen: info@noordersoft.com.
Reisplan Verzenden
PC-Navigo kan op basis van geplande routes
zogenaamde "toegesneden informatie" (Dedicated Information) verzamelen uit
River Information Services (RIS), de gestandaardiseerde informatiediensten van
de Europese overheden. Deze RIS informatie omvat onder andere de Berichten aan de Scheepvaart. Om de route-gegevens te kunnen gebruiken voor het
maken van de juiste selectie uit alle aangeboden scheepvaartberichten, moet de
gecodeerde route eerst worden verzonden naar de NoorderSoft servers, alwaar de route wordt gebruikt om te zien
welke van alle uitgegeven scheepvaartberichten relevant zijn op de te varen
route.
Het menu <Reisplan
verzenden> stuurt via internet het reisplanbestand naar de servers; daar
worden de juiste Berichten aan de Scheepvaart
geselecteerd en in het gestandaardiseerde RIS formaat teruggestuurd naar de
afzender van het reisplan. In het menu <Berichten aan de Scheepvaart> kan de verzameling van op de route geldende
berichten worden ingezien; na het verzenden van het reisplan verschijnen ze bij
ontvangst al direct in beeld.
Het
reisplan wordt door de ontvangende server behandeld als privacy-gevoelige
informatie. Dat wil zeggen dat er géén delen van deze informatie
aan derden worden doorgegeven en dat de informatie niet wordt gebruikt voor
andere doeleinden dan waarvoor ze is bedoeld.
Met de knop
<IP-Instellingen> kan men het IP-adres en de Poort van de server waarmee
contact wordt gelegd instellen. In de loop van 2008 worden de serverdiensten
van NoorderSoft verplaatst naar Frankrijk en op termijn zal er dus met een
ANDERE server contact moeten worden gelegd om de juiste scheepvaartberichten te
kunnen ophalen. Het serveradres van de "oude" server in Amsterdam is
62.251.1.160 (Poort 9081).
Pictogrammen
De details van Uw route worden schematisch
zichtbaar in de beeldmodus PICTOGRAMMEN. Pictogrammen zijn geschematiseerde
grafische weergaven van de werkelijkheid. In oudere PC-Navigo-versies
waren de Pictogrammen reeksen afzonderlijke afbeeldingen per object. Nu zijn ze
samengevoegd tot een schematisch getekende vaarweg, waarin of waaraan de
ligging van allerlei objecten op schaal zichtbaar is gemaakt door ze in te
tekenen. Deze Pictogrammen kunnen zichtbaar worden gemaakt door het
schermpaneel, waarop ze worden afgebeeld, "achter het detailscherm vandaan" te
halen met het daartoe bestemde knopje of met het submenu PICTOGRAMMEN. Zo ziet
U met één oogopslag de ligging van sluizen, bruggen, havens,
kaden, kruisingen, steden en dorpen, zwaaikommen en bunkerstations, terwijl de
detailgegevens van al die objecten direct toegankelijk zijn, alweer in
schematische vorm: 'verkeersborden' voor de toegestane afmetingen en de
maximumsnelheid, borden waarin de beschikbare breedte, hoogte, lengte en
diepgang weergegeven wordt, en knoppen waarmee U de telefoonnummers, de
marifoonkanalen, de bedieningstijden en andere specifieke informatie kunt
'openen'.
Van boven naar
beneden in de Pictogrammen-lade vindt U de schematische tekeningen van objecten
(bruggen, sluizen, kades, steden, ligplaatsen, bunkerstations enzovoort) die op
Uw route liggen (of langs de vaarweg waarin U aan het bladeren bent). In het
detailscherm zelf, rechts, treft U de bij ieder pictogram behorende gegevens
aan: vaarwegklasse, normaal waterpeil, maximumsnelheid, toegestane
afmetingen, marifoonkanalen waarop lokaal moet zijn afgestemd en
eventuele informatiekanalen, de eventueel al afgelegde en nog af te leggen
afstand, de verwachte tijd van aankomst bij - en van vertrek vanaf - het
volgende "object", de relevante doorvaart-afmetingen, een mogelijk
marifoonkanaal van het object zelf, en eventuele telefoonnummers en
bedieningstijden voorzover relevant.
Als bediening van een brug of sluis nodig is,
knippert de knop met bedieningstijden van die dag. Als de knop NIET knippert,
kan het schip de brug gesloten passeren of staat de sluis open. Ook de knop
voor de tijdcorrectie zit op dit paneel. Indien er voor het betreffende
vaarweggedeelte marifoon-blokkanalen of sectorkanalen gelden of indien er
info-kanalen van de vaarwegbeheerder beschikbaar zijn, wordt dit ook in dit
paneel weergegeven.
Als er een
GPS-ontvanger aangesloten en in werking is, wordt het pictogrammenscherm
automatisch op die plaats gesteld, waar het schip zich volgens de
GPS-coördinaten bevindt. Voor het uitschakelen van die functie kunt U de
GPS bedienen onder <BESTAND> en GPS doen.
Voor het pictogrammenscherm kan een selectie
worden gemaakt uit het soort objecten, dat men zichtbaar wil hebben. Daartoe
klikt men met de RECHTER muistoets op het kaartvlak en dan op het menu
<KUNSTWERKFILTER>. Er verschijnt dan een dialoogscherm, waarin men met
aanvinken een keuze kan maken uit de object-typen. Zo kan een beroepsschipper
de jachthavens en -ligplaatsen uitschakelen, om de informatie op maat te
krijgen voor zijn doeleinden.
Reisplan /
Kilometertabel
Voor diverse doeleinden
(om aan boord mee te nemen als reisplan, routetabel, of om als rapportage te
dienen, of om iemand anders de weg te wijzen, of om de gegevens van een route
bij de hand te hebben) kan van een eenmaal berekende route de totale lijst met
detailgegevens worden weergegeven en/of uitgedraaid met behulp van het submenu
REISPLAN. Deze tabel bevat van de route de ligging van ieder object in afstand
vanaf de vertrekplaats, de vaarwegnaam, de objectnaam, en een groot aantal
detailbijzonderheden, die U voor een deel naar keuze kunt instellen. De
"knoppen" bovenaan de pagina staan toe om het overzicht per kolom aan en uit te
schakelen zodat U alleen die zaken toont, die voor U relevant
zijn.
Ook de diverse
objecten en "kunstwerken" die U in de tabel wil terugzien, kunt U instellen:
onder het hoofdmenu <Bestand> en het
submenu <Voorkeuren> kunt
U in het tabblad Filter alle zaken aan- of uitklikken, die U in het reisplan
opgenomen of juist overgeslagen wil hebben. Indien U een overzicht van dorpen
en steden wenst, klikt U die twee zaken aan en de rest uit. Alles, wat niet
voor Uw route relevant is - behalve dorpen en steden, natuurlijk - wordt nu uit
de tabel weggelaten. Maar indien U b.v. precies inzicht wil hebben in de
tijdstippen van brug- en sluispassage, klikt U beweegbare bruggen en sluizen
"aan" en alle andere zaken uit.
Denk erom, dat sommige routes enorme hoeveelheden
gegevens kunnen opleveren: als U een reisplan maakt van alle gegevens in de
route van Rotterdam naar Sulina of van Berlijn naar Bordeaux, zult U honderden
pagina's met details in beeld krijgen, hetgeen nauwelijks verduidelijkend is.
Daarom verdient het aanbeveling om naarmate Uw vertrekplaats en bestemming
verder uit elkaar liggen, gewenste delen van de route als aparte route op te
geven en het reisplan van alléén dat stukje af te
drukken.
Onderaan het reisplan
worden, indien nodig, nog voetnoten getoond die de betekenis van sommige
bijzonderhedencodes verklaren.
- - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - -
De knoppenbalk
bovenaan het reisplan schakelt de volgende weergave-velden in of
uit:
Tijdstip van
passage.
Afstand vanaf het vertrekpunt.
Ligging links of rechts (in de vaarrichting gezien).
Kilometerraai of (in het Verenigd Koninkrijk) Mile Marker (of
indien er geen raai of marker bekend is: afstand vanaf de oorsprong
van de betreffende vaarweg).
Type plaats of "kunstwerk" (b.v. stad, kade, dorp, brug, sluis
enz.).
Naam van de plaats of
van het "kunstwerk".
Verwijzingen naar voetnoten en/of bijzonderheden.
Stroming ter plaatse (gemiddeld, bij normale
afvoer).
Marifoonkanaal van brug of sluis of
haven.
Telefoonnummers van brug
of sluis.
Beschikbare doorvaartlengte, -breedte, -hoogte
en -diepte.
Gebruikelijke waterpeil ter plaatse.
Noodzaak voor bediening (voor sluis of beweegbare brug). Als de
brug ongeopend gepasseerd kan worden en/of als de sluis gewoonlijk open staat,
is géén bediening nodig.
Verwijzingen naar voetnoten en/of bijzonderheden in de
bedieningstijden.
Bedieningstijden van de
brug of sluis op de berekende dag van passage.
- - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - -
De laatste drie knoppen op de knoppenbalk dienen
ter aansturing van de printer en om de bestanden te exporteren:
Printer-instellingen. Deze knop opent een dialoog-scherm,
waarin een aantal instellingen van de printer kan worden gewijzigd. Het gaat om
de omranding, de marges, en eventuele kop- en voetteksten van de afdruk. NB
Omdat dit dialoogscherm direct aan Windows instellingen is gebonden, komt de
tekst soms in het engels in beeld.
Printer. Met deze knop kan de af te drukken tekst worden
geprint. Eerst komt een afdrukvoorbeeld op het scherm, waarin men door alle
pagina's heen kan lopen om te zien of de afdruk naar wens is. Als dat het geval
is, kan de printopdracht naar de printer worden gestuurd met de knop "Print".
Met "Close" gaat men weer terug naar het reisplanscherm.
Exporteert het reisplan naar een .html of .txt bestand.
Het (digitale) plan wordt dan leesbaar met behulp van een internet-browser
(.html) of een tekstverwerker (.txt). Dat biedt de mogelijkheid om de tabel in
ieder ander programma nog verder aan te passen aan de eigen wensen, alvorens
hem af te drukken of verder te verwerken.
Niveaugrafiek
Als een route berekend is, 'weet'
PC-Navigo precies, hoe het niveau van de route verloopt t.o.v. de
zeespiegel (NAP, TAW, NN en NGM). Om U te tonen op welke delen van de route U
'opvarend' bent en op welke 'afvarend', kunt U de NIVEAUGRAFIEK raadplegen.
Behalve verkeerstechnische zaken (afvaart gaat voor opvaart) kunt U ook zien,
of U in een U onbekende sluis op- of afschut, of U bij overnachten ter plaatse
aan de benedenzijde of aan de bovenzijde wil liggen, en waar de
waterscheidingen zich op Uw route bevinden.
Als U met de muis op een plaats in de grafiek
klikt, ziet U waar in de route het betreffende niveau zich bevindt (onder aan
de grafiek staat de naam van het aangeklikte object. Met de pijltjes kunt U
desgewenst object voor object de hele route doorlopen).
Afmetingengrafiek
In de <Afmetingengrafiek> wordt
getoond, hoe het gebruikte schip zich verhoudt tot de beschikbare
doorvaart-afmetingen van de geplande route. De scheepsafmetingen (van boven
naar beneden: scheepsbreedte, hoogte/diepgang, en scheepslengte) worden als een
blauwe lijn weergegeven, die ruimte laat in de vaarwegbreedte (de zwarte
streepjes) en de toegestane scheepsbreedte op de vaarweg (de rode begrenzingen)
in de bovenste balk.
In de
middelste balk wordt hetzelfde getoond voor de combinatie van kruiphoogte en
diepgang: de beschikbare doorvaarthoogte bij bruggen wordt aangegeven met de
zwarte streepjes op de plaats in de reis waar zich een brug bevindt, de
doorvaartdiepte (b.v. op sluisdrempels) door streepjes ónder de blauwe
balk. De ruimte tussen vlak en bodem en tussen stuurhutdak/hoogste punt en brug
is dus de ruimte die overblijft tussen de blauwe balk en de
streepjes.
LET OP: de beschikbare
vaardiepte in rivieren en kanalen wordt meestal als TOEGESTANE diepte
weergegeven, omdat er van veel plaatsen geen FEITELIJKE dieptegegevens bekend
zijn. In werkelijkheid kan het op een bepaalde plaats dus aanmerkelijk dieper
zijn dan getoond wordt!
De
onderste balk toont het verband tussen de scheepslengte en de beschikbare
doorvaartlengte en de maximaal toegestane scheepslengte op overeenkomstige
wijze. Door de weergavevorm is dit verband wat moeilijker zichtbaar.
Bladeren
Met het menu BLADEREN kunt U rechtstreeks, dus
zonder een route te plannen, de gegevens in PC-Navigo inzien. Er
verschijnt een lijst van vaarwegen, waaruit U de vaarweg naar keuze kunt
aanklikken. Als U dat doet, verschijnt in een PICTOGRAMMEN-deelscherm (d.i. een scherm waarin schematisch allerlei zaken worden
weergegeven) de gevraagde vaarweg, en alle objecten die daarin te vinden zijn.
Door met de pijltjes, met Page Up of Page Down of met de muis door de
lijsten te lopen, kunt U steeds meer details van een vaarweg of een object in
beeld brengen, tot en met de telefoonnummers, de marifoonkanalen en de
bedieningstijden. In BLADEREN komt U dus in feite rechtstreeks in de
gegevensbestanden van PC-Navigo uit. Behalve de ligging van allerlei
plaatsen en objekten kunt U op deze manier de volgende gegevens
vinden:
- marifoonkanalen;
- doorvaartlengte;
- doorvaartbreedte;
- doorvaarthoogte;
- diepte;
- doorvaartlengte van een
nevendoorvaart;
- doorvaartbreedte van een
nevendoorvaart;
- doorvaarthoogte van een
nevendoorvaart;
- diepte van een nevendoorvaart;
- maximumsnelheid ter plaatse;
- toegestane scheepslengte;
- toegestane breedte;
- toegestane hoogte;
- toegestane diepgang;
- aanwijzingen voor de doorvaart;
- telefoonnummer(s);
- bedieningstijden;
- stroomsnelheid ter plaatse;
- waterpeil ter plaatse;
- marifoon-blokkanalen;
- infokanalen van de
waterbeheerder.
Maximale
afmetingen
Als een route eenmaal
berekend is, is het vaak van belang precies te weten met welke maximale
afmetingen er op ieder deel van de route gevaren mag worden. Als U op MAXIMALE
AFMETINGEN klikt, krijgt U, in volgorde van Uw route, een overzicht van de
meest kritieke afmetingen op de route.
LET OP: de op deze wijze geldende meest
kritieke afmetingen zijn die, welke gelden op de volledige route. Om vast te
kunnen stellen welke de grootste scheepsafmetingen zijn, waarmee de afstand van
vertrek naar bestemming nog bevaren kan worden, kunt U onder <REKENWIJZE>
het submenu <"PASSEN EN METEN"> gebruiken. Dat zoekt automatisch de
afmetingen van het grootste schip, dat nog juist tussen vertrekplaats en
bestemming kan varen. Daarbij is het overigens mogelijk, dat langs
verschillende routes verschillende verhoudingen in afmetingen gelden (b.v. iets
langer en smaller langs de ene route, tegenover iets breder en korter langs de
andere). Dit komt tot uiting in het AANTAL routes dat met deze routine wordt
gevonden.
Reissamenvatting
Als Uw route berekend is, kunt U een aantal
details laten uitrekenen. Allereerst het totaal aantal kilometers of mijlen en
het totaal aantal vaardagen en vaaruren.
Ook het aantal te passeren sluizen, en de
hoeveelheid keren dat bediening nodig was van sluizen en beweegbare bruggen,
wordt weergegeven.
Voorafgaande
verzoeken
Als Uw route berekend
is, is duidelijk óf er wellicht bruggen en/of sluizen in Uw route
voorkomen, waarvan de bediening op Uw gewenste tijdstip van passage vooraf moet
worden aangevraagd (de zogenaamde "bediening na voorafgaand verzoek"). Enkele
vaarwegen in Frankrijk vereisen daarenboven ALTIJD melding voorafgaand aan
passage.
De gegevens van de
route, die PC-Navigo bijeenzoekt, bevatten óók de
telefoonnummers van de betreffende bruggen en sluizen. Met het menu <
Voorafgaande verzoeken> wordt de gehele lijst met de te bellen
telefoonnummers in beeld gebracht, zodat men gemakkelijk toegang heeft tot de
juiste nummers.
NB. Soms kan
één verzoek - aan het eerste kunstwerk in een bepaalde serie -
volstaan om bediening bij ALLE kunstwerken die erop volgen te regelen. Voor de
zekerheid worden echter ALLE kunstwerken getoond, waarvan een VERSCHILLEND
telefoonnummer bekend is. Vraag bij aanmelding daarom altijd naar het bereik
van de toegezegde bediening.
Areaalkaart
Als Uw schip, met zijn specifieke afmetingen en
vaarsnelheid, op een bepaalde standplaats ligt, kunt U PC-Navigo laten
uitrekenen, welke waterwegen vanuit die standplaats bereikbaar en bevaarbaar
zijn. U krijgt dan als het ware een kaart van het AREAAL, dat
voor dát specifieke schip bevaarbaar is. In de overzichtskaart wordt dat
areaal in de contrasterende kleur groen weergegeven. Vanuit de AREAALKAART kunt
U eventueel rechtstreeks naar de AREAALLIJST.
Areaallijst
In de Areaallijst zijn de details van het voor U
bevaarbare AREAAL netjes gegroepeerd
weergegeven. Door op de 'kop' (de bovenkant of titel) van een bepaalde kolom te
klikken (b.v. de kolom "afstand") wordt de lijst gesorteerd in volgorde van
oplopende afstand. Klikt U daarentegen op de kolom Tijd, dan wordt de lijst
gesorteerd aan de hand van de vaartijd naar de objecten toe. De selectie van de
SOORT objecten, die U in de areaallijst opgenomen wil zien, kunt U onder
VOORKEUREN instellen. Ook daar geldt: hoe meer verschillende
objecten U wil zien, des te onoverzichtelijker wordt de lijst!
LET OP: bij lange lijsten kan de sorteerslag even
tijd in beslag nemen, omdat de computer dan een enorme hoeveelheid gegevens
moet onderzoeken.
Berichten aan de
scheepvaart
Route-gebonden
scheepvaartberichten
Als een
geplande of gevaren reis is doorgegeven aan de NoorderSoft servers - door middel van het submenu <Reisplan verzenden> onder het menu <Bestand> -
dan sturen de NoorderSoft servers al
die berichten, die betrekking hebben op de reis, terug naar de afzender van het
reisplan. Daardoor hoeft deze niet meer de soms vele duizenden
scheepvaartberichten in te zien, die voor de periode van de reis van kracht
zijn; alléén die berichten, waarmee hij of zij op de reis te
maken kan krijgen, worden getoond.
De procedure van het coderen van het reisplan,
het selecteren van de berichten en het weergeven van deze berichten is in het
kader van River Information Services (RIS) internationaal gestandaardiseerd.
Enkele lidstaten van de Europese Unie stellen de berichten al in dit RIS
formaat beschikbaar en in de nabije toekomst zal geleidelijk ALLE berichtgeving
op deze wijze aangeboden worden.
PC-Navigo is de énige toepassing, waarbij de berichten
ook route-gebonden kunnen worden aangeboden. Geleidelijk aan zal de service
rond berichtgeving, RIS en andere intelligente toepassingen van de
reisplantechnologie verder worden uitgebouwd.
NB. Voor de Berichten aan de Scheepvaart Service
zijn een aantal elementen vitaal:
- er moet een reisplan zijn ingediend op
een van de NoorderSoft
servers;
- er moeten berichten worden ontvangen
van de nationale en internationale vaarwegbeheerders (in Nederland komen die
vooralsnog van het Infocentrum voor de Binnenwateren van het RIZA in
Lelystad);
- er moet een internet-verbinding
beschikbaar zijn, waarover het reisplan naar de servers gestuurd kan worden en
waarover de gevonden berichten naar de gebruiker teruggestuurd kunnen
worden.
Als één van
deze vitale delen ontbreekt of in storing ligt, komen er géén
berichten beschikbaar. Omdat de River Information Services (RIS) diensten nog
in de kinderschoenen staan, is het altijd goed zich ervan bewust te zijn dat
storingen in deze informatiediensten nooit geheel kunnen worden
uitgesloten!
Automatische
Vertaling
Door het
gestandaardiseerde formaat van RIS scheepvaartberichten is het steeds beter
mogelijk om de KERN van ieder bericht in méér dan
één taal weer te geven. De TEKST van veel berichten is weliswaar
nog vaak in de taal van de berichtgever, maar de BETEKENIS ervan wordt al in
een standaardformaat weergegeven, zodat NoorderSoft juist die betekenis kan presenteren in de taal van de
gebruiker. Zo kan men in één oogopslag zien of een bericht b.v.
een stremming of een beperking inhoudt, en wát voor een stremming of
beperking dan. In de toekomst zullen ALLE delen van de berichten op deze wijze
worden gestandaardiseerd zodat een scheepvaartbericht uit b.v. Hongarije voor
een Nederlandse schipper in het Nederlands kan worden aangeboden.
Stremmingenoverzicht
Op veel vaarwegen gelden periodiek sluitingen die
dienen om onderhoud te kunnen plegen aan de bruggen en sluizen. Veel van die
sluitingen worden vooraf gepland en bekend gemaakt via de "Berichten aan de
Scheepvaart". Deze berichten worden door NoorderSoft dagelijks bijgehouden en alle stremmingen, die vooraf bekend worden
gemaakt en die langer dan enkele uren duren, worden in een stremmingenbestand
geplaatst. Dit bestand kan door de gebruiker van PC-Navigo worden
opgehaald via het hoofdmenu OPTIES onder STREMMINGEN
DOWNLOADEN, of via onze internetsite
UNCONVERTED WINHELP MACRO:!
ExecFile("www.noordersoft.com")www.noordersoft.com. Zodra de stremmingen zijn opgehaald, zal
PC-Navigo op een gevonden route altijd kijken, of er ergens op de route
stremmingen voorkomen. Als dat het geval is, zal het programma de gebruiker
vragen of er berekend moet worden, wat het beste alternatief voor de stremming
is (wachten of omvaren) en dit berekenen.
De lijst van stremmingen kan worden geraadpleegd
met dit STREMMINGENOVERZICHT. Als een route gevonden is, wordt dit overzicht
ook door PC-Navigo geraadpleegd en worden díe stremmingen, die
zich in de route bevinden ten tijde van de passage, in een lijst gepresenteerd.
Men kan met behulp van de drukknop onderaan de lijst de route direct
herberekenen, waarbij dan met de stremmingen rekening wordt gehouden. Als het
sneller is om op het einde van de stremming te wachten, laat PC-Navigo
de gebruiker wachten; is het echter sneller om een andere route te varen om de
stremming te omzeilen, dan wordt die andere route gepresenteerd.
Als de route gehandhaafd wordt, verschijnen
eventuele stremmingen als rode bolletjes met een uitroeptekentje erin in de
kaart. Door erop te klikken krijgt men informatie over de plaats en de duur van
de stremming.
Wie
géén rekening wenst te houden met actuele stremmingen - of wie
geen mogelijkheid heeft de stremmingen regelmatig te downloaden zodat het
bestand actueel blijft - kan de stremmingen uitschakelen met het menu KORTE STREMMINGEN
WISSEN. Dit menu maakt het
stremmingenbestand leeg, op díe stremmingen na, die (voorlopig) blijvend
zijn: vaarwegen die voor meerdere jaren afgesloten zijn of sluizen, die
voorlopig langdurig buiten gebruik zijn.
GPS-Monitor
Veel mensen gebruiken de waarden van de GPS als "instrumentenpaneel" voor de vaart: met name de snelheid, maar
vaak ook de uiteindelijke aankomsttijd (ETA) worden veelvuldig uitgelezen. Om
ervoor te zorgen, dat deze gegevens ALTIJD duidelijk zichtbaar in beeld kunnen
zijn, kunnen ze in een apart hulpschermpje worden weergegeven, de zogenaamde
<GPS-Monitor>. Van die monitor kunnen bij <Voorkeuren> de afmetingen, lettergroottes, kleuren en de
transparantie van het schermpje worden ingesteld. Zo kan iemand bij wie het
beeldscherm eigenlijk iets te ver van de stuurstand verwijderd is, ervoor
zorgen dat door de grotere instelling van de cijfers de snelheid toch altijd
leesbaar is. Het transparante scherm zorgt ervoor, dat er geen kaart-informatie
"verdwijnt" achter het scherm.
Vooral bij het gebruik van het dynamisch
reisplannen zal de gebruiker af en toe een blik op de GPS-waarden willen kunnen werpen om een goed beeld van het verloop van de
reis te houden:
- Het reisplan-proces in PC-Navigo
kan worden gekoppeld aan de meetwaarden van de GPS. Als die koppeling er is, kan het actuele reisplan door de GPS worden
gecontroleerd én gecorrigeerd. Wie voor deze correctie kiest, laat in
feite de GPS controleren of een bepaald punt in de reis inderdaad op de
geplande tijd wordt gepasseerd.
- Wijkt het passagetijdstip
méér af dan de opgegeven waarde (die standaard op 10 minuten
afwijking staat) dan stelt de software voor om met de feitelijke passagetijd
als uitgangspunt een herberekening te maken voor de rest van de reis. Het
kán immers zijn dat door een afwijkende tijdplanning wijzigingen in de
te volgen route wenselijk worden, en in ieder geval moet de te verwachten
aankomsttijd opnieuw worden vastgesteld;
- Wie de voorgestelde correcties niet
iedere keer opnieuw wil bevestigen, kan er voor kiezen de wijzigingsvoorstellen
al bij voorbaat te accepteren. PC-Navigo rekent dan gewoon
volautomatisch door, hoe het reisplan bijgesteld moet worden als gevolg van
snellere of tragere voortgang.
Brandstofmonitor
Als van het schip de verbruikscijfers van
brandstof bij bepaalde snelheden bekend zijn, kunnen die worden ingegeven bij
de scheepsgegevens. Door óók de totale tankinhoud, een
beginvoorraad en een minimaal nodig (kritisch) volume voor de brandstof op te
geven, kan men PC-Navigo laten "bijhouden" hoeveel brandstof er
gedurende de reis wordt verbruikt.
Het reisplan (en de vermoedelijk te varen
snelheden op de verschillende delen van de reis) wordt dan gebruikt om het
waarschijnlijke verbruik af te zetten tegen de beginvoorraad. Zo kan men de
voortgang volgens de GPS gebruiken als een globale
tankinhoudmeter, óf men kan door handmatig een punt in de route te
selecteren kijken hoeveel brandstof men dan volgens de berekeningen nog zou
moeten over hebben (of tekort komen!).
Een alarm kan aangeven, op wélk punt in de
reis de nog aanwezige hoeveelheid brandstof onder de aangegeven kritische grens
zal komen. Het zoeken naar het dichtstbijzijnde
bunkerstation kan dan zorgen voor aanvulling van de voorraad.
Rekenwijze
Het hoofdmenu REKENWIJZE vormt het hart van
PC-Navigo. Hierin zitten alle rekenprogramma's en algoritmen verwerkt,
waarmee PC-Navigo zo'n uniek en praktisch programma wordt: de
routeberekeningsformules en de areaalberekeningsformules. Voor U als gebruiker
is van belang, welke factoren PC-Navigo onder de loep neemt bij het
berekenen van een route. Dat zijn achtereenvolgens:
- de stroom-effecten per
vaarwegsegment;
- de gemiddelde wachtttijd per
sluis;
- de maximum snelheid als die lager is
dan de kruissnelheid van het schip;
- de toegestane afmetingen van de diverse
stukken vaarweg;
- de beschikbare doorvaartafmetingen in
bruggen, sluizen etcetera;
- de bedieningsseizoenen, -regelingen en
-tijden per brug of sluis;
- de vraag of het moment van passage valt
op een tijdstip dat bediend wordt;
- statistische factoren ten aanzien van
waterafvoer en drukte op de wateren;
- sluitingen van vaarwegen op zon- en
feestdagen en langdurige stremmingen;
Géén rekening wordt (nog) gehouden
met de volgende factoren:
- Plotselinge, onaangekondigde
stremmingen van bruggen of sluizen;
- Extreme drukte of wachttijden wegens
opstoppingen in de vaarwegen;
- Extreme waterafvoeren en
onaangekondigde stremmingen die daar het gevolg van zijn;
- 'Incidentele' pech of geluk: nog net
wél of net niet meer geschut worden, bv;
- Meer dan gebruikelijke vertragingen als
gevolg van beschikbare diepte;
Natuurlijk zijn alle berekeningen statistische gemiddelden. Toch zal
in de praktijk blijken, dat de duur van een route zich met de bovenstaande
factoren goed laat inschatten, ook - en zelfs juist - bij zeer lange
routes.
PC-Navigo biedt de
mogelijkheid om onder REKENWIJZE "handmatig" het berekenen van een route te
starten. Nodig is dat niet meer, want zodra alle noodzakelijke gegevens bekend
zijn, rekent PC-Navigo ook zelfstandig al een route uit (namelijk die
route, die in het detailscherm van de plan-modus in het overzichtskaartscherm
ingesteld staat).
In het
hoofdmenu REKENWIJZE staan U de volgende submenu's ter beschikking:
Snelste Route
Kortste
Route
Optimale Route
Toeristische Route
Areaal
Dichtstbijzijnde...
Zoekcriteria
"Passen en
Meten"
Dynamisch
reisplannen
Het reisplan dat wordt
berekend om vanuit een bepaalde vertrekplaats of vanuit de GPS positie een
bestemming te bereiken, wordt berekend op basis van een aantal aannames omtrent
de te varen snelheid, de mogelijke soorten oponthoud onderweg en de te
verwachten invloeden van stroming en drukte. Uiteraard zullen de werkelijke
waarden vaak afwijken van de aangenomen gemiddelden.
De GPS geeft daarbij de mogelijkheid om tijdens
de reis op ieder willekeurig punt te vergelijken op welk tijdstip de passage
van dat punt was GEPLAND en op welk tijdstip deze WERKELIJK plaatsvindt. Wijkt
de planning méér dan een bepaalde waarde af van de werkelijkheid
(standaard ingesteld op 10 minuten afwijking, maar bij <Voorkeuren> kan men deze waarde desgewenst aanpassen),
dan kan men ervoor kiezen de rest van de reis met de juiste waarden opnieuw te
berekenen. Vanaf het passagepunt wordt dan het overblijvende deel van de reis
berekend.
Omdat in werkelijkheid
afwijkingen herhaaldelijk kunnen optreden (b.v. bij een oponthoud voor een
sluis zal na tien minuten langer wachten dan oorspronkelijk aangenomen de
herrekening al worden voorgesteld, en tien minuten later nóg eens, en
weer tien minuten later opnieuw, enzovoort) kan het de voorkeur krijgen om de
herrekening niet iedere keer te hoeven bevestigen, maar vooraf goed te keuren.
Dit kan men doen door bij voorkeuren de optie voor het sowieso herrekenen aan
te klikken, waarna PC-Navigo zonder toestemming te vragen het restant van de
reis opnieuw berekent.
NB. Het
dynamisch reisplannen gaat uit van precieze afstanden en posities. Omdat noch
alle vaarweggegevens, noch de GPS-positie onder alle omstandigheden even
betrouwbaar zijn, kan een plotselinge afwijking tussen het reisplan en de
werkelijkheid LIJKEN op te treden, die in werkelijkheid niet of in mindere mate
optreedt. Dit zal onder andere het geval zijn in situaties, waarin de
brongegevens van de vaarweg onnauwkeurig zijn of waarin de afstandstabellen van
de betreffende vaarwegauthoriteit niet kloppen: dan wordt namelijk een ANDERE
afstand gebruikt voor de berekeningen als die, welke voor de verplaatsing van
het schip werkelijk afgelegd is. Het dynamisch reisplannen raakt van zulke
afwijkingen af en toe "in de war". In voorkomende gevallen kan men dan het
dynamische proces beter uitschakelen en uitgaan van het oorspronkelijke plan
(waarin de verschillen in afstand zich uiteindelijk uitmiddelen).
Snelste Route
Als U de SNELSTE ROUTE wilt weten, berekent
PC-Navigo hoe U op het eerst mogelijke tijdstip op Uw bestemming kunt
komen, óók als daarvoor een omweg moet worden gevaren om
tijdwinst te boeken. Het programma berekent van ieder stukje vaarwater in
Europa of U er kunt varen, en zo ja hoe lang U over dat stukje zult doen,
rekening houdend met alle factoren. Door van alle 'kruispunten' alle mogelijke
manieren om er te komen uit te rekenen en daarvan de snelste te kiezen, werkt
PC-Navigo zich als het ware 'langzaam' naar Uw bestemming. Dat langzaam
is natuurlijk relatief: het hele proces duurt misschien een of twee seconden!
Het resultaat is de snelste manier om ter plaatse te komen met de door U
opgegeven vertrektijd en dagelijkse vaartijd.
Het gebeurt overigens wel, dat kleine wijzigingen
in vertrektijd of in het aantal dagelijks te varen uren grote gevolgen hebben
voor de te kiezen route. Zo zal iemand met een redelijk snel schip, die zo lang
mogelijk wil varen, al gauw over de Rijn naar midden-Frankrijk worden gestuurd,
terwijl iemand, die zo'n twaalf tot veertien uur per dag vaart, meestal over de
Maas wordt geleid. De bedieningsregimes van sluizen, verschillen in toegelaten
en haalbare snelheid, en de nog bestaande zondagssluiting voor beroepsvaart in
België verklaren zulke verschillen. Experimenteert U daarom rustig enige
tijd met verschillende vaarregimes en vertrekmomenten, en U leert al snel zien
welke factoren Uw vaarsnelheid zoal bepalen.
Wat U óók kunt afleiden uit de
rekenresultaten, is dat het soms niet veel oplevert om zo snel mogelijk te
varen: als U na enige tijd tóch drie kwartier zult moeten wachten op de
opening van een bepaalde brug, kunt U wellicht brandstof en milieu sparen door
enige tijd rustig aan te doen. Uw beloning is financiëel (minder gasolie),
ecologisch (minder vervuiling) en U hoeft niet zo lang te wachten bovendien.
Kortste
Route
Als U de KORTSTE ROUTE
berekent, telt PC-Navigo eenvoudigweg de lengtes van alle stukje vaarweg
bij elkaar op, en selecteert dan de kortste verzameling die U op Uw bestemming
brengt. U moet daarbij wel bedenken, dat 'kortste' voor de computer ook echt
kortste betekent. Al is een route over 100 sluizen en met allerlei obstakels en
beperkingen maar 100 meter korter dan een andere, die véél
sneller te bevaren is, dan nog is kortste domweg kortste! De optie KORTSTE
ROUTE geeft vaak wel goede informatie over alternatieven voor de SNELSTE ROUTE;
als U zo'n alternatief wilt bevaren, is het een tip om een plaats langs Uw
kortste route als via-plaats op te geven en daarna de SNELSTE ROUTE opnieuw te
berekenen. Op die manier vermijdt de computer tijdrovende uitstapjes, en levert
hij toch de alternatieve route als uitkomst (voorbeeld: de kortste route naar
Kortrijk voert door de stadswateren van Gent; als we Gent als via-plaats
opgeven en de SNELSTE route kiezen, worden we - terecht - over de ringvaart
gestuurd).
Let bij het berekenen
van de kortste route altijd even op Uw aankomstdatum (in de Pictogrammen of aan het eind van Uw reisplan).
Immers, omdat de computer geen rekening houdt met het tempo, waarin Uw reis
verloopt, bestaat er altijd een risiko dat U met langdurige wachttijden
geconfronteerd wordt. Dat is bijvoorbeeld het geval bij vaarwegen, die
gedurende een deel van het jaar gesloten zijn voor de scheepvaart. Om die reden
verdient het aanbeveling de kortste route altijd even te vergelijken met de
snelste!
Optimale
Route
Iets ingewikkelder dan
de snelste
route en de kortste route is de OPTIMALE ROUTE. In deze rekenwijze bepaalt
PC-Navigo, hoe een schip met het relatief kleinste aantal draaiuren van
de motor toch zo snel mogelijk op de plaats van bestemming kan komen. Allerlei
wachttijden voor bruggen en sluizen - vooral die, waarbij men langer dan enkele
minuten moet wachten, zodat de motor uit kan - wegen minder zwaar dan de uren,
die men varend doorbrengt. Omwegen worden dus vermeden, als door enkele uren
wachten vele uren varen bespaard kunnen worden. Zo is de OPTIMALE ROUTE vaak
het beste alternatief tegenover de snelste route.
Vooral voor schepen die niet continu varen maar
die doorgaans stilliggen voor de nacht kan deze route voordelen bieden. Omdat
de motor-uren tellen, maar de stillig-uren niet, wordt gezocht naar het beste
optimum, waarbij bruggen en sluizen die geen nachtelijke bediening hebben
worden benut als overnachtingsplaats. Zo wordt een efficiente route
gecombineerd met het vaarregime van het schip.
Toeristische Route
Als U niet voor Uw beroep vaart, en als
toervaarder de drukke propvolle waterwegen juist wil vermijden - waarmee U
dikwijks zowel Uzelf als de beroepsvaarders een plezier zult doen - ware het
aangenaam om zo weinig mogelijk op beroepshoofdvaarwegen terecht te komen. De
verhalen over het drukke Prinses Margrietkanaal zijn intussen helaas maar al te
bekend. PC-Navigo kan met TOERISTISCHE ROUTE goede alternatieven zoeken
voor alle drukke hoofdvaarwegen, waardoor men met een toerjacht zo weinig
mogelijk 'in het vaarwater' van vrachtschepen hoeft te komen en zelf geen last
heeft van de golfslag en het jagen en jachten van het
beroepsverkeer.
In feite wordt
berekend of de plaats van bestemming redelijkerwijs bereikbaar is met
vermijding van grootschalige vaarwegen: hoe hoger de klasse van de vaarweg, hoe
langer de "omweg" die acceptabel wordt gevonden.
Areaal
Het AREAAL van een bepaald schip is het stelsel
van waterwegen, dat dat schip, rekening houdend met zijn afmetingen en
vaarsnelheid, vanuit een gegeven punt kan bevaren. Het areaal wordt in eerste
instantie als overzichtskaart (Areaalkaart) gepresenteerd,
maar men kan er ook een AREAALLIJST van maken, waarin
alle over het water bereikbare plaatsen en objecten naar believen gesorteerd
kunnen worden. Als U bijvoorbeeld met een schip in Wageningen ligt en U wil
weten waar U allemaal kunt varen zonder Uw stuurhut te hoeven afbreken, geeft U
de hoogte van Uw schip met de stuurhut opgericht op, en U vraagt het areaal op.
Dan ziet U met één oogopslag welke plaatsen bereikbaar zijn. Ook
watersporters kunnen deze optie gebruiken om 'staande-mast-routes' te
analyseren voor hun schepen.
Dichtstbijzijnde...
Een extra mogelijkheid van de formule, die de
arealen berekent, vind U in het submenu DICHTSTBIJZIJNDE...
Als U hierop klikt, moet U eerst kiezen vanuit welk UITGANGSPUNT U wil zoeken:
dat kan de vertrekplaats van een geplande route zijn (b.v. om te zien waar het
eerst gepasseerde bunkerstation langs de route zit) óf een te selecteren
plaats op de route (bijvoorbeeld om onderweg te zien, welk bunkerstation U kunt
gebruiken om even bij te tanken) óf Uw GPS-Positie (bij een aangesloten
GPS: de plaats waar U zich bevindt).
Ernaast ziet U een keuzelijstje waarin U kunt
aanklikken naar welk soort plaats of object U op zoek bent. Als het erom te
doen is uit te zoeken, waar U brandstof kunt bunkeren, markeert U de plaats
waar Uw schip zich bevindt als vertrekplaats, en klikt U in DICHTSTBIJZIJNDE
simpelweg BUNKERSTATION aan, enzovoort. In volgorde van afstand krijgt U binnen
een seconde de lijst met bunkermogelijkheden in beeld. Op deze manier kunt U
natuurlijk alle andere voorzieningen ook vinden. De voorzieningen die U kunt
zoeken zijn:
Alles
(het bevaarbaar areaal)
Stad
Dorp
Beroeps/laad- en loskades
Haven
Containerterminal
Jachthaven
Jachtligplaats
Bunkerstation
Peilschaal
Stad
Als STAD zijn opgenomen plaatsen met een
behoorlijk belang in de betreffende regio (dus ook als het eigenlijk grote
dorpen zijn!).
Dorp
Als DORP zijn opgenomen alle kleinere plaatsen
langs de route.
Beroepsligplaats
Als beroepsligplaats zijn opgenomen de door de
vaarwegbeheerder tot ligplaats voor de beroepsvaart aangewezen plaatsen.
Meestal betreft het afmeer-gelegenheden. In de Duitse rivieren worden soms
echter ook plaatsen, die nauwelijks meer zijn dan ankerplaatsen, als formele
ligplaatsen aangeduid (b.v. in de Moezel).
In Frankrijk worden de ligplaatsen uitsluitend
opgenomen als zij voldoende diepgang hebben voor een normaal geladen
beroepsschip.
Haven
Als HAVEN zijn opgenomen alle als zodanig door de
vaarwegbeheerder aangeduide plaatsen voor de beroepsvaart.
Containerterminal
Als CONTAINERTERMINAL zijn opgenomen alle als
zodanig door de vaarwegbeheerder aangeduide plaatsen die volledig zijn
gereserveerd voor de container-overslag. Vaak bestaat voor dergelijke terminals
een vaarverbod voor schepen, die NIET bij de containeroverslag betrokken
zijn.
Jachthaven
Als JACHTHAVEN zijn opgenomen alle jachthavens en
beschutte havens die uitsluitend of voornamelijk door de pleziervaart worden
gebruikt.
Jachtligplaats
Als JACHTLIGPLAATSEN zijn opgenomen alle
afmeergelegenheden, aanlegplaatsen en andere, voor jachten speciaal geschikte,
ligplaatsen.
Bunkerstation
Als BUNKERSTATION zijn opgenomen alle
bunkerstations voor de beroepsvaart, alsmede tank-gelegenheden voor de
watersport.
Peilschaal
Op veel plaatsen wordt de beschikbare vaardiepte
en de beschikbare doorvaarthoogte afgeleid van lokale Peilschalen, ook wel
"Pegels" of waterstandmeters genoemd. Indien dat het geval is, wordt de meest
nabijgelegen peilschaal gevonden door hier Peilschaal te selecteren.
Zoekcriteria
De factoren, die maatgevend zijn voor het
berekenen van routes en arealen, zijn de scheepslengte, de scheepsbreedte, de
scheepshoogte, de diepgang en de kruissnelheid. Al deze zaken kunnen er de
reden van zijn, dat een schip een bepaald traject niet - of niet snel genoeg -
kan bevaren.
Met
PC-navigo kan de computer zelf berekenen, waarom een bepaald traject
niet bevaren kan worden. Als niet onmiddellijk een verbinding gevonden wordt,
onderzoekt de software of zo'n verbinding wél gevonden wordt als met
andere vaartijden gevaren wordt, en als dat nóg niet het geval is, wordt
stapsgewijs berekend met welke scheepsafmetingen wél een bevaarbare
route wordt gevonden.
In
het dialoogvenster dat geopend wordt als U ZOEKCRITERIA aanklikt kunt U het
rekening houden met respectievelijk de MAXIMALE LENGTE, MAXIMALE BREEDTE,
MAXIMALE HOOGTE, MAXIMALE DIEPGANG, BESCHIKBARE (SCHUT)LENGTE, BESCHIKBARE
DOORVAARTBREEDTE, BESCHIKBARE DOORVAARTHOOGTE EN BESCHIKBARE DIEPTE
één voor een, of groepsgewijs, ook nog handmatig 'uitschakelen'.
Zo kunt U stap voor stap analyseren waar, en in welk soort afmeting, een
blokkade optreedt in de door U te bevaren routes.
In het Verenigd Koninkrijk
bestaat het begrip "grootste toegestane afmeting" niet; daar worden "aanbevolen
afmetingen" bekendgemaakt door British Waterways. De impact op de routeplanning
is overigens vergelijkbaar: als een schip, waarmee een route wordt gepland,
groter is dan de aanbevolen afmetingen, is het verstandig om vooraf de
vaarwegbeheerder te raadplegen.
Van een gevonden route kan in BEELD,
MAXIMALE
AFMETINGEN, ingezien worden waar de
'flessenhals' zit. Dit levert snel gegevens over de knelpunten op.
Vergeet U niet om uitgeschakelde criteria na
Uw analyses weer IN te schakelen; zou U dat NIET doen, dan bestaat het risico
dat de computer een volgende route berekent zonder de betreffende afmetingen in
ogenschouw te nemen. Dat kan wel eens onaangename verrassingen opleveren
tijdens de vaart!
De
zoekcriteria kunnen ook in het overzichtskaartscherm zichtbaar worden gemaakt:
namelijk in de "plan-modus" van het detailoverzicht rechts. De maximale lengte,
breedte, hoogte en diepgang en de beschikbare lengte, breedte, hoogte en diepte
kunnen ook daar worden in- en uitgeschakeld.
"Passen en
Meten"
Op vrijwel alle
vaarwegen gelden beperkingen aan de afmetingen van schepen die er kunnen en/of
mogen varen. Om de computer te laten berekenen, hoe groot een schip mag zijn
voor een bepaalde route is een hele reeks herhaald uitgevoerde berekeningen
nodig, die de verschillende afmetingen van een schip steeds met kleine stapjes
ophogen om zo vast te stellen, wat voor ieder van die afmetingen de grootste
is, die nog kan passeren.
Als een route wordt berekend tussen twee opgegeven plaatsen en de
computer kan voor het opgegeven schip en binnen de opgegeven vaartijden
géén bevaarbare verbinding vaststellen, wordt in twee stappen
antwoord gezocht op de vraag met welke afmetingen men dan wél de
bestemming kan bereiken:
- allereerst wordt, indien de dagelijkse
vaartijd die is opgegeven minder bedraagt dan 24 uur, opnieuw gekeken of er met
verruiming van die vaartijd wél een verbinding gevonden wordt; de
onmogelijkheid om de bestemming te bereiken zou immers kunnen liggen aan brug-
of sluisbediening, die uitsluitend buiten de opgegeven tijden mogelijk is of
die uitsluitend op verzoek, of tegen betaling, of voor andere soorten
vaarweggebruikers mogelijk is.
- Als óók met deze
verruimde tijden géén verbinding wordt gevonden, kunt U de
computer laten vaststellen, welke de grootste afmetingen zijn van het schip,
dat nog wél op de bestemming kan geraken. We hebben dat "Passen en
Meten" genoemd. Als die grootste afmetingen zijn vastgesteld, worden ze
vergeleken met de opgegeven scheepsafmetingen, en wordt aan de gebruiker
teruggemeld met welke scheepsafmetingen de route wél bevaren kan
worden. De gebruiker kan dan zien, of (bijvoorbeeld door inzinking, klapbare
delen of ballast) er aan de "tekorten" iets te doen is.
De gevonden route(s) worden in het Passen en
Meten-scherm weergegeven. Door één (of meer) van die routes te
selecteren, kunt U met de gevonden routes verder werken (en bijvoorbeeld de
afmetingen van Uw schip aanpassen, de tijden weer in overeenstemming brengen
met Uw wensen, enzovoort). U selecteert een route door het selectievakje
erachter aan te vinken en het Passen en Meter-scherm te sluiten.
Omdat het berekenen van deze grootst
mogelijke afmetingen soms veel rekenslagen vergt, kan het op tragere computers
een relatief langdurig proces zijn. Daarom wordt tussentijds gevraagd, of de
gebruiker dóór wil gaan met deze rekenslagen of er de voorkeur
aan geeft zelf een andere route in te geven.
Als er ook ná deze rekenslagen geen route
wordt gevonden, liggen vertrekplaats en bestemming (of één van de
viaplaatsen) in een deel van het vaarwegennetwerk, dat alléén
over zee in verbinding staat met de overige delen. Dit is bijvoorbeeld het
geval als vertrek of bestemming in de westfranse vaarwegen liggen en de
bijbehorende bestemming of vertrek elders in Europa. Als het voor het
routezoeken gebruikte schip NIET over zee kan of wil varen, zal het dus de
bestemming niet kunnen bereiken.
Vaak levert het zoeken van de grootst mogelijke
afmetingen niet één, maar meerdere routes op, soms wel vier of
meer. In dat geval zijn er verschillen in de VERHOUDINGEN tussen de diverse
scheepsafmetingen: een schip van 85 meter lengte kan langs een gegeven route
varen, maar zal dan in breedte beperkt zijn tot bijvoorbeeld 8,20, terwijl een
andere route een breedte van 8,50 toelaat, maar alleen voor schepen die korter
zijn dan 80 meter. Zo ook met de hoogte en diepgang. Als alle vier de dimensies
op verschillende plaatsen verschillende maxima opleveren, is het vergelijken
van de afmetingen met die van het eigen schip soms nog een hele puzzel....
Opties
In het hoofdmenu OPTIES zijn een paar zaken
samengebracht, die de inzagemogelijkheden en de rekenwijzen van
PC-Navigo nog verder kunnen verfijnen. Zo kunt U de software nog beter
aanpassen aan Uw wensen en aan de actuele omstandigheden. Tot Uw beschikking
staan:
Zoeken
Bladeren
Tijdelijke instellingen
Taalkeuze
Omstandigheden
Stremmingen
downloaden
Korte
stremmingen wissen
Zoeken
Zoeken kan in PC-Navigo langs vier
verschillende ingangen: via het bestand van VAARWEGEN, via het bestand van
OBJECTEN/PLAATSEN in die vaarwegen, via de KAART of rondom de GPS-positie (als
een GPS signaal ontvangen wordt.
Dat komt omdat de bestanden in PC-Navigo
opgebouwd zijn in een aantal "lagen": de eerste laag bevat alle vaarwegen, met
de gegevens die bij die vaarwegen horen (zoals stroomsnelheid, maximum
snelheid, maximale afmetingen, waterpeil en dergelijke). De tweede laag zijn de
plaatsen en objecten, die in of aan zo'n vaarweg gelegen zijn, weer met de
bijbehorende gegevens: doorvaartafmetingen, marifoonkanalen, telefoonnummers,
coördinaten en dergelijke) De derde laag zijn algemene gegevens die de
computer nodig heeft om allerlei zaken te berekenen: codes voor de aard van
ieder object, feestdagentabellen, matrixen van de vaarduur en de afstand tussen
knooppunten, de identificatie van alle vaarwegen en objecten, enzovoort
enzovoort. Met de laatste laag heeft U niet veel te maken, maar door het
onderscheid tussen de VAARWEGEN en de PLAATSEN en OBJECTEN moet U wel vooraf
bedenken, of U zoekt aan de hand van een vaarwegnaam of van een plaats- of
objectnaam. Zo zoekt U de Amstel in de vaarwegenlijst, maar de Berlagebrug in
de objectenlijst.
Als men op een
van deze keuzen klikt, krijgt men de mogelijkheid om de gezochte vaarweg hetzij
in te typen, hetzij in de lijst op te zoeken, hetzij in de kaart aan te
klikken. De OBJECTEN/PLAATSEN kan men intypen, waarna PC-Navigo een
lijstje presenteert van alle objecten, waarin de opgegeven naam voorkomt. Door
de cursorbalk op de gewenste naam te plaatsen en te klikken, kiest U de
betreffende plaats en kunt U nadere details ervan inzien. Met de rechter
muisknop kunt U het menuutje openen waarmee U zo'n plaats kunt 'markeren' als
Uw vertrekplaats, bestemming, via-plaats of te vermijden plaats.
Plaats/Object
Vaarwater
In kaart
GPS-positie
Plaats/Object
Bij het zoeken op plaatsnaam of objectnaam kunt U
in het invulveld de door U gezochte plaats (of brug, of sluis, of haven)
intypen. Er wordt dan een lijstje gepresenteerd met namen, die aan Uw
spellingswijze voldoen. Een déél van de naam kan ook: als U
"Berlage" intypt, krijgt U alle namen van alle objecten te zien waar deze
lettercombinatie in voorkomt, dus ook de Berlagebrug. Met accenten, leestekens
en hoofd- of kleine letters hoeft U géén rekening te houden: als
U "Sete" intypt, krijgt U de plaats Sète in Franrkijk, maar ook de
Boalseterhimbrug, waar toevallig dezelfde letters in staan.
Door er één met de cursor aan
te wijzen, kunt U deze plaats selecteren. Met de rechtermuistoets laat de
plaats zich vervolgens "markeren" als Vertrekplaats,
Bestemming, Via-plaats of Mijden-plaats. Door erop te
dubbelklikken gaat U naar de bijzonderheden van die plaats in het BLADEREN-scherm.
LET OP: In PC-Navigo kunt U de namen van vaarwegen en objecten
weergeven in de LOKALE taal (dus sluizen in Duitsland in het duits, in
Frankrijk in het frans en in Nederland in het Nederlands) óf in Uw
voorkeurstaal (waarbij in Duitsland bijvoorbeeld "Schleuse Charlottenburg
Berlin" weergegeven wordt als "Sluis Charlottenburg Berlijn"). Deze keuze heeft
gevolgen voor het zoeken op naam: als de namen in de lokale talen staan, zou U
moeten zoeken naar "Berlin" om de sluis in het voorbeeld te vinden; staan de
namen in Uw voorkeurstaal, dan zou U "Berlijn" moeten intypen! Houdt daarom
rekening met de mogelijk afwijkende schrijfwijzen in andere talen!
Vaarwater
Als U op vaarwater wilt zoeken, krijgt U
eenvoudig de lijst met alle vaarwateren in beeld. Door de cursor op het
gewenste water te zetten en te dubbelklikken, wordt de schematische weergave
(zoals in Pictogrammen) van die vaarweg
geopend, waarin U hetzij gegevens kunt zoeken, hetzij plaatsen of objecten met
behulp van de rechter muistoets als Uw vertrek,
bestemming, via-plaats of te vermijden plaats kunt
"markeren".
LET OP: In
PC-Navigo kunt U de namen van vaarwegen en objecten weergeven in de
LOKALE taal (dus kanalen in Duitsland in het duits, in Frankrijk in het frans
en in Nederland in het Nederlands) óf in Uw voorkeurstaal (waarbij in
Duitsland bijvoorbeeld "Niegripper Verbindungskanal" weergegeven wordt als
"Niegripper Verbindingskanaal"). Deze keuze heeft gevolgen voor het zoeken op
naam: als de namen in de lokale talen staan, zou U moeten zoeken naar
"Verbindungskanal" om de vaarweg in het voorbeeld te vinden; staan de namen in
Uw voorkeurstaal, dan zou U "Verbindingskanaal" moeten intypen! Houdt daarom
rekening met de mogelijk afwijkende schrijfwijzen in andere talen!
In kaart
U kunt de overzichtskaart van PC-Navigo
"interactief" gebruiken, d.w.z. dat U in de overzichtskaart door op de knop met het "aanwijs-vingertje" te klikken en daarna op
de plaats in de kaart te klikken, waar U iets wilt aangeven of selecteren, een
lijstje kunt krijgen met de plaatsen en objecten binnen een gegeven straal.
Door de cursor op het gewenste object te plaatsen kunt U (met de rechter
muisknop) plaatsen tot Vertrekplaats, Bestemming, Via-plaats of Mijden-plaats
bestempelen.
De straal, waarbinnen
gezocht wordt, kunt U onder VOORKEUREN instellen. Let
wel: als de straal al te groot wordt, krijgt U soms een erg lange lijst, en
kost het proces vaak veel tijd!
In het hulpscherm rechts naast de overzichtskaart kan
óók direct worden gezocht naar plaatsen, als dit detailscherm
tenminste in de "plan-modus" staat. Onder de VERTREKPLAATS en de BESTEMMING
kunt u op "LOCATIE" klikken, waarmee U een dialoogscherm opent waarin U de te
zoeken naam kunt ingeven.
Het OVERZICHTSKAART-scherm is het belangrijkste scherm van
PC-Navigo. U krijgt er de kaart van de Europese vaarwegen op te zien.
Als er al een route is berekend, staat deze in contrasterende kleuren in deze
kaart weergegeven; is er nog geen route berekend, dan zijn alle
vaarwegen in de kaart blauw.
LET OP: Deze overzichtskaart is
géén navigatiekaart, maar uitsluitend bedoeld om er het
verloop van de route op af te beelden. Wie met behulp van PC-Navigo wil navigeren,
dient daartoe de detailkaarten in PC-Navigo-ENC te gebruiken.
Als een route
berekend is - en dat is automatisch het geval als alle benodigde opgaven
(vertrek, bestemming, scheepskeuze en datum en tijd) gedaan zijn -
kunt U het verloop van die route in de kaart bezien. Het verloop van de route
staat in contrasterende kleur afgebeeld in de vaarwegenkaart. Nadere
bijzonderheden - namelijk het geselecteerde schip, de opgegeven 'zoek-criteria', de vertrekplaats,
eventuele te vermijden
plaatsen en viaplaatsen, de bestemming en het 'soort' route, dat berekend is - staan afgebeeld in een hulpscherm
rechts naast de kaart.
Het grootste linker-deel van het scherm toont het
verloop van de route, ingetekend in de vaarwegenkaart. Deze route-tekening
geeft U al direct de mogelijkheid, wijzigingen in Uw route aan te brengen als
dat gewenst is: als U bijvoorbeeld ziet, dat de berekende snelste route langs
een vaarweg voert, waar U liever niet komt, kunt U - door het opgeven van
via-plaatsen of van te vermijden plaatsen - de computer "dwingen" een route te
kiezen, die U beter bevalt.
Het plannen - het maken van een reisplan, als het ware
- kan heel gemakkelijk in het rechter deelscherm - het detailscherm - gebeuren:
in dat deelscherm vindt U alle opgegeven plaatsen en keuzes bij elkaar, als
tenminste in de knoppenbalk de keuzeknop voor
de "plan-modus" is ingedrukt: het schip, waarmee deze reis gepland wordt, de
in- of uitgeschakelde afmetingen, waarmee rekening gehouden moet worden, de
geplande of berekende vertrekdatum en -tijd, de vertreklocatie, bestemming,
via- en te vermijden plaatsen, de berekende of gewenste datum en tijd van
aankomst en het soort berekende route (de snelste, de kortste, de optimale of
de meest toeristische).
In
het deelscherm kunt U in de "plan-modus" een aantal zaken DIRECT
beïnvloeden: van boven naar beneden zijn dat:
- de keuze van Uw schip (door op de
"selecteer-knop" te klikken en uit de vlootlijst een ander schip te kiezen, of
een nieuw schip aan te maken);
- het in- of uitschakelen van de
"zoek-criteria": door in de
witte vakjes voor de bordjes met toegestane (rood) en/of beschikbare (blauw)
afmetingen (lengte, breedte, hoogte en diepgang) de "vinkjes" aan of uit te
klikken wordt wel of geen rekening gehouden met de betreffende afmeting bij het
zoeken van een route;
- de vertrekplaats, bestemming (beide met
de "locatie" knop) en de viaplaatsen en te vermijden plaatsen (met de
plustekens en mintekens naast de lijstjes;
- het soort van te berekenen route: de snelste (in tijd), de kortste (in afstand), de
optimale (met het minste aantal motoruren) of de toeristische (met het grootste
aandeel van kleinschalige vaarwegen);
- de voorgenomen datum en tijd van
vertrek of, indien van toepassing, de gewenste datum en tijd van aankomst (als
de een wordt opgegeven, wordt de ander berekend).
Als een route eenmaal gepland en berekend is, kan het
rechter deelscherm in de "vaar-modus" worden geschakeld, met behulp van de
meest rechtste knop op de knoppenbalk. In de
"vaar-modus" geeft het detailscherm alle bijzonderheden van de reis en de
gepasseerde plaatsen en "kunstwerken" (bruggen en sluizen b.v.) overzichtelijk
weer: van boven naar beneden: : de vaarwegnaam, -klasse, stroming, het
waterpeil, de maximale afmetingen, de al gevaren afstand, het tijdstip van
aankomst bij - en vertrek uit - het volgende vaarwegobject, de nog te varen
afstand, eventuele blokkanalen voor de marifoon, de naam van het betreffende
object, de passagetijd, de beschikbare doorvaartafmetingen, eventuele
VHF-kanalen, telefoonnummers en de bedieningstijden. De precieze PLAATS,
waarvan deze detail-gegevens verstrekt worden, kan handmatig - dus met de muis
- worden AANGEWEZEN in de route. Maar als op de computer een GPS is aangesloten, kan deze plaats óók worden bepaald door
de GPS-positie van dat moment: in dat geval VOLGT PC-Navigo dus exact de
voortgang van het schip en worden in het detailscherm precies de juiste
gegevens van die plaats getoond. De keuze tussen GPS of handbediening wordt met
de knoppenbalk gemaakt: als U
tijdens het GPS-sturen detailgegevens van een plaats verder in de route wil
weten, kunt U dus altijd nog naar de muisbediening overschakelen.
Direct in dit detailscherm kunt U bovendien
nog de hulpschermpjes met telefoonnummers openen, en de schermpjes met de
bedieningstijden, zoals die gelden op de berekende passagedag. Ook kunt U ter
plaatse tijdcorrecties doorvoeren - bijvoorbeeld als U ergens wil blijven
liggen of een pauze in de reis wil ingelasten.
Van
"achter" het rechter detailscherm kan met behulp van het knopje erboven (of met
het menu <BEELD>, <PICTOGRAMMEN>) ook de pictogrammenlijst
tevoorschijn worden getoverd. De pictogrammenlijn stelt de schematische
weergave voor van een route met daarin alle "objecten" zoals bruggen, sluizen,
kades, havens en andere voorzieningen. Zowel met de GPS als met het handmatig
aanwijzen als ook met het aanklikken van een object in de pictogrammenlijst
ziet U in het aangrenzende detailscherm de relevante details van dat object
verschijnen (zoals doorvaart-afmetingen, eventuele bedieningstijden en
communicatie-kanalen). Door de volledige integratie tussen kaartscherm,
pictogrammenscherm en detailscherm heeft U op allerlei verschillende wijzen
direct toegang tot al deze gegevens.
Wie beschikt over de ENC versie
van PC-Navigo en over een ENC-cel op de plaats waar wordt ingezoomd, zal zien
dat het kaart-beeld bij steeds verder inzoomen ineens "overschakelt" van het
overzichtskaartbeeld naar het ENC-beeld. Nóg verder inzoomen levert dan
stééds meer details van de vaarweg op, tot tenslotte alle voor de
navigatie relevante zaken zijn afgebeeld (bij de zoomfactor, die men zal
gebruiken als men met behulp van de ENC en de GPS navigeert). Zie de informatie
over PC-Navigo
ENC.
Zoeken op GPS-positie
U kunt als er een GPS aangesloten is - en als die
een bruikbaar signaal levert - óók zoeken in de omgeving van Uw
GPS-positie: een klik op dit submenu zoekt met de in <Voorkeuren> opgegeven actieradius rondom Uw huidige
scheepspositie. Met <Zoeken op GPS-positie> kunt U dus héél
makkelijk de directe omgeving van Uw positie "verkennen", bijvoorbeeld om te
zien of er ergens in de nabijheid aanlegplaatsen zijn, of bunkerstations, of
andere voorzieningen.
Als er geen
GPS is aangesloten of als een aangesloten GPS geen (bruikbaar) signaal afgeeft,
zal deze functie niet beschikbaar zijn. Een dialoogvenster meldt dan dat er
géén GPS positie beschikbaar is.
Bladeren
Ook onder OPTIES kunt U de BLADEREN-mogelijkheid
openen, om van een bepaalde plaats detailgegevens op te zoeken. Met de rechter
muisknop kunt U iedere plaats uit BLADEREN markeren als vertrekplaats,
bestemming, viaplaats of plaats om te vermijden. Deze mogelijkheid is gelijk
aan BEELD, BLADEREN.
Met het menu BLADEREN kunt U rechtstreeks, dus
zonder een route te plannen, de gegevens in PC-Navigo inzien. Er
verschijnt een lijst van vaarwegen, waaruit U de vaarweg naar keuze kunt
aanklikken. Als U dat doet, verschijnt in het PICTOGRAMMEN-deelscherm (d.i. het "uitschuifscherm" achter het rechter
detailscherm waarin schematisch allerlei zaken worden weergegeven) de gevraagde
vaarweg, en alle objecten die daarin te vinden zijn. Door met de
pijltjes, met Page Up of Page Down of met de muis door de lijsten te lopen,
kunt U steeds meer details van een vaarweg of een object in beeld brengen, tot
en met de telefoonnummers, de marifoonkanalen en de bedieningstijden. In
BLADEREN komt U dus in feite rechtstreeks in de gegevensbestanden van
PC-Navigo uit. Behalve de ligging van allerlei plaatsen en objekten kunt
U op deze manier de volgende gegevens vinden:
- marifoonkanalen;
- doorvaartlengte;
- doorvaartbreedte;
- doorvaarthoogte;
- diepte;
- doorvaartlengte van een
nevendoorvaart;
- doorvaartbreedte van een
nevendoorvaart;
- doorvaarthoogte van een
nevendoorvaart;
- diepte van een nevendoorvaart;
- maximumsnelheid ter plaatse;
- toegestane scheepslengte;
- toegestane breedte;
- toegestane hoogte;
- toegestane diepgang;
- aanwijzingen voor de doorvaart;
- telefoonnummer(s);
- bedieningstijden;
- stroomsnelheid ter plaatse;
- waterpeil ter plaatse;
- marifoon-blokkanalen;
- infokanalen van de
waterbeheerder.
LET OP: In
PC-Navigo kunt U de namen van vaarwegen en objecten weergeven in de
LOKALE taal (dus kanalen in Duitsland in het duits, in Frankrijk in het frans
en in Nederland in het Nederlands) óf in Uw voorkeurstaal (waarbij in
Duitsland bijvoorbeeld "Niegripper Verbindungskanal" weergegeven wordt als
"Niegripper Verbindingskanaal"). Deze keuze heeft gevolgen voor het zoeken op
naam: als de namen in de lokale talen staan, zou U moeten zoeken naar
"Verbindungskanal" om de vaarweg in het voorbeeld te vinden; staan de namen in
Uw voorkeurstaal, dan zou U "Verbindingskanaal" moeten intypen! Houdt daarom
rekening met de mogelijk afwijkende schrijfwijzen in andere talen!
Tijdelijke afmetingen
Drie gegevens van een schip zijn voor de
berekening van routes en arealen van groot belang: de diepgang, de hoogte en de
kruissnelheid. Uitgerekend die drie gegevens zijn echter nogal veranderlijk:
vrachtschepen worden meer of minder beladen, of varen regelmatig ledig.
Pleziervaartuigen hebben wel of niet de mast opgericht, of de stuurhut
neergeklapt. Om zonder de vaste gegevens van een schip te
hoeven beïnvloeden deze gegevens actueel te kunnen maken, kan men de
hoogte, de diepgang en de kruissnelheid van een schip tussentijds aanpassen. De
oorspronkelijke gegevens blijven dan in de schepenbestanden gehandhaafd, maar
voor de berekeningen rekent PC-Navigo met de TIJDELIJKE AFMETINGEN tot
het programma wordt afgesloten of tot de
route wordt
gesloten.
Taalkeuze
In het dialoogvenster, waarin de taalkeuze
gemaakt kan worden, kan men op ieder denkbaar moment - dus ook tijdens het
gebruik van het programma - omschakelen van de ene taal naar de andere.
Normaliter wordt PC-Navigo standaard geleverd in de taal, waarin men ook
de handleidingen heeft besteld:
Nederlands
Deutsch
Français
English
De omschakeling kan
naar keuze alléén de programma-bediening (dus de menu's,
helpschermen, knoppen en dialoogvensters) betreffen, óf ook de vaarweg-
en objectnamen (en sommige plaatsnamen, zoals Parijs, Berlijn en Wenen). Wie
voor <Vaarwegnamen in de lokale taal> kiest, krijgt alle namen in Europa
in hun oorspronkelijke duitse, franse of anderstalige vorm te zien (dus
"Schleuse Koblenz" en "Rheinbrücke" en Écluse de Noyon" en "Most
Kolejowi Warsawa" enzovoort). Wie kiest voor <Vaarwegnamen ook vertaald>
ziet "Sluis Koblenz" en "Rijnbrug" en "Sluis Noyon" en "Spoorbrug
Warschau".
Let op, dat
deze keuze gevolgen heeft voor het op naam zoeken: wie de vaarweg- en
objectnamen óók vertaald in beeld wil hebben, moet zoeken op
"Parijs" en "Berlijn"; wie de lokale talen duidelijker vindt, zoekt dus op
"Paris" en "Berlin"...
Nederlands
In het Nederlands verschijnen alle
programma-teksten, knop-aanduidingen, schermnamen, help-schermen en
boodschappen in de Nederlandse taal. Ook de vertaalbare begrippen en namen van
de plaatsen en objecten in het buitenland worden voorzover mogelijk en zinnig
naar het Nederlands omgezet. Als men kiest voor "lokale naamgeving" blijven de
namen in de lokale landstaal verschijnen. Dit maakt herkenning vaak
gemakkelijker.
Deutsch
In het Duits verschijnen alle programma-teksten,
knop-aanduidingen, schermnamen, help-schermen en boodschappen in de Duitse
taal. Ook de vertaalbare begrippen en namen van de plaatsen en objecten in het
buitenland worden voorzover mogelijk en zinnig naar het Duits omgezet. Als men
kiest voor "lokale naamgeving" blijven de namen in de lokale landstaal
verschijnen. Dit maakt herkenning vaak gemakkelijker.
Français
In het Frans verschijnen alle programma-teksten,
knop-aanduidingen, schermnamen, help-schermen en boodschappen in de Franse
taal. Ook de vertaalbare begrippen en namen van de plaatsen en objecten in het
buitenland worden voorzover mogelijk en zinnig naar het Frans omgezet. Als men
kiest voor "lokale naamgeving" blijven de namen in de lokale landstaal
verschijnen. Dit maakt herkenning vaak gemakkelijker.
English
In het Engels verschijnen alle programma-teksten,
knop-aanduidingen, schermnamen, help-schermen en boodschappen in de Engelse
taal. Ook de vertaalbare begrippen en namen van de plaatsen en objecten in het
buitenland worden voorzover mogelijk en zinnig naar het Engels omgezet. Als men
kiest voor "lokale naamgeving" blijven de namen in de lokale landstaal
verschijnen. Dit maakt herkenning vaak gemakkelijker.
Omstandigheden
Een aantal omstandigheden wordt in de
berekeningen van PC-Navigo in ogenschouw genomen: gemiddelde
stroomsnelheid van de rivieren, bijvoorbeeld, en de gemiddelde wachttijd, die
het schutproces van iedere sluis op grond van de gegevens van de laatste tien
jaren met zich meebrengt. Het spreekt vanzelf, dat op deze zaken ook de actuele
omstandigheden van invloed zijn, die zich niet in een computervoorspelling
laten vangen: toevallige drukte op een bepaalde plaats, extreem veel grotere of
kleinere rivierafvoer, het zijn twee zaken die een behoorlijke invloed kunnen
hebben op het voortgangstempo van een reis. Daarom kan men onder OMSTANDIGHEDEN
juist de DRUKTE en de STROMING aanpassen aan de feitelijkheid: door de drukte
marginaal te vergroten, wordt er procentueel méér rekening
gehouden met de wachttijden bij sluizen; door de stroming te verhogen of
verlagen, wordt de invloed van de stroom op de snelheid vergroot of verkleind,
zodat zowel voor de opvaart als voor de afvaart juistere snelheid-gegevens
gebruikt kunnen worden.
Let op,
dat het vergroten van de afstroom tot gevolg kan hebben, dat een bepaald schip
het vaarwater niet meer stroomopwaarts kan bevaren! Dit hangt namelijk af van
de vraag, of de kruissnelheid van het schip de tegenstroom voldoende overtreft
om nog vooruit te komen.
Stremmingen
downloaden
Op veel vaarwegen gelden
periodiek sluitingen die dienen om onderhoud te kunnen plegen aan de bruggen en
sluizen. Veel van die sluitingen worden vooraf gepland en bekend gemaakt via de
"Berichten aan de Scheepvaart". Deze berichten worden door NoorderSoft dagelijks bijgehouden en alle stremmingen, die vooraf
bekend worden gemaakt en die langer dan enkele uren duren, worden in een
stremmingenbestand geplaatst. Dit bestand kan door de gebruiker van
PC-Navigo die toegang heeft tot het internet worden opgehaald. Met een
klik op STREMMINGEN DOWNLOADEN zoekt PC-Navigo contact met
NoorderSoft's webserver
en haalt daar het bestand met de stremmingen op. Aan deze dienst zijn
géén kosten verbonden.
Zodra de stremmingen zijn opgehaald, zal
PC-Navigo op een gevonden route altijd kijken, of er ergens op de route
stremmingen voorkomen. Als dat het geval is, zal het programma de gebruiker
vragen of er berekend moet worden, wat het beste alternatief voor de stremming
is (wachten of omvaren) en dit berekenen. De lijst van stremmingen kan
worden geraadpleegd onder BEELD met het STREMMINGENOVERZICHT.
Het verdient
aanbeveling bij zeer lange routes - met name routes die door Frankrijk voeren -
altijd een vrij recente stremmingenlijst te gebruiken (als norm geldt: niet
ouder dan 14 dagen) om zeker te weten, dat de laatst bekend gemaakte
stremmingen er in zijn opgenomen. In het stremmingenoverzicht wordt zowel de
datum van downloaden als de datum van samenstelling van het bestand
vermeld.
Voor gebruikers van
PC-Navigo zónder directe toegang tot het internet is er een
alternatieve mogelijkheid om de stremmingenlijst te verkijgen: door
(bijvoorbeeld in een internet-café of ergens op kantoor) verbinding te
zoeken met de website van NoorderSoft: www.noordersoft.com, en daar
op de pagina "stremmingen" het bestand "obstruct07.dbf" te downloaden naar een
diskette. Het bestand moet dan later naar de map, waarin PC-Navigo
geïnstalleerd is, worden gecopiëerd. Het downloaden kan ook
rechtstreeks worden gedaan met de URL: www.noordersoft.com/obstruct.dbf. (Voor versies 2006 heeft het betreffende bestand:
"obstruct07.dbf").
Wie
géén rekening wenst te houden met actuele stremmingen - of wie
geen mogelijkheid heeft de stremmingen regelmatig te downloaden zodat het
bestand actueel blijft - kan de stremmingen uitschakelen met het menu KORTE STREMMINGEN
WISSEN. Dit menu maakt het
stremmingenbestand leeg, op díe stremmingen na, die (voorlopig) blijvend
zijn: vaarwegen die voor meerdere jaren afgesloten zijn of sluizen, die
voorlopig langdurig buiten gebruik zijn.
Korte
stremmingen wissen
In sommige
omstandigheden is het niet praktisch voortdurend rekening te houden met de
stremmingen. Bijvoorbeeld als men met analyses bezig is of met planningen,
waarvan de precieze vaardatum nog niet bekend is. Ook als men niet in de
gelegenheid is om de stremmingen te downloaden en het bestand wellicht te
weinig actueel is, kan het praktisch zijn de stremmingen grotendeels buiten
beschouwing te laten.
Met KORTE
STREMMINGEN WISSEN kan men het bestand waarin de stremmingen opgenomen zijn
leeg maken, met uitzondering van enkele zéér langdurige (of zelfs
blijvende) stremmingen. De geplande stremmingen van de komende twee seizoenen -
die normaliter in het stremmingenbestand worden bijgehouden - worden dan
gewist.
Als men de oude
toestand wil herstellen, kan men dit doen door simpleweg opnieuw de actuele
stremmingen te
downloaden.
Logboek
In PC-Navigo is de mogelijkheid
gecreëerd om opmerkingen, aantekeningen en commentaren bij een gevaren
route te maken en die voor later gebruik op te slaan. Dit gebeurt met behulp
van het hoofdmenu LOGBOEK. Om de aantekeningen te kunnen maken - en later om ze
te kunnen inzien - moet het kaartscherm in de
"vaar-modus" geschakeld zijn. Met de aanwijspijl kan men een specifiek punt in
de route aanwijzen, waar de aantekeningen gemaakt moeten
worden.
Logboek-aantekeningen kunnen, als de juiste plaats is aangeduid (te
zien aan de gele stip in de kaart en aan de beschrijving in het detailscherm)
in het tekstveld rechts onder worden gemaakt, simpel door er één
klik met de rechtermuistoets in te geven en daarna de aantekeningen in te
typen. Als men klaar is met het maken van aantekeningen, kan men die gelijk
OPSLAAN; men kan ook eerst alle aantekeningen bij de route maken en pas
dán de logfile opslaan.
NB: Een logboekbestand kan later worden heropend, maar een aantal
parameters (zoals de vertrekplaats, bestemming, en de tijden) kan NIET MEER
WORDEN GEWIJZIGD! Dat komt omdat de aantekeningen PER ROUTE aan een bepaalde
plaats gekoppeld worden, en die koppeling zou verstoord raken als men de route
gaat wijzigen. De logboek-aantekeningen zijn dus ROUTE-GEBONDEN en níet
PLAATS-GEBONDEN.
Kaart-aantekeningen
Naast de logboek-aantekeningen - die route-gebonden zijn - kan de gebruiker van PC-Navigo
óók aantekeningen rechtstreeks in de kaart maken. Door op de
gewenste plaats in de kaart met de linkermuistoets te dubbelklikken óf
door met de rechtermuistoets te klikken en "Nieuwe Kaartnotitie" te kiezen,
opent een tekstveld ("Inhoud"), waarin aantekeningen kunnen worden gemaakt die
bij de opgegeven kaartpositie worden opgeslagen. Boven deze aantekeningen kan
desgewenst een naam worden ingegeven, die bij het symbool van de betreffende
notitie in de kaart verschijnt.
Door op het tabblad GEAVANCEERD te klikken, kan
men de precieze positie waar men geklikt heeft, de schaal waarboven de
aantekening verschijnt, de bestandsnaam waar de aantekening is bewaard en de
aanmaakdatum van de aantekening zien.
Bij het later her-openen van deze aantekeningen
kan men ze desgewenst ook BEWERKEN met de betreffende knop.
Behalve tekst kan in de aantekeningenvelden ook
beeld-materiaal worden geplakt: door b.v. foto's, kaartfragmenten of
verduidelijkende schetsjes in het veld te knippen en plakken, kan men de
situatie ter plaatse verder toelichten en verduidelijken.
Via de NoorderSoft website worden van tijd tot tijd aanvullende afbeeldingen van
bruggen, sluizen en andere objecten beschikbaar gesteld, die als
kaart-aantekening in Uw software kunnen worden opgenomen. Ook is een
uitwisseling van aanvullende gegevens tussen de diverse
PC-Navigo-gebruikers in voorbereiding. Zie voor meer informatie hierover
de website www.noordersoft.com.
Als het icoontje van een kaart-aantekening
verschijnt, volstaat het om erop te klikken om de opgenomen informatie en
eventuele afbeeldingen te openen. Als er een weergave-naam aan de notitie is
toegevoegd, verschijnt die naam bij het icoontje in de kaart.
Info
Onder INFO zijn gegevens over auteursrechten van
de makers opgenomen. Ook zijn hier de gegevens van de makers en van de
HELP-DESK te vinden. Voor verdere wetenswaardigheden kunt U altijd kijken op de
website van NoorderSoft: www.noordersoft.com.
Onderaan het scherm vindt men het serie- en
buildnummer van deze versie van PC-Navigo. Het is van belang bij het
vaststellen van het nut van patches en van updates en uitbreidingen die men wil
doorvoeren. Het nummer bestaat uit vier delen: 2008.1.0.0 bijvoorbeeld. Het
eerste nummer is het versienummer (2008), dan volgt de code van het
dekkingsgebied, dan een niet gebruikt nummer en tenslotte het "build" nummer
(dat de verschillende productie-series aangeeft).
Help
Interactieve hulp
bij het gebruik van PC-Navigo krijgt U, door de muiscursor op een
plaats, waarover U méér informatie wil hebben, te plaatsen en op
de F1-toets te drukken. Doorgaans verschijnt dan direct het
bijbehorende helpscherm in beeld. Méér helpschermen vindt u,
alfatbetisch gesorteerd, als U bovenaan deze help-pagina op de Index klikt en
het zoekwoord invult, waarover u uitleg wil lezen.
In de helpteksten en handleidingen zijn veel
"links" opgenomen, verbindingen naar andere plaatsen in de helptekst of
handleiding, waar aanverwante onderwerpen behandeld worden. Door op zo'n "link"
te klikken, gaat U naar die andere plaats en kunt U over de verwante
onderwerpen méér te weten komen.
In de helpteksten zijn functies
en mogelijkheden, die pas in versie 2007 aan PC-Navigo zijn toegevoegd,
weergegeven in donkerblauw. Zaken die pas in versie 2008 zijn toegevoegd, zijn weergegeven in deze
kleur staalblauw.
Aankomstdatum en
-tijd
PC-Navigo
berekent de route van het vertrekpunt naar de bestemming volgens het zogenaamde
"Dijkstra-algoritme": vanaf de vertrekplaats wordt het héle netwerk van
vaarwegen bekeken en wordt van ieder segmentje van die vaarwegen bepaald, of
het schip er kan (en mag) varen. Daarna wordt van alle "knooppunten" bekeken
welke route naar dat knooppunt de snelste, kortste of optimale verbinding is.
Op die manier berekent de computer de snelste, kortste of optimale
verbinding.
Bij die berekening
wordt met een groot aantal factoren tegelijkertijd rekening gehouden. Deze
factoren zijn achtereenvolgens:
- de afmetingen van het
schip in verhouding tot de doorvaartafmetingen van bruggen en sluizen
e.d.;
- de afmetingen van het
schip in verhouding tot de toegestane afmetingen van de vaarwegen;
- de snelheid van het
schip in verhouding tot de stroomsnelheid van de waterwegen;
- de zeewaardigheid van
het schip;
- de snelheid van het schip in verhouding
tot de maximum snelheden in de vaarwegen;
- de bedieningstijden
van bruggen en sluizen, gemeten naar het berekende aankomsttijdstip van het
schip bij de brug of sluis;
- de (gemiddelde) wacht- en schutduur bij
sluizen en een eventuele wachtduur bij bruggen;
- de vaarwijze (exploitatiewijze) van het
schip of de dagelijks
voorgenomen vaar-uren;
- de aangekondigde stremmingen in de vaarwegen;
- de voorkeuren van de gebruiker m.b.t.
plaatsen die men per se wil aandoen (via-plaatsen);
- de voorkeuren van de gebruiker m.b.t.
plaatsen die men per se wil vermijden (mijden-plaatsen);
- de berekende vaartijd van het schip
over alle vaarwegsegmenten (bij snelste route);
- de berekende afstand over alle
vaarwegsegmenten (bij kortste route);
- de berekende hoeveelheid motoruren
nodig om alle vaarwegsegmenten te bevaren (bij optimale route);
- de berekende hoeveelheid kilometers
over kleinschalige vaarwegen (bij de toeristische route);
De rode regels kunnen leiden tot de conclusie,
dat er géén voor het betreffende schip bevaarbare verbinding
tussen de vertrekplaats en de bestemming bestaat. Voor de afmetingen zal
dat vanzelfsprekend zijn. Minder voordehandliggend is het gegeven, dat de
kruissnelheid van een schip een route onbevaarbaar kan maken: namelijk als het
schip niet voldoende snelheid en vermogen heeft om "te berg" (stroomopwaarts)
te varen. Nog minder logisch zijn de dagelijkse vaar-uren: een schip dat
opgeeft dagelijks van 09:00 tot 17:00 uur te varen, doch waarvoor
(spoor)bruggen bediend moeten worden, die alléén des nachts
geopend worden, zal de bestemming ook niet kunnen bereiken.
Om te voorkomen, dat de gebruiker moet gaan
"gissen" naar de knelpunten, rekent PC-Navigo in drie extra stappen
uit:
- 1. of met de opgegeven
scheepsafmetingen BUITEN de opgegeven vaartijden wél een verbinding
gevonden wordt die voor het betreffende schip bevaarbaar is;
- 2. of met het mogelijk maken van vaart
over open zee wél een verbinding gevonden kan worden;
- 3. en als dat NIET het geval is, rekent
het programma uit met welke afmetingen de gevraagde verbinding dan WEL bevaren
kan worden. In dat laatste geval worden één of meer routes
aangegeven, ieder met de voor die route maximaal mogelijke
afmetingen.
Als PC-Navigo
uiteindelijk de gewenste route gevonden heeft, wordt vanaf het tijdstip van
vertrek de hoeveelheid benodigde tijd tot aan iedere brug of sluis berekend,
zodat precies bekend is op welk tijdstip men bij die brug of sluis aankomt. Dan
wordt bekeken of er op dat tijdstip bediening plaats vindt, of dat gewacht moet
worden tot een later tijdstip (bij bedieningsonderbrekingen) of zelfs tot de
volgende dag (bij aankomst na afloop van de dagelijkse
bedieningstijd).
Op deze wijze
wordt een nauwkeurige berekening gemaakt van het geschatte tijdstip van
aankomst (of Estimated Time of Arrival, ETA) van het schip op de bestemming.
Natuurlijk zijn dan óók de afgelegde kilometers
bekend.
Het geheel wordt in
de overzichtskaart, in het
pictogrammenscherm en in het
reisplan zichtbaar gemaakt.
Voor reizen die niet vooral worden gepland op
basis van mogelijke of gewenste vertrektijd, maar veeleer op basis van gewenste
of noodzakelijke aankomsttijd, kan in de tijdplanning
worden aangegeven, dat de berekening van het reisplan ANDERSOM, dus
terugrekenend vanaf de gewenste aankomstdatum en -tijd, wordt uitgevoerd. De
computer rekent dan van ieder punt onderweg op vergelijkbare wijze stap voor
stap uit, hoe laat dát punt uiterlijk bereikt moet worden om nog tijdig
op de plaats van bestemming aan te komen, met als uiteindelijke resultaat hoe
laat het vertrek moet plaatsvinden om de bestemming tijdig te halen.
Tijdcorrectie
Soms wordt een reis met een schip bewust
onderbroken (bijvoorbeeld wegens tussentijdse laad- of losactiviteiten, wegens
pauzes onderweg, of omdat op een bepaalde plaats of tijd een stop nodig is. Met
de TIJDCORRECTIE kan men die stop in de planning van PC-Navigo
opnemen.
Op de aangegeven plaats
of tijd in het routeplan wordt dan het tijdstip (en bij langere pauzes ook de
datum) van de hervatting van de reis opgegeven. PC-Navigo herrekent dan
automatisch het resterende deel van de reis tot aan de bestemming.
De tijdcorrectie kan óók
worden gebruikt om het reisplan handmatig te verbeteren, als wordt vastgesteld
dat men een bepaald punt eerder of later bereikt dan in de oorspronkelijke
planning: zo kan een ongebruikelijke vertraging - of een ongebruikelijk vlot
verlopen deel - van de reis nog onderweg worden bijgesteld.
Wie een GPS in samenhang met
PC-Navigo gebruikt, kan deze correctie overigens ook automatisch doen
door middel van het <dynamisch reisplannen>
(zie ook <voorkeuren>): bij het
dynamisch plannen vindt er interactie plaats tussen het reisplan en de GPS. Er
wordt bewaakt of de passage op een bepaald punt feitelijk plaats vindt op het
geplande tijdstip; als dat niet zo is en als de afwijking groter wordt dan een
ingestelde waarde (standaard: 10 minuten), dan wordt het restant van de reis
herrekend om een nieuwe aankomsttijd vast te stellen en eventueel om de route
te verleggen als dat door de gewijzigde omstandigheden gevergd
wordt.
In TIJDCORRECTIE in het
ook mogelijk om het restant van de route te varen met andere dagelijkse
vaartijden: men kan, bijvoorbeeld om een vertraging in te halen, de dagelijkse
vaartijd verlengen, of bij een te snel verlopende reis juist verkorten.
Bedieningstijden
PC-Navigo berekent de route van het
vertrekpunt naar de bestemming op een zodanige wijze, dat van iedere beweegbare
brug en van iedere sluis, die het schip op zijn route moet passeren, wordt
gekeken óf bediening nodig is (want als de brug ongeopend gepasseerd kan
worden en als een sluis aan beide zijden open staat heeft men niets met de
bedieningstijden van doen), en als dat het geval is, óf er op de tijd,
waarop het schip ter plaatse zal zijn, ook feitelijk bediend
wordt.
Voor die
bedieningstijden wordt de datum (vanwege de seizoenen), de dag-van-de-week
(vanwege verschillen tussen werkdagen, zaterdagen, zondagen en feestdagen)
én de tijd van de dag (vanwege de vraag of die tijd BINNEN of BUITEN een
bedieningsblok valt) bekeken. Ook wordt nog, voor de feestdagen, gekeken in
welk LAND men is (omdat er per land andere officiële feestdagen
gelden).
Van iedere
bedieningsperiode wordt ook nog bekeken, of op dat tijdstip álle
vaarweggebruikers (dus zowel beroepsvaart als pleziervaart) mogen passeren, of
er een voorafgaand verzoek nodig is en of bediening uitsluitend tegen betaling
mogelijk is. Die aspecten worden, afhankelijk van de keuze van de gebruiker om
wel of niet te opteren voor bediening op verzoek en/of voor bediening tegen
betaling, meegewogen bij de vaststelling of er gewacht moet worden of
doorgevaren.
Als een schip bij
een brug of sluis aankomt op een tijdstip, dat er normaliter bediening mogelijk
is, wordt het schip doorgelaten, waarbij dan de per brug en sluis vastgestelde
duur van de passage (gemiddelde wachttijd bij bruggen, gemiddelde wachttijd
plus gemiddelde schuttijd bij sluizen) wordt opgeteld bij de reistijd. Als een
schip dus, hoewel nog binnen zijn dagelijkse uren varend, bij een brug of sluis
aankomt die die dag niet meer wordt bediend, zal het schip pas de volgende
ochtend bij eerste gelegenheid (doch binnen zijn opgegeven vaartijd) worden
verdergelaten.
Alle
bedieningstijden van alle bruggen en sluizen in Europa worden regelmatig
gecontroleerd, en ook wordt de Berichtgeving aan de Scheepvaart nauwgezet
bijgehouden op wijzigingen van bedieningsschema's. Toch kan het sporadisch
gebeuren, dat een brug of sluis in werkelijkheid iets afwijkende tijden heeft.
Als U toegang heeft tot e-mail, zijn wij U erkentelijk als U afwijkingen in de
bedieningstijden wilt melden aan bedieningstijden@noordersoft.com.
Van enkele bruggen en
sluizen in Finland, Rusland, Oekraïne en Witrusland zijn geen gegevens
over de bediening bekend. In die gevallen wordt de gebruiker gewaarschuwd met
een melding, en wordt er voor de reisplanning vanuit gegaan dat de betreffende
brug of sluis uitsluitend tussen 09 en 17 uur passeerbaar is.
Sluizen en bruggen in veel
vaarwegen in het Verenigd Koninkrijk kunnen ook buiten de bedieningstijden door
de vaarweggebruiker zélf worden bediend. In de bedieningsschema's van
deze sluizen en bruggen komen dan periodes voor mét bediening door
personeel van de vaarwegbeheerder, en daarnaast periodes zónder
dergelijke bediening, gedurende welke men met zelfbediening de sluis kan
passeren. Uiteraard heeft dit voor de passage verder weinig
gevolgen.
Geen route
gevonden?
Als de verbinding
over water van de vertrekplaats naar de bestemming voor een bepaald schip niet
direct gevonden kan worden, kunnen daar verschillende redenen voor
zijn:
- mogelijk is er in de verbinding sprake
van een brug of sluis met bedieningstijden, die BUITEN de opgegeven dagelijkse
vaartijden vallen, zodat het schip nimmer varende is op een moment waarop
bediening mogelijk is;
- mogelijk zijn er bruggen, sluizen of
andere obstakels in de route, waarvan de afmetingen niet groot genoeg zijn om
het betreffende schip door te laten.
Als geen bevaarbare verbinding gevonden wordt,
rekent PC-Navigo daarom nog twee dingen aanvullend uit: eerst wordt
gekeken of BUITEN de opgegeven vaartijden wél een verbinding gevonden
wordt. Als dat nog altijd niet het geval is, rekent PC-Navigo vervolgens
uit, met welke grootste lengte, breedte, hoogte en diepgang er vanaf de
vertrekplaats naar de bestemming gevaren kan worden. De daaruit berekende
routes worden, compleet met de bij iedere route horende maximale afmetingen,
gepresenteerd, zodat de gebruiker kan vaststellen hoeveel ruimte hij bij de
diverse doorvaartmogelijkheden "tekort" komt.
Soms komt ook na deze twee rekenslagen de melding
"Er is géén route gevonden tussen Uw vertrekplaats en Uw
bestemming". Dat betekent, dat PC-Navigo ergens bij de berekeningen is
gestuit op een onoverkomelijke hindernis, waardoor werd berekend dat de
gewenste route niet gevaren kan worden met het betreffende schip. Het
helemáál niet vinden van een route kan twee oorzaken
hebben:
- vetrekplaats en bestemming (en/of
één of meer van de viaplaatsen) liggen in twee vaarwegenstelsels,
die onderling uitsluitend via de zee met elkaar in verbinding staan. Dit kan
bijvoorbeeld het geval zijn met plaatsen in west- en zuidwest Frankrijk,
vanwaar géén bevaarbare verbindingen binnendoor meer bestaan met
de rest van de europese vaarwegen. Indien het schip NIET geschikt is voor de
vaart over zee, zal geen verbinding worden gevonden;
- om van de vertrekplaats naar de
bestemming te komen moet ergens stroomopwaarts worden gevaren, waarbij de
stroomsnelheid groter is dan de maximale vaarsnelheid van het betreffende
schip. Als het vaarwegsegment dan NIET kan worden omzeild, kunnen
stroomopwaarts gelegen bestemmingen niet worden bevaren. Dit is soms het geval
met langzame schepen die stroomopwaarts de Donau of de Rhône willen
bevaren;
Voor de gevallen, waarin
wel een route wordt aangeboden, maar die route NIET bevaarbaar is voor het
opgegeven schip, gelden een aantal richtlijnen die soms behulpzaam kunnen zijn
bij de reisvoorbereiding. Onderstaande problemen kunnen op de aangegeven wijze
opgelost worden:
- de vertrekplaats of de bestemming ligt
in een voor de scheepsafmetingen onbevaarbare vaarweg (bijvoorbeeld: wie als
bestemming "Amsterdam-Centrum" opgeeft - gelegen in de binnenwateren van
Amsterdam - zal met een Europaschip van 110 bij 11,40 m géén voor
dat schip bevaarbare verbinding vinden);
DE OPLOSSING: Check de precieze
ligging van de vertrekplaats, de bestemming en eventuele "via"-plaatsen, en als
er één of meer aan vaarwegen van een te kleine klasse liggen,
kies dan een plaats aan groot vaarwater als vertrekplaats, bestemming of
via-plaats.
- Vertrek en bestemming liggen weliswaar
aan bevaarbaar water, maar er is voor de betreffende afmetingen
géén ononderbroken verbinding tussen de twee plaatsen
(bijvoorbeeld: een Kempenaar van 55 bij 6,60 m kan zowel in de Waal als in de
Rhône varen, maar er is geen voor Kempenaars bevaarbare
binnenvaartverbinding tussen die twee wateren);
DE OPLOSSING: Als men gebonden is
aan absolute afmetingen van het schip, zal er géén verbinding
mogelijk zijn; het kan echter zijn, dat de verschillen tussen de
scheepsafmetingen en de doorvaartafmetingen héél klein zijn. Het
hangt ervan af waar het "tekort" zit: een centimeter te lang of te breed levert
al gauw onoverkomenlijke problemen op, terwijl tien centimeter te diep of te
hoog soms gemakkelijk oplosbaar zijn.
NB: Een schip met een hoogte, die
één centimeter groter is dan de doorvaarthoogte van een vaste
brug, zal NIET worden doorgelaten. Men moet zich daarom bewust zijn van de
mogelijkheden om (b.v. bij hoogte en diepgang) precies de werkelijke "grens"
van de scheepsafmetingen vast te stellen.
- Er is normaliter wel een verbinding,
maar in een cruciaal deel van die verbinding bevindt zich een stremming van
onbepaalde duur;
DE OPLOSSING: áls de stremming met dit schip langs een andere
route te omzeilen zou zijn, had PC-Navigo die route kunnen berekenen.
Als er niet automatisch, na herberekenen, een alternatieve route wordt
aangegeven, zal de stremming dus in een cruciaal vaarwater zijn, en zal het
schip de bestemming dus NIET kunnen bereiken zolang de stremming
voortduurt.
- Er is normaliter wel een verbinding en
er zijn ook geen blijvende stremmingen, maar er is brug- of sluisbediening nodig, die binnen de
opgegeven dagelijkse vaartijden niet beschikbaar is (het voorbeeld van hoge schepen in de "staande mast route", die
opgeven dat ze van 09:00 tot 18:00 uur willen varen, doch die
alléén door sommige spoorbruggen heen kunnen gedurende de
nacht!);
DE
OPLOSSING: PC-Navigo herrekent automatisch, of de bedieningstijden
wellicht het probleem vormen, door na de eerste rekenslag opnieuw te rekenen
als geen route gevonden is, maar nu met verruimde vaartijden. Als er vervolgens
wél een route berekend kan worden, wordt dit teruggemeld aan de
gebruiker.
- Er is, zelfs voor het kleinste schip,
geen route te vinden, als de vetrekplaats en de bestemming in twee onderling
NIET verbonden delen van het vaarwegennet liggen en het schip NIET geschikt is
voor de vaart over zee. Zo kan men met een jacht niet (over binnenwater) van
Nederland naar Bretagne varen, omdat de binnenvaartverbindingen tussen het
bretonse kanalennet en de overige binnenwateren van Europa niet meer bevaarbaar
zijn.
DE
OPLOSSING: Schakel de keuze in om het schip over zee te laten varen. Door
eventueel met via-plaatsen en te vermijden plaatsen de route te
beïnvloeden, kan men het zee-traject naar keuze beïnvloeden.
Afstand
PC-Navigo rekent
drie van de vier mogelijke soorten routes in feite uit aan de hand van de
TIJDSDUUR die het kost om een route te bevaren. Zowel de SNELSTE als de OPTIMALE als de TOERISTISCHE route "wegen" voornamelijk de tijd die gemoeid is met
het bevaren van een segment: als bijvoorbeeld de route van 's Gravendeel naar
Pannerden sneller gaat via de Waal, zal die rivier in drie van de vier routes
de voorkeur krijgen.
Maar zodra
de snelste route eenmaal is vastgesteld, kan PC-Navigo natuurlijk
moeiteloos de totale afstand, die gevaren is, optellen, zodat men in de
schermen ook de lengte van de route in kilometers (of desgewenst in mijlen of in zeemijlen) gepresenteerd krijgt, en tijdens het varen van de route
ook, hoeveel kilometer U al hebt afgelegd en hoeveel U nog te gaan
hebt.
Alléén de
KORTSTE route telt écht de afstand als criterium. Maar
dat levert dan ook soms onzinnige resultaten op: wie de kortste route van
Amsterdam naar Frankrijk berekent voor een 'spits', wordt eerst door de Amstel
en de Gouwe naar Rotterdam gestuurd, dan naar Zeeuws Vlaanderen en hij wordt in
Gent door de stadswateren gestuurd, terwijl die route dágen langer duurt
dan de meest voordehandliggende. Maar ja, kortste is nou eenmaal kortste! Nog
erger wordt het, als er ergens een langdurige stremming op zo'n "kortste" route
ligt: omdat de tijdsduur helemaal niet telt, wacht het schip in zo'n geval
rustig de stremming af, óók als die drie jaar
duurt!
Het verdient daarom
aanbeveling om met het zoekbegrip KORTSTE ROUTE voorzichtig om
te gaan.
Ook moet men
rekening houden met het feit, dat - vooral bij lange geplande vaardagen - een
route over zee vaak sneller zal verlopen dan een route via de binnenwateren.
Omdat niet alle schepen onder alle omstandigheden de zeeën kunnen bevaren,
moet men zich bewust zijn van het feit, dat het vaak zinnig is de zeevaart uit
te sluiten als men zéker wil weten dat de bestemming bereikbaar is. Het
verdient hoe dan ook aanbeveling om zich ervan te vergewissen dat een route in
geval van slecht weer geheel "binnendoor" te bevaren is.
Nieuw in
PC-Navigo 2008
Nieuw in PC-Navigo
2008
- De grotere
nauwkeurigheid van de netwerk-gegevens (100 naar 10 meter) is nu over
héél West-Europa doorgevoerd;
- Na alle Nederlandse en
Duitse wateren zijn nu óók de Belgische en Franse wateren met
behulp van luchtfoto's gecorrigeerd en geactualiseerd;
- De precieze ligging van
bruggen en sluizen, die in de kilometertabellen van de beheerders vaak
afwijken, is met behulp van Google Earth gecontroleerd en waar nodig
gecorrigeerd, zodat de vaak storende afwijkingen in de afstanden zijn
weggewerkt;
- De toevoeging van de
Inland ECDIS kaartviewer en de nu al in zeven landen beschikbare ENC-kaarten
(in de versies ENC) maakt het mogelijk professionele digitale
waterkaarten te gebruiken voor de navigatie;
- De kaart-rotatie om de
kaart koers-afhankelijk te maken (zogenaamde "course-up-rotatie") is
toegevoegd;
- Daar waar veel
(niet-maatgevende) vaste bruggen nog ontbraken, zijn deze allemaal toegevoegd
(onder andere in heel Frankrijk).
Nieuw in PC-Navigo
2007
PC-Navigo 2008 heeft in vergelijking met voorgaande versies een
paar belangrijke verbeteringen gekregen, vooral met betrekking tot de
geografische gegevens:
- De precieze ligging van
alle objecten in de vaarwegen is met een FACTOR TIEN verbeterd: waar voorheen
twee naast elkaar liggende objecten met honderd meter tussenruimte opgenomen
konden worden, kan dat nu met TIEN meter. De afstandstabellen zijn dus
veranderd van hectometertabellen in decametertabellen;
- Met name in de ligging
van bruggen en sluizen in de vaarweg is dit verschil goed te zien. Waar vroeger
nog vaak de brug "verschoven" lag in de lengterichting van de vaarweg, zal men
nu de brug precies op de juiste plaats vinden. ALLE vaarwegen in Nederland en
het westen van Duitsland zijn intussen naar de nieuwe nauwkeurigheid
gecorrigeerd, de overige vaarwegen volgen in de komende maanden/jaren;
- De toevoeging van de
Engelse en Ierse binnenwateren heeft tevens geleid tot een verkleining van de
norm voor de kleinste opgenomen vaarwateren: omdat de in Engeland gebruikelijke
"narrowboat" selcts 2,10 m breed is, is besloten ook in Europa de grens voor
opname te verlagen. Als gevolg daarvan zijn ook elders nieuwe vaargebieden
opgenomen: de Leidse grachten, de vaarten in het Westland en een paar routes in
Noord- en Zuidholland, bijvoorbeeld;
- De ontwikkeling van
PC-Navigo-ENC is natuurlijk verreweg de grootste doorbraak: de
koppeling van de REISPLANNER PC-Navigo aan de KAARTVIEWER die "heuse"
Inland ECDIS kaarten kan lezen, resulteert in een volwassen navigatiesysteem
voor ieder type schip: navigeren met behulp van door de vaarwegbeheerder
uitgegeven officiële navigatiekaarten van de binnenwateren is nu
mogelijk.
Opgenomen in PC-Navigo sinds 2006
PC-Navigo 2006 is in vergelijking
tot oudere versies aanzienlijk uitgebreid. Voor een snelle link naar de talloze
nieuwe functies en mogelijkheden kunt U de onderstaande lijst raadplegen
(waarbij een klik op een der groene links U automatisch naar de uitleg
brengt):
- Bij de <Voorkeuren>
kunnen nu ook stremmingen in de kaart worden zichtbaar gemaakt en kaartnotities
toegevoegd; ook kan daar de zogenaamde GPS-Monitor
worden ingesteld, waarmee tijdens het varen de snelheid en de ETA in de gaten
gehouden kan worden, en kunnen de weergaven van bedieningstijden worden
aangepast en het dynamisch reisplannen worden
ingeschakeld en afgeregeld;
- De import- en exportmogelijkheid van reizen die met oudere versies van PC-Navigo
zijn gepland maakt het mogelijk deze reizen "zo ongeschonden mogelijk" in
versie 2006 binnen te halen; van reizen uit versie 4.5 worden de daarin
opgenomen eigen commentaren omgezet in kaartnotities
die in versie 2006 kunnen worden weergegeven;
- Met behulp van een "RIS-conform"
reisplan kan informatie worden uitgewisseld met de NoorderSoft- en Rijkswaterstaatservers door gebruik te maken van
de menu-optie <Reisplan verzenden>, in
ruil waarvoor men op de route toegesneden scheepvaartberichten retour ontvangt;
- PC-Navigo 2006 maakt onderscheid
tussen schepen die WEL en schepen die NIET over open zee
kunnen varen; voor schepen die wel zeewaardig zijn, kunnen nu ook reizen worden
gepland die (deels) over open zee voeren;
- Een <Afmetingengrafiek> brengt in beeld óf en wáár de route kritisch
is in vergelijking met de scheepsafmetingen: met één blik kan men
voor de gehele route zien waar de minste ruimte over is;
- Een overzicht van gewenste "Bedieningen na voorafgaand
verzoek" levert in één
lijst alle telefoonnummers van de betreffende bruggen en sluizen die vooraf
gebeld moeten worden;
- In het zoeken naar <Dichtstbijzijnde> voorzieningen is de mogelijkheid opgenomen om niet
alleen vanuit de vertrekplaats van een route te zoeken, maar óók
vanuit een te selecteren plaats in de route óf vanuit de actuele
GPS-positie van het schip (indien beschikbaar);
- In de <Overzichtskaart> is de mogelijkheid toegevoegd van een standaard-schaalinstelling
bij de zoomfunctie; tevens is een <informatie> knop toegevoegd, waarmee
informatie zoals foto's, scheepvaartberichten en kaartnotities toegankelijk
worden;
- In de <Overzichtskaart> wordt nu óók de vaartijd en de afstand tot aan het
volgende object / dorp / stad getoond;
- De <GPS-Monitor> maakt het mogelijk om PC-Navigo in combinatie met een GPS te
gebruiken als feitelijke vaarsnelheidsmeter; tijdens het varen wordt de
werkelijke snelheid over de grond weergegeven in beeld;
- De <Brandstofmonitor> maakt het mogelijk om tijdens de reis globaal te bewaken of er
nog voldoende brandstof aan boord zal zijn. De monitor kan een signaal geven
als de opgegeven beginbrandstof ergens tijdens de reis op dreigt te raken (naar
de berekening van verbruik bij bepaalde vaarsnelheden).
Aan de slag
met PC-Navigo
PC-Navigo
2008 is een reisplanner voor vaartochten via de binnenwateren. Het
programma werkt zoals een auto-navigatiesysteem: men geeft een vertrekplaats en
een bestemming op en de computer rekent uit hoe U van de ene naar de andere
moet komen. Om snel aan de slag te gaan, dient U de volgende stappen te
zetten:
1. Men moet
éérst (eenmalig) de gegevens van het eigen schip invoeren. Dat
gebeurt door in het hoofdmenu <Bewerken> op <Scheepsgegevens> te klikken. In het scherm dat geopend wordt kunt U
links onderaan op de knop <Toevoegen> klikken waarna er een scherm
met allemaal scheeptypen geopend wordt. Daaruit kiest U het type dat het
dichtst bij Uw eigen schip komt en daarop klikt U met de muis. U springt dan
terug naar het vlootlijst-scherm, waar U de precieze gegevens van Uw schip kunt
ingeven:
- de correcte naam;
- een eventueel scheepsnummer;
- lengte, breedte, kruiphoogte en
diepgang;
- vaarsnelheid (gemiddeld, op stil
water);
- of U beroepsvaart of pleziervaart
bent;
- of U wel of niet op zondag
vaart;
- (bij beroepsvaart) welk vaarregime U
volgt;
- hoe laat Uw meerdaagse tochten
gewoonlijk beginnen en eindigen;
- en of Uw schip wél of niet
zeewaardig is (en U ook over zee wenst te varen).
Daarnaast kunt U desgewenst nog gegevens opgeven
voor de berekening van het brandstofverbruik: een tabel
van gemiddeld gebruik bij bepaalde snelheden, de door U gebruikte eenheden
(kubieke meters of liter), de tankinhoud, de beginvoorraad voor de eerste reis
en indien van toepassing de kritische (minimale) hoeveelheid brandstof die in
de tank aanwezig moet blijven.
Als alles ingevuld is klikt U op <Dit schip gebruiken>. Als U
doorgaans met ditzelfde schip plant, kunt U dit schip <Als standaardschip
instellen> met de meest linkse knop.
2. Voor de eerste reis moet een tijdplanning
worden opgegeven: in het hoofdmenu <Bewerken> klikt U op <Tijdplanning> en U voert
een vertrekdatum in, een vertrektijd, én een dagelijkse starttijd en
dagelijkse eindtijd. U kunt daarbij óók nog voorkeuren opgeven
voor de soorten
bediening van bruggen en sluizen
waarvan U gebruik wil maken (alleen gewone, of óók op voorafgaand
verzoek, en dan ook nog als ervoor betaald moet worden) én U kunt apart
opgeven of U wel of niet of beperkt over zee wil varen als dat voor het
bereiken van de bestemming nodig is. Met <Deze tijden gebruiken>
geeft U uw tijdplanning door.
3.
In het hoofdmenu <Bewerken> óf met de
betreffende invulvelden in het rechter hulpscherm geeft U nu
een vertrekplaats op, een
plaats van
bestemming en (desgewenst) plaatsen
die U per se onderweg wil aandoen ("via"-plaatsen) of die U
juist per se wil vermijden ("mijden"-plaatsen). Zodra de
laatste van deze zaken ingegeven is, berekent PC-Navigo een route:
naargelang de keuzeknoppen rechts onder in het planscherm aangeven is dit de
snelste, kortste, optimale of toeristische
route.
Met de ruim 250
hulpfuncties die PC-Navigo bevat, kunt U de software, de instellingen
én de wijze van route zoeken aan al Uw persoonlijke voorkeuren
aanpassen. Al deze functies worden afzonderlijk in deze handleiding beschreven:
via de inhoudsopgave kunt U iedere
functie afzonderlijk leren kennen.
PC-Navigo-ENC
PC-Navigo 2008-ENC
is een speciale kaart-viewer-versie van PC-Navigo. ENC staat voor
Electronic Nautical Chart oftewel
electronische navigatiekaart. Met de naam "ENC" wordt een kaart-cel
aangeduid, die in een gestandaardiseerd formaat (volgens de zogenaamde
Inland ECDIS standaard) is geproduceerd. Dit standaardformaat wordt ook
wel aangegeven met het nummer van het IMO-document waarin de standaard is
vastgelegd, namelijk S-57.
ENC's worden meestal geproduceerd
door de vaarwegbeheerders, al zijn er óók particuliere bedrijven
die ENC's van bepaalde waterwegen uitgeven. Door de Europese Unie is een
richtlijn uitgevaardigd, die de lidstaten voorschrijft ENC's beschikbaar te
stellen van alle vaarwegen van klasse IV en hoger (dat zijn vaarwegen die
bevaarbaar zijn voor schepen van circa 80 bij 9,5 meter). Deze ENC's kunnen met
speciale kaart-viewers worden zichtbaar gemaakt.
In PC-Navigo-ENC is een
extra module ingebouwd, die de ENC's kan afbeelden. Boven een bepaalde
zoomfactor (ongeveer schaal 1:25.000) wordt, indien een detail-ENC van het
betreffende vaarwater beschikbaar is, het beeld van de overzichtskaart vervangen door het
navigatiekaartbeeld.
Inland ECDIS ENC kaarten tonen
een zéér groot detail van alle factoren, die voor de navigatie
belangrijk zijn: dieptegebieden, boeien en bebakening, allerlei gevaren,
obstakels en beperkingen, en ook de correcte topografie van de omgeving van het
vaarwater (kustlijnen, eventuele banken, remmingwerken, meerpalen, sluiskolken
enzovoort). De kaarten worden gemaakt met een nauwkeurigheid, die in de orde
van minder dan één meter afwijking komt.
Omdat de kaart zo nauwkeurig is,
is in combinatie met een precieze plaatsbepaling van het schip een beeld te
geven van de ligging van het schip in het vaarwater, dat exact overeenkomt met
de werkelijkheid. Men kan als het ware "het schip over de kaart zien varen".
Daardoor wordt de navigatiekaart een handig hulpmiddel bij de navigatie, vooral
op wateren, waarin het belangrijk is een juiste koers voor te liggen tussen
obstakels en ondiepten door.
De ENC's, waarvan PC-Navigo
ENC gebruikt maakt, vormen géén onderdeel van de software: ze
kunnen afzonderlijk op de computer worden geïnstalleerd en in PC-Navigo ENC worden
geïmporteerd. Bij de levering
van PC-Navigo ENC zijn overigens de belangrijkste ENC's al
vóór-geïnstalleerd door NoorderSoft. ENC's kunnen ook worden verkregen van diverse
vaarwegbeheerders:
- Voor Nederland (klasse
IV en V vaarwegen): Rijkswaterstaat, zie www.risserver.nl;
- Voor Duitsland (klasse
IV en V vaarwegen): WSA-Mainz, levering via NoorderSoft, zie www.noordersoft.com;
- Voor Zwitserland
(Bovenrijn): Haven van Bazel, zie www.portofbasel.ch;
- Voor Oostenrijk (gehele
Oostenrijkse Donau): Via Donau, zie www.doris.bmvit.gv.at ;
- Voor
Croatië: CRUP, zie www.crup.hr;
- Voor
Servië: Plovput Beograd, zie www.plovput.co.yu;
Zie voor actuele informatie over
beschikbare ENC's en dergelijke ook onze website, www.noordersoft.com.
ENC-Instellingen
PC-Navigo 2008-ENC
staat toe dat men bepaalde zaken in de Electronische Navigatiekaart zélf
instelt of regelt. Het gaat om twee weergave-keuzes en om drie instellingen
voor het interpreteren van vaarwegdiepten:
- Dieptecijfers
(zogenaamde "Soundings") worden vaak in ENC's opgenomen daar waar het vaarwater
sterk wisselende diepten heeft (zoals in de Schelde-armen en in andere ruime
wateren). Deze cijfers zijn in feite door het gebruik van dieptegebieden
(gebieden waar minimaal een gegarandeerde diepte aanwezig is) overbodig: een
schip dat in een dieptegebied vaart dat voor zijn diepgang afdoende is, zal
minder belang hebben bij de precieze diepte op één plaats. Daarom
kunnen de dieptecijfers of soundings in PC-Navigo worden uitgeschakeld met
behulp van het submenu <ENC-INSTELLINGEN> onder <SOUNDINGS
UITSCHAKELEN>;
- De schaal-afhankelijke
weergave van details regelt het weergeven van sommige details in functie van de
mate waarin men is ingezoomd; zo wordt voorkomen, dat bij uitzoomen sommige
kaartelementen het gehele kaartbeeld bedekken (zogenaamde "clutter"). Toch kan
het soms handig zijn alle elementen zichtbaar te maken, b.v. om te controleren
of een bepaald detail überhaupt in de kaart opgenomen is. De
schaal-afhankelijke weergave wordt in een ENC bepaald door de zogenaamde
SCAMIN-waarde (SCAMIN staat voor Minimal Scale). Wie ALLE kaartelementen wil
laten tonen, moet het gebruik van deze SCAMIN-waarden uitschakelen met behulp
van het submenu <ENC-INSTELLINGEN> onder <SCAMIN
UITSCHAKELEN>;
- PC-Navigo-ENC
kan vóórdat de kaart wordt afgebeeld de opgegeven diepgang van het
schip waarmee gevaren
wordt uitzoeken. Bij het afbeelden van de kaart kan daarom precies díe
diepte als "veilige diepte" worden weergegeven, die overeenstemt met de diepte
die voor een veilige vaart met het betreffende schip nodig is. In de praktijk
wordt er méér dan één dieptegrens aangegeven,
namelijk de begrenzing van "diep water" (waar zó veel diepte is, dat het
niet zinnig is er verder naar te kijken; standaard is deze diepte in PC-Navigo
ENC ingesteld op diepgang +5,00 meter), écht veilig vaarwater (veelal
zodanig vastgesteld, dat een vaartuig bij die beschikbare diepte
géén vaarbeperkingen heeft, dus geen risiko van aan de grond
lopen, geen risiko van zuiging en dergelijke; standaard in PC-Navigo ENC
ingesteld op diepgang +1,00 meter), voorts de begrenzing van de scheepsdiepgang
vermeerderd met een in te stellen marge (die kritischer genomen kan worden dan
de veilige diepte, maar nog wel voldoende is om er zonder schade overheen te
varen; standaard in PC-Navigo ENC ingesteld op diepgang +0,10 meter ), voorts
de "ondiep water" grens (ofwel de grens van het gebied, waar te weinig water
staat voor het betreffende schip) en tenslotte mogelijke droogvallingen.
Door de werkelijke diepgang in deze berekeningen te betrekken, kunnen de
aangegeven dieptegebieden precies juist worden afgebeeld: hoe lichter de kleur,
des te veiliger zal het water zijn. Wit is veilig, het donkerste blauw is te
ondiep, en groen is droogvallend. In het submenu <ENC-INSTELLINGEN> kan
men desgewenst eigen marge-waarden invullen voor ondiep, veilig en diep
vaarwater.
ENC's en S-57
bestanden
Soorten electronische waterkaarten
Electronische of digitale
waterkaarten zijn er in vele soorten en maten, variërend van
RASTERKAARTEN, eenvoudige bitmaps van kaartmateriaal, dat oorspronkelijk op
papier werd afgedrukt, tot VECTORKAARTEN, zoals de internationale standaard
voor digitale zee-kaarten, ECDIS (hetgeen staat voor Electronic
Chart Display and Information
System ofwel Electronisch Kaartweergave en Informatiesysteem),
die de International Maritime Organisation (IMO) heeft voorgeschreven in
voorschift S-57. Naar dit voorschrift is het standaard-bestandsformaat
simpelweg vernoemd, daarom spreekt men dus van S-57-kaarten. Die S-57 of
ECDIS-kaarten zijn in feite enorme gegevensbestanden, waarin allerlei details
over vaarwegdelen afzonderlijk en zéér nauwkeurig zijn
vastgelegd.
Met RASTERKAARTEN kan de computer in feite niet veel
méér doen dan ze afbeelden; het beeldscherm vervangt dan de
papieren kaart, maar de navigator moet nog wel steeds alle informatie zelf
interpreteren en verwerken. VECTORKAARTEN bevatten daarentegen zo veel meer
gegevens, dat ze een deel van de "duiding" van de kaartbeelden kunnen
overnemen. Zo kunnen dieptegebieden worden gekoppeld aan de positie en de koers
van het schip, zodat een waarschuwing kan worden gegeven als het schip dreigt
in ondiep vaarwater te komen.
Van de ECDIS kaarten uit de
zeevaart is een binnenwater-variant ontwikkeld, Inland ECDIS, die door
de EU, de Centrale Rijnvaartcommissie en de Centrale Donaucommmissie is
uitgeroepen tot standaard voor digitale binnenwaterkaarten. Ook Inland-ECDIS
kaarten worden in het S-57 formaat opgeslagen. Inland ECDIS is met de maritieme
variant volledig compatibel.
Celgrootte en
bestandsgrootte
S-57 kaarten worden geproduceerd
- doorgaans door de verantwoordelijke vaarwegbeheerder - in kaart-cellen, die
een beperkt gebied bestrijken: door de enorme hoeveelheid gegevens in een S-57
cel is zo'n gebied meestal niet groter dan enkele vierkante kilometers, omdat
dan de bestandsomvang al vaak bijna de maximale waarde (5Mb) heeft. Zo is de
Rijkswaterstaat-kaartcoverage van Nederland meer dan 150 cellen groot. De
hoofdvaarwateren van Duitsland tellen ruim 200 cellen, de Oostenrijkse Donau 70
cellen. In heel Europa zijn meer als 1000 cellen van de binnenwateren
beschikbaar, naast de vele duizenden die op de open zee beschikbaar
zijn.
Het heeft
vaak niet veel nut al die cellen tegelijkertijd op de computer te installeren:
alléén wie veelvuldig over langere afstanden vaart, zal aan een
zo groot bereik behoefte hebben. Voor wie in een beperkt gebied opereert, zal
het volstaan de lokale ENC's te downloaden en installeren.
Bestandsvorm
S-57 kaartcelbestanden hebben het
formaat (bij wijze van voorbeeld) "1R5MA001.000", waarbij de eerste twee tekens
de producentencode vormen (1R = Rijkswaterstaat, 1X = NoorderSoft), het derde
teken de "usage" (de mate van detail waarvoor de kaart bedoeld is) en de
volgende 5 tekens vormen de code voor de betreffende vaarweg (vaak: twee of
drie voor de naam-afkorting, zoals MA001, de Maas, kaart 1). De bestanden
eindigen steeds op ".000" en worden dan ook vaak door de kenners als
"nul-nul-nul-bestanden" aangeduid.
Viewers die "open" S-57 bestanden
kunnen weergeven, werken meestal rechtstreeks met deze .000 bestanden. Zo ook
PC-Navigo-ENC. In de viewer worden de .000 bestanden omgezet (vertaald)
naar het bestandssysteem waarmee de viewer werkt. Bij die omzetting worden alle
elementen uit de gegevensbestanden omgezet naar zichtbare tekens, codes en
waarden. Zo wordt de S-57-code voor een rode boei met topteken en
lichtfreqentie vertaald naar het tekeningetje van zo'n boei, compleet met
topteken, knipperend lampje en/of toelichtende tekst, en wordt een dieptegebied
getoond als een vaarwegdeel met een bepaalde kleur. De software voor deze
omzetting is in de viewer geïntegreerd.
Er zijn ook S-57-viewers die
géén "open" S-57 bestanden kunnen tonen, maar
alléén "beschermde" S-57 bestanden. Een voorbeeld is het
bestandsformaat 7CB, dat in feite een versleuteld .000 bestand
is.
Andere
bestandsformaten (zoals ARCs en DWK) zijn géén vectorbestanden.
Ze zijn niet zonder meer in een S-57 viewer bruikbaar.
Update-bestanden
.000 bestanden kunnen op een
doelmatiger wijze worden geupdate dan door het hele bestand te moeten
vernieuwen: in Inland ECDIS is voorzien in een update-systeem, waarmee kleine
stukjes van een S-57 cel kunnen worden overschreven met nieuwe informatie. Dit
update-mechanisme is in PC-Navigo-ENC opgenomen. Cellen met een .001,
.002, .003 (enzovoort) extensie worden gebruikt om de overeenkomstige cel met
een .000 extensie te updaten. Door de .001-cel in dezelfde directory te
plaatsen als de overeenkomstige .000-cel en deze laatste opnieuw in te lzen,
wordt volautomatisch de inhoud van de update-cel in de "oude" .000-cel
verwerkt, zodat in PC-Navigo de wijzigingen zichtbaar
worden.
LET
OP: Bij meerdere update-cellen die horen bij een bepaalde .000-cel moeten ALLE
opeenvolgende extensienummers aanwezig zijn in de map: dus bij updatecel met
.004 als extensie moeten de betreffende bestanden eindigend op .000, .001, .002
en .003 óók beschikbaar zijn; pas DAN zal het updateproces
correct worden toegepast!
S-57 ENC inlezen en
importeren
Bij
levering van PC-Navigo-ENC worden de meest gebruikelijke (gratis)
ENC-cellen door NoorderSoft al meegeleverd, kant en klaar omgezet en
gebruiksklaar. Wie uitsluitend die kaartcellen wil gebruiken, hoeft dus
géén verdere actie meer te ondernemen totdat er nieuwe of
vervangende kaartcellen ingelezen moeten worden. In dat geval moet U het onderstaande in ogenschouw
nemen:
S-57
kaartcelbestanden hebben het formaat (bij wijze van voorbeeld) "1X5IJ001.000",
waarbij de eerste twee tekens de producentencode vormen (1X = NoorderSoft), het
derde teken de "usage" (de mate van detail waarvoor de kaart bedoeld is) en de
volgende 5 tekens vormen de code voor de betreffende vaarweg (vaak: twee of
drie voor de naam-afkorting, zoals IJ001, het Binnen-IJ, kaart 1). De bestanden
eindigen steeds op ".000" en worden dan ook vaak door de kenners als
"nul-nul-nul-bestanden" aangeduid.
In PC-Navigo-ENC moeten de
.000 bestanden worden omgezet naar een sneller bruikbaar formaat. Dat hoeft per
cel of per groep van cellen maar één keer te gebeuren, na de
omzetting wordt de cel in het PC-Navigo formaat bewaard voor later
gebruik. Om de cellen te kunnen inlezen, moeten die éérst
worden gedownload of gekopieëerd van een CD-ROM of DVD en ergens op de
vaste schijf opgeslagen.
Om cellen in te lezen in het
PC-Navigo-formaat, klikt U op <BESTAND> en <ENC> en
<IMPORTEER S-57 (.000)>. U klikt op <Bladeren/toevoegen> en U gaat
naar de map waar de om te zetten .000 files zich bevinden. U selecteert de toe
te voegen .000 bestanden en U klikt op "Openen" waarna PC-Navigo
volautomatisch de cellen omzet en wegschrijft naar de juiste map. Als dit
proces voltooid en gelukt is, wordt dit gemeld.
De cellen zijn daarmee nog NIET
direct zichtbaar. Pas als PC-Navigo verder dan ongeveer schaal 1:25.000
staat ingezoomd, wordt het ENC kaartbeeld zichtbaar. Als weer verder wordt
uitgezoomd, wordt de ENC-cel automatisch weer vervangen door het beeld van de
overzichtskaart om te vermijden, dat het moeten inlezen van een groot aantal ENC
cellen tegelijk de computer onacceptabel langzaam zou maken.
Als een ENC cel zichtbaar is,
zijn vaak nog niet ALLE kaart-elementen van die cel te zien. Dat komt omdat
Inland ECDIS kaarten reageren op de mate waarin is ingezoomd (zeg maar: hoe
"dicht bij" de kaart de kijker staat). Bij verder inzoomen worden van een
KLEINER gebied MEER details weergegeven. Zo verdwijnen en verschijnen sommige
boeien en bakens alnaargelang men in- of uitzoomd. Deze automatische funktie
kan desgewenst worden in- en uitgeschakeld in ENC-Instellingen. Zie voor meer uitleg over de dynamiek van S-57
cellen ook het hoofdstuk over ENC-Instellingen en over Navigeren op de ENC.
Update-bestanden
.000 bestanden kunnen op een
doelmatiger wijze worden geupdate dan door het hele bestand te moeten
vernieuwen: in Inland ECDIS is voorzien in een update-systeem, waarmee kleine
stukjes van een S-57 cel kunnen worden overschreven met nieuwe informatie. Dit
update-mechanisme is in PC-Navigo-ENC opgenomen. Cellen met een .001,
.002, .003 (enzovoort) extensie worden gebruikt om de overeenkomstige cel met
een .000 extensie te updaten. Door de .001-cel in dezelfde directory te
plaatsen als de overeenkomstige .000-cel en deze laatste opnieuw in te lzen,
wordt volautomatisch de inhoud van de update-cel in de "oude" .000-cel
verwerkt, zodat in PC-Navigo de wijzigingen zichtbaar
worden.
LET
OP: Bij meerdere update-cellen die horen bij een bepaalde .000-cel moeten ALLE
opeenvolgende extensienummers aanwezig zijn in de map: dus bij updatecel met
.004 als extensie moeten de betreffende bestanden eindigend op .000, .001, .002
en .003 óók beschikbaar zijn; pas DAN zal het updateproces
correct worden toegepast!
ENC-Legenda
ENC's in het S-57 formaat geven
de kaart-informatie op een voorgeschreven manier: voor alle zaken die de
navigatie en de veiligheid betreffen zijn voorgeschreven symbolen en tekens. De
meeste van die symbolen zijn vanzelfsprekend, bijvoorbeeld boeien, bakens en
lichten worden afgebeeld als schematische weergave van de werkelijkheid: een
spitse ton zal als een driehoekje in de kaart verschijnen met de bijpassende
kleur, een stompe ton als een vierkantje of parallellogram. Ook walbakens,
verkeerstekens en lichten worden zo veel mogelijk afgebeeld op een wijze die
direct inzicht geeft in de betekenis.
Toch zijn er ook heel wat
symbolen die minder voor de hand liggen. Om alle symbolen van de kaart te
kunnen terugvinden, is er een legenda voor de ENC's opgenomen - vergelijkbaar
met "kaart nul" van de papieren zeekaarten - waarin de tekens worden verklaard.
Om deze legenda te openen klikt U op <BESTAND> en op <ENC> en op
<Legenda> en U zoekt het gewenste symbool, waarachter U de
verklaring/beschrijving vindt.
Navigeren op de
ENC
Pas als
PC-Navigo verder dan ongeveer schaal 1:25.000 staat ingezoomd, wordt het
ENC kaartbeeld zichtbaar. Als weer verder wordt uitgezoomd, wordt de ENC-cel
automatisch weer vervangen door het beeld van de overzichtskaart. Voor het varen met behulp van een ENC is het
belangrijk te weten wat het kaartbeeld laat zien en hoe er met die informatie
moet worden omgegaan.
De combinatie van
PC-Navigo-ENC met een Global Positioning System (GPS), waarmee de
positie van het schip kan worden berekend en het schip direct kan worden
afgebeeld in de kaart (op de juiste schaal, bovendien), levert een krachtig
hulpmiddel bij de navigatie op. Men "ziet" het schip als het ware over de kaart
varen, op precies de juiste positie. De koers, die men moet varen, kan dan ook
rechtstreeks uit dat kaartbeeld worden afgeleid. Deze wijze van navigeren stelt
echter wél strenge eisen aan de kaart, de apparatuur en de
navigator:
- de kaart moet
zéér nauwkeurig én zéér actueel zijn;
- de computer en de GPS,
maar óók de stroomvoorziening en het besturingssysteem, moeten
betrouwbaar zijn;
- de navigator moet goed
op de hoogte zijn van de betekenis van alle kaartelementen en van de manier,
waarop kaart, GPS en koers op elkaar inwerken.
Nauwkeurigheid van de
kaart
De
ENC's worden geproduceerd door de vaarwegbeheerder, vaak op basis van extreem
nauwkeurige topografische basiskaarten (in Nederland de schaal 1:1.000
topografische kaart). Er wordt naar gestreefd om zaken op de kaart weer te
geven hoogstens een halve meter van de precieze plaats waar ze zich feitelijk
bevinden. Omdat ook cartografie mensenwerk is en er dus fouten in voorkomen,
moet men zich ervan bewust zijn dat de kaart géén REAL TIME BEELD
van de werkelijkheid geeft, maar een moment-opname van die werkelijkheid. Of er
sinds de productie wijzigingen in de werkelijkheid zijn aangebracht, en of er
wellicht fouten zijn gemaakt bij het afbeelden van die werkelijkheid, weet men
eigenlijk pas als men de werkelijkheid visueel kan vergelijken met het
kaartbeeld. In gebieden waar men niet vaak vaart, is het daarom nimmer aan te
raden al te zeer te vertrouwen op de kaartweergave.....
Ook de actualiteit van een kaart
is belangrijk: verbouwingen, verleggingen van de vaargeul en verondiepingen
kunnen maken dat voor de veilige vaart nu een andere koers nodig is dan
voorheen. Overtuig U er daarom altijd van dat U met de meest actuele versie van
de kaart werkt.
Computer, GPS, voeding en besturing
Al is de kaart nog zo accuraat en
al is hij volledig up to date, de beschikbaarheid van het kaartbeeld hangt
óók nog af van de hardware: de computer, de GPS, de
stroomvoorziening of het besturingssysteem kunnen problemen vertonen of
uitvallen. In dat geval valt ook het kaartbeeld weg, zodat er op andere
navigatiemiddelen moet kunnen worden teruggevallen.
Betekenis van de
kaart-elementen
In Inland ECDIS worden zaken
volgens voorgeschreven methodes zichtbaar gemaakt. Daarbij is uitgangspunt, dat
de belangrijkste zaken prioriteit krijgen in de weergave boven minder
belangrijke zaken, en dat er allerlei controles in de kaartbestanden zitten,
die moeten zorgen dat er géén onvolkomenheden in de structuur van
de kaart kunnen ontstaan. Er mogen bijvoorbeeld geen gebieden "ontbreken" of
door minder belangrijke zaken overschreven worden.
Als de kaart-elementen
uiteindelijk correct worden weergegeven, zijn vaak nog niet ALLE
kaart-elementen van die cel te zien. Dat komt omdat Inland ECDIS kaarten
reageren op de mate waarin is ingezoomd (zeg maar: hoe "dicht bij" de kaart de
kijker staat). Bij verder inzoomen worden van een KLEINER gebied MEER details
weergegeven. Zo verdwijnen en verschijnen sommige boeien en bakens alnaargelang
men in- of uitzoomt. Uitgangspunt is daarbij, dat iemand die feitelijk aan het
navigeren is, behoorlijk ver zal zijn ingezoomd op zijn onmiddellijke omgeving,
terwijl als iemand over wat grotere afstand wil kijken, het weergeven van alle
details zoals boeien en bakens (die immers niet MEE verkleinen en vergroten,
maar steeds afzonderlijk worden getekend) zou leiden tot het "vollopen" van het
beeld met duizenden boeien. Door de schaal-effecten mee te laten werken, worden
boeien en bakens pas vanaf een bepaalde zoom getoond (en altijd precies even
groot: wie inzoomt op een boei, ziet dus NIET de boei groter worden, WEL de
kaartomgeving "dichterbij" komen). Onder ENC-Instellingen is deze functie
desgewenst uit te schakelen met behulp van de optie <ENC-INSTELLINGEN> en <SCAMIN UITSCHAKELEN>.
Alle kaartsymbolen in Inland
ECDIS zijn afgeleid van de bekende hydrografische kaartsymbolen van de
International Hydrographic Organisation, de IHO. Ze zijn te vinden op "Kaart
Nul" en in het kaart-legenda-scherm in PC-Navigo-ENC. Wie een symbool op
de kaart ziet, waarvan de betekenis onbekend is, doet er goed aan even in de
legenda te kijken om te zien wat het symbool voorstelt.
Kaart en/of
radar
De
kaart alleen is als navigatie-hulpmiddel bij slecht of geen zicht ongeschikt!
Men ziet immers op de kaart weliswaar de eigen scheepspositie in vergelijking
tot de omgeving (als tenminste de computer, de GPS, de voeding en het
besturingssysteem én de software zonder problemen functionneren), maar
men ziet TWEE dingen NIET: andere schepen en de "dynamische" factoren (b.v.
sluisdeuren, brugdekstanden, verkeerslichten en dergelijke). Daarom zijn voor
het varen bij slecht of geen zicht andere hulpmiddelen onontbeerlijk: radar,
een goede communicatie en eventueel AIS.
Door de dynamiek van het "varen
op een electronische kaart" komen stuurlui soms in de verleiding
méér risiko's te nemen bij afnemend zicht dan ze voorheen zouden
hebben gedaan. Ze moeten zich daarbij bewust zijn van de beperkingen, die de
technologie nog altijd kent, of anders gewoon de vaart onderbreken als de
omstandigheden het veilig voortzetten ervan onmogelijk maken.
Volledig scherm
weergave
De
combinatie van PC-Navigo-ENC met een Global Positioning System (GPS) maakt het gebruik van PC-Navigo
ENC als navigatie-hulpmiddel aantrekkelijk. Omdat bij dat gebruik het
kaartbeeld verreweg het belangrijkste onderdeel op het scherm is - men zal
immers alle andere schermelementen, zoals knoppen, planschermen, menu's,
pictogrammen en dergelijke, eerder gebruiken bij de VOORBEREIDING van de reis
dan bij de uiteindelijke NAVIGATIE - is er een mogelijkheid gecreëerd om
het kaartbeeld SCHERMVULLEND te maken: met een klik op de F-11 toets
wordt de kaart zodanig afgebeeld, dat hij het hele beeldscherm bedekt, zodat de
duidelijkheid aanzienlijk wordt vergroot.
Door de instelling van
AFSTANDSRINGEN (instelbaar onder <SCHEEPSGEGEVENS> op het tab-blad <SCHEEPSVORM>) kan met name
het schatten van afstanden aanzienlijk worden vergemakkelijkt.
Met een herhaalde druk op de
F-11 toets wordt het kaartbeeld weer teruggebracht tot de omvang van het
"canvas" waarop het normaal in PC-Navigo wordt afgebeeld, en zijn dus
ook de andere schermdelen en elementen weer zichtbaar.
Intelligente kaart.....
PC-Navigo-ENC heeft de
mogelijkheid om de "intelligentie" die in de Inland ECDIS kaarten is ingebouwd,
te benutten. Behalve in de vorm van de afbeelding van het eigen schip (op
schaal) in de kaart, kan de kaart worden aangepast aan allerlei omstandigheden
en wensen:
Diepgangs-gevoeligheid
PC-Navigo-ENC kan
vóórdat de kaart wordt afgebeeld de opgegeven diepgang van het
schip waarmee gevaren
wordt uitzoeken. Bij het afbeelden van de kaart kan daarom precies díe
diepte als "veilige diepte" worden weergegeven, die overeenstemt met de diepte
die voor een veilige vaart met het betreffende schip nodig is. In de praktijk
wordt er méér dan één dieptegrens aangegeven,
namelijk de begrenzing van "diep water" (waar zó veel diepte is, dat het
niet zinnig is er verder naar te kijken; standaard is deze diepte in PC-Navigo
ENC ingesteld op diepgang +5,00 meter), écht veilig vaarwater (veelal
zodanig vastgesteld, dat een vaartuig bij die beschikbare diepte
géén vaarbeperkingen heeft, dus geen risiko van aan de grond
lopen, geen risiko van zuiging en dergelijke; standaard in PC-Navigo ENC
ingesteld op diepgang +1,00 meter), voorts de begrenzing van de scheepsdiepgang
vermeerderd met een in te stellen marge (die kritischer genomen kan worden dan
de veilige diepte, maar nog wel voldoende is om er zonder schade overheen te
varen; standaard in PC-Navigo ENC ingesteld op diepgang +0,10 meter ), voorts
de "ondiep water" grens (ofwel de grens van het gebied, waar te weinig water
staat voor het betreffende schip) en tenslotte mogelijke
droogvallingen.
Door de werkelijke diepgang in deze berekeningen te betrekken, kunnen
de aangegeven dieptegebieden precies juist worden afgebeeld: hoe lichter de
kleur, des te veiliger zal het water zijn. Wit is veilig, het donkerste blauw
is te ondiep, en groen is droogvallend.
Schaal-afhankelijke weergave
van details
De schaal-afhankelijke weergave van details regelt het weergeven van
sommige details in functie van de mate waarin men is ingezoomd; zo wordt
voorkomen, dat bij uitzoomen sommige kaartelementen het gehele kaartbeeld
bedekken (zogenaamde "clutter"). Toch kan het soms handig zijn alle elementen
zichtbaar te maken, b.v. om te controleren of een bepaald detail überhaupt
in de kaart opgenomen is. De schaal-afhankelijke weergave wordt in een ENC
bepaald door de zogenaamde SCAMIN-waarde (SCAMIN staat voor Minimal Scale). Wie
ALLE kaartelementen wil laten tonen, moet het gebruik van deze SCAMIN-waarden
uitschakelen met behulp van het submenu <ENC-INSTELLINGEN> onder <SCAMIN UITSCHAKELEN>;
Dag-, schemer- en
nachtschermen
Beeldschermen in een stuurhuis kunnen bij donkerte storende effecten
op de zichtbaarheid van de omgeving hebben. Om dat te verminderen, kan het
beeldscherm van kleuren en contrasten veranderen. De schemerstand biedt dan nog juist voldoende kleur en
contrast om in het schemerdonker gezien te worden zonder te verblinden. De
nachtstand is
uitsluitend in het aardedonker zichtbaar en zendt vrijwel geen licht uit dat de
waarnemer zou kunnen verblinden.
ENC-Pickreport
De gegevens die zijn opgeslagen
in een ENC beschrijven IEDER teken en symbool afzonderlijk. De meeste van die
gegevens worden grafisch (als symbool met bepaalde kleuren en eigenschappen)
weergegeven. Men kan echter deze gegevens ook als tekstbeschrijving inzien door
eerst met de cursor op de info-knop (met de i) boven de kaart te klikken en dan
op het gewenste symbool of gebied in de ENC-kaart.
Er opent zich dan een zogenaamd
"Pick-Report" (een "aanklik-rapportage") waarin de in de databestanden
opgeslagen gegevens van het betreffende onderwerp worden weergegeven. Zaken als
brugnamen, doorvaartafmetingen, boeikleuren, opschriften, en dergelijke kunnen
op deze wijze worden opgevraagd.
Met de knop <MEER DETAILS>
kan men alle detailgegevens van ALLE objecten in de ENC-kaart weergeven, zodat
men de tekstuele lijst kan langslopen om de onderliggende gegevens nader te
bestuderen.