Handleiding PC-Navigo 2008

Inhoudsopgave

Aan de slag met PC-Navigo
Bestand
Nieuw
Openen
Opslaan
Opslaan als...
Route sluiten
Alles sluiten
Voorkeuren
GPS
Importeren
Exporteren
ENC
ENC-instellingen
Reisplan verzenden
Sluiten
Bewerken
Scheepsgegevens
Bepaal Vertrek
Bepaal Bestemming
Voeg "Via"-plaats toe
Onderbrekingen
Voeg "Mijden"-plaats toe
Alle "Via"-plaatsen opheffen
Alle "Mijden"-plaatsen opheffen
Tijdplanning
Beeld
Overzichtskaart: besturing
Overzichtskaart: indeling
PC-Navigo ENC     *1
Pictogrammen
Reisplan
Niveaugrafiek
Afmetingengrafiek
Bladeren
Maximale afmetingen
Reissamenvatting
Voorafgaande verzoeken
Areaalkaart
Areaallijst
Berichten aan de scheepvaart
Stremmingenoverzicht
GPS-Monitor
Brandstofmonitor
Rekenwijze
Dynamisch reisplannen
Snelste Route
Kortste Route
Optimale Route
Toeristische Route
Areaal
Dichtstbijzijnde...
Stad
Dorp
Beroepskades
Haven
Containerterminal
Jachthaven
Jachtligplaats
Bunkerstation
Peilschaal
Zoekcriteria
"Passen en Meten"
Opties
Zoeken
Zoeken naar plaats
Zoeken naar vaarweg
Zoeken in de kaart
Zoeken op GPS-positie
Bladeren
Tijdelijke instellingen
Taalkeuze
Nederlands
Deutsch
Français
English
Omstandigheden
Stremmingen downloaden
Korte stremmingen wissen
Logboek
Kaart-aantekeningen
Aankomstdatum en -tijd
Tijdcorrectie
Bedieningstijden
Géén route gevonden?
Afstand
Beveiliging
Nieuw in PC-Navigo 2008
ENC's en S-57 bestanden *1
S-57 ENC inlezen en importeren *1
Navigeren op de ENC *1
Volledig scherm weergave
Intelligente kaart   *1
Info
Help

      *1) Uitsluitend in PC-Navigo-ENC

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Van harte gefeliciteerd met de aanschaf van PC-Navigo, nog steeds de enige RoutePlanner voor alle Europese binnenwateren. Een enorm gegevensbestand waarin alle kenmerken van de waterwegen, bruggen, sluizen en havens zijn opgenomen, maakt dankzij de slimme opzet heel veel puzzel- en rekenwerk voor de vaarweggebruiker overbodig. Behalve als vraagbaak voor alles wat de binnenwateren betreft, kan het programma ook dienen als hulpmiddel om te bepalen waar U met een bepaald schip kunt komen en hoe lang de reis zal vergen.

Het rekenwerk, dat aan allerlei aspecten van de binnenvaart vastzit, wordt een peuleschil: man kan heel wat mogelijkheden gedegen met elkaar vergelijken, zodat varen rendabeler, prettiger en ontspannener kan worden. Ook voor het vaststellen van statistische gegevens (aantal gevaren kms, aantal gevaren uren, afgelegde afstand, etc.) is PC-Navigo van onschatbare waarde.

De verschillende wijzen waarop de gegevens gepresenteerd kunnen worden maken het gebruik voor ieder de moeite waard. Of U nu met een groot Europaschip naar de Donau wilt varen of met een jacht van Friesland naar de Maas, altijd zult U de benodigde gegevens voor de reis op een handzame manier voorgeschoteld krijgen: of het nu gaat om het precieze verloop van zo'n route of om een simpel VHF-kanaal, om een sluitingstijd van een brug of sluis of om de vraag of het niet nét een beetje slimmer is om een stukje om te varen en wat tegenstroom te vermijden, al deze vragen kunnen met behulp van PC-Navigo snel en duidelijk beantwoord worden.

De gegevens zijn met de grootst mogelijke zorgvuldigheid verzameld en worden geregeld gecontroleerd en vergeleken met alle beschikbare bronnen, zoals die van Rijkswaterstaat, de WSA's, en de Diensten voor de Scheepvaart. Toch kunnen er fouten en onjuistheden in de bestanden geslopen zijn. Daarom blijft de gebruiker zélf verantwoordelijk voor een veilige vaart. De makers van PC-Navigo wijzen daarom iedere verantwoordelijkheid voor schade of andere gevolgen van het gebruik van PC-Navigo bij voorbaat af.

PC-Navigo is geschreven voor WINDOWS 2000 of "hoger". Het programma kan draaien op ieder Windows 2000, Windows NT, Windows XP of Windows Vista 32-bits besturingssysteem waarin tenminste eem Pentium-II processor of een vergelijkbare processor werkt. Het programma vereist 30 Megabytes schijfruimte tijdens installatie; een deel daarvan wordt na installatie weer vrijgegeven. Een SVGA grafische kaart is nodig. Voor de (optionele) installatie van de fotogallerij is nog eens 180 Mb schijfruimte nodig. Voor het installeren van ENC navigatiekaartcellen is per cel gemiddeld 2,5 Mb schijfruimte nodig; alle ENC-cellen van Nederland vergen daarom circa 350 Mb.

Als U PC-Navigo voor het eerst opstart, zult U al dadelijk merken dat de besturing van het programma sterk lijkt op wat U in andere Windows-programma's gewend bent. Boven aan het scherm vindt U een MENUBALK, waarop de hoofd-besturingsmenu's van PC-Navigo zichtbaar zijn: Bestand, Bewerken, Beeld, Rekenwijze, Opties, Logboek en Help. Voordat U echter met deze menu's aan de slag kunt, moet U eerst iets weten over de algemene opzet van PC-Navigo.

PC-Navigo bevat een groot gegevensbestand, waarin alle VAARWEGEN van Europa opgenomen zijn, compleet met allerlei gegevens zoals stroomsnelheid, maximumsnelheid, toegestane afmetingen, waterpeil, en ligging. Bovendien bevat het programma per vaarweg een bestand, waarin alles wat de schipper in die vaarweg kan tegenkomen opgenomen is: bruggen, sluizen, keersluizen, kades, havens, dorpen en steden, tunnels, aquaducten en ga zo maar door. Van al deze objecten zijn de relevante gegevens bekend (doorvaartafmetingen, bedieningstijden, telefoonnummers, marifoonkanalen, precieze ligging, etc.).

PC-Navigo kan met deze gegevensbestanden razendsnel rekenen, sorteren, vergelijken en gegevens in de goede volgorde zetten. Daardoor kan het programma bijvoorbeeld in slechts enkele seconden alle afmetingen van alle bruggen en sluizen in een route vergelijken met de afmetingen van een bepaald schip, en op die manier vaststellen of dat schip die route wel kan bevaren. Ook kan PC-Navigo van ieder stukje van een route de vaartijd berekenen, en door het tijdstip van aankomst te vergelijken met de op die dag geldende bedieningstijden, vaststellen of de brug of sluis nog gepasseerd kan worden of dat er moet worden gewacht. Allerlei vragen zijn snel en trefzeker te beantwoorden, niet alleen "wat is de snelste route van Rotterdam naar Parijs" maar ook "waar kan een schip van 90 bij 12 meter, dat in Bremen ligt, allemaal komen?" of "Hoe laat en op welke dag kom ik in Bratislawa aan als ik vandaag uit Rotterdam vertrek en volcontinu wil varen?"

Veel plezier dus met PC-Navigo. En, mocht U ergens niet uitkomen, zet dan gewoon het pijltje van de cursor op de plaats of het menu-onderwerp, waarover U meer wil weten, en druk op de F1-toets: de helpteksten leggen U alles over het betreffende onderwerp uit, zonder moeilijk opzoeken of puzzelen.

Beveiliging

PC-Navigo is beveiligd tegen ongeoorloofd kopieëren. Deze beveiliging werkt door middel van "hardware", met een zogenaamde dongle of kopiëersleutel. De beveiliging zorgt ervoor, dat het programma uitsluitend gebruikt kan worden door degenen die voor een eigen licentie hebben betaald. Daardoor betaalt iedere gebruiker slechts de kosten, die het produceren en onderhouden van PC-Navigo werkelijk vergt, en niet ook nog een deel van het "illegale" gebruik van anderen.

De kopiëerbeveiliging is zo ingericht, dat de gebruiker er zo weinig mogelijk van merkt. Tijdens de installatie hoeft niets te worden gedaan, alleen moet tijdens het opstarten van het programma de beveiligings-sleutel (de "dongle") in de betreffende aansluiting aanwezig zijn.

Licentierechten

Het gebruiksrecht van software, de "licentie", is een recht dat aan iedere individuele gebruiker op persoonlijke titel wordt verstrekt. Dat recht staat de gebruiker NIET toe, de software voor gebruik door anderen te vermenigvuldigen. Wel mag de gebruiker de software wegschenken, verkopen of aan anderen uitlenen, doch uitsluitend indien hij/zij dan zélf van het verdere gebruik afziet, zodat de licentie wederom bij één unieke gebruiker hoort.

Omdat de gegevens van alle licentiehouders door NoorderSoft worden bijgehouden, dient van een overdracht van een licentie aan derden mededeling te worden gedaan. Als dat achterwege blijft, kan aan de nieuwe gebruiker geen service worden geboden en kunnen ook geen updates worden verstrekt; de nieuwe gebruiker is dan immers niet als gerechtigde bekend.

Updates van de software en van de erin gebruikte gegevens worden tegen het sterk gereduceerde tarief uitsluitend geleverd aan gebruikers met een licentie. Het updaten van oudere versies door gebruikers, die bij NoorderSoft onbekend zijn, is niet mogelijk.

Iedere licentie geeft recht op het gebruik van één versie van PC-Navigo TEGELIJK. Dit houdt in, dat de software weliswaar onbeperkt geïnstalleerd kan worden op zo veel computers als men wil, maar dat het programma slechts dáár zal werken, waar de dongle aanwezig is. Wie PC-Navigo op méér dan een plaats wil gebruiken op hetzelfde moment, heeft dus méér dan een licentie nodig.

Bij eerdere versies van de software die met een sleuteldiskette beveiligd waren, werden voorheen vaak twéé installatiemogelijkheden op de diskette verstrekt. Dit om bij het beschadigd raken van een installatiesleutel direct toegang te hebben tot een "reserve-sleutel", en om het gebruikers mogelijk te maken de software zowel aan boord als thuis in gebruik te hebben zonder omslachtige dé-installatieprocedures. Ook in die gevallen gold overigens onverkort, dat de licentie slechts recht geeft op één werkende versie tegelijk. Nieuwe exemplaren van de software worden nog uitsluitend met de dongle-beveiliging geleverd.

Bedrijven die PC-Navigo professioneel gebruiken, dienen per werkplek over een licentie te beschikken. Bij grotere aantallen is het verstandig daarover contact te hebben met NoorderSoft om te bezien of er oplossingen-op-maat geboden kunnen worden.

Dongle-verlies en -beschadiging

De dongle vertegenwoordigt de VOLLEDIGE waarde van de software. Iedere dongle is voorzien van een uniek nummer, dat bij NoorderSoft geregistreerd is. Bij onverhoopte beschadiging van de dongle of bij een onjuiste werking moet de dongle ALTIJD worden teruggestuurd naar NoorderSoft, zodat op basis van dit geregistreerde nummer een vervangende dongle beschikbaar gesteld kan worden.

De dongle is voorzien van een uitsparing, waarmee hij aan een sleutelring kan worden bevestigd. Voor gebruik aan boord is het verstandig, aan de dongle of aan de sleutelring een drijvertje te bevestigen (b.v. een kurkje of een speciaal daarvoor bedoeld sleutelbos-drijvertje) om bij overboordvallen te voorkomen dat de sleutel naar de bodem zinkt.

Installatie dongle-versie

Om de met een dongle beveiligde versie van PC-Navigo te installeren, brengt U de CD-ROM in de betreffende drive en U volgt de aanwijzingen op het scherm. Pas NA installatie van het programma brengt U de dongle in een van de vrije USB-poorten (of in de printerpoort indien U een printerpoort-dongle heeft).

De dongle moet bij het opstarten van PC-Navigo aanwezig zijn. Zodra het programma draait, kan de dongle eventueel worden verwijderd (bijvoorbeeld als de gebruikte poort nodig is voor een andere USB-aansluiting).

Verschillende soorten dongles

Er zijn twee soorten beveiligingsdongles verkrijgbaar: de meest gangbare is de USB-dongle, een piepklein USB-stekkertje dat in één van de (op moderne computers meervoudig aanwezige) USB-poorten gestoken kan worden.

Naast de USB-dongle is er ook een printerpoort-dongle (LPT-dongle) beschikbaar. Deze dongle is groter en zwaarder dan de USB versie, maar heeft het voordeel dat hij net als andere parallelle aansluitstekkers met schroefjes aan de aansluiting bevestigd kan worden, waardoor hij iets minder kwetsbaar is bij gebruik in "zware" omstandigheden. Een eventuele printer-aansluiting moet hiervoor worden losgenomen en kan, na het aansluiten van de printerpoort-dongle, op zijn beurt weer in de achterzijde van de dongle worden aangesloten. Een voorkeur voor een LPT-dongle moet apart worden kenbaar gemaakt: standaard wordt de USB-variant meegeleverd.

Foutmeldingen en herstel

Een dongle kan in enkele gevallen problemen geven door technische mankementen: indien het "ledje" (het kleine groene lampje aan het uiteinde van de dongle) brandt, is de dongle in orde en werkt hij naar behoren. Indien het lampje knippert, is de dongle-driver niet of niet juist geïnstalleerd. Via e-mail (dongle@noordersoft.com) kan een instructie worden gevraagd hoe de drivers op een juiste wijze geïnstalleerd kunnen worden. Als het lampje helemaal niet brandt is er een storing in de dongle en moet contact met NoorderSoft worden opgenomen.

Als de dongle tijdens het bedrijf foutmeldingen geeft, kan daaruit soms de oorzaak van de storing worden afgeleid:

foutcode 110: de dongle is voor een Europa-versie, terwijl de software een Nederland-versie is. Neem contact op met NoorderSoft om de dongle om te ruilen of te her-coderen.
foutcode 120: de dongle is voor een Nederland-versie, terwijl de software een Europa-versie is. Neem contact op met NoorderSoft om de dongle om te ruilen of te her-coderen.
foutcode 255: er is een programmeerfout opgetreden bij de productie van de dongle: Neem contact op met NoorderSoft om de dongle om te ruilen.

Bij andere foutmeldingen kan door middel van e-mail (dongle@noordersoft.com) altijd assistentie worden gevraagd.

Auteursrechten

De auteursrechten van PC-Navigo (versies 1.0 tot en met 2008) berusten bij P.L.Feenstra/J.C.R.Kouwenberg. De exploitatie werd middels een 15-jarig contract van 1992 tot 2007 aan NoorderSoft gegund. Gebruik door licentie-houders van de software voor alle funkties en mogelijkheden die erin zijn voorzien is toegestaan. Het gebruik van de in het programma toegepaste technologieën, formaten en systemen vereist expliciete schriftelijke toestemming van NoorderSoft, voorzover deze technologieën, formaten en systemen niet het intellectuele eigendom van anderen zijn. Zonder een dergelijke schriftelijke toestemming is het gebruik van alle specifiek voor PC-Navigo ontwikkelde oplossingen nadrukkelijk verboden. Het programma is auteursrechtelijk beschermd en merkenrechtelijk geregistreerd.

© 1990 - 2008 by P.L.Feenstra/J.C.R.Kouwenberg, Amsterdam, Nederland/Ray-sur-Saône, Frankrijk.

Bestand

Met <BESTAND> opent U de basis-functies die PC-Navigo net als ieder ander programma heeft: alles wat nodig is om bestanden te openen, op te slaan, af te drukken en aan Uw wensen aan te passen. Onder bestand staan tot Uw beschikking:

Nieuw
Openen
Opslaan
Opslaan als...
Route sluiten
Alles sluiten
Voorkeuren
GPS
Importeren
Exporteren
ENC
ENC-instellingen
Reisplan verzenden
Sluiten

Nieuw

Met NIEUW kunt U een tweede routeberekening openen, zónder de gegevens van een eerder bepaalde route, die in het geheugen zit of die U zojuist hebt berekend, te wissen. PC-Navigo biedt namelijk de mogelijkheid om méér dan één route tegelijkertijd te laden. In het detailscherm rechts wordt iedere route op een eigen TABBLAD weergegeven.

U hoeft NIEUW de eerste keer niet te gebruiken, omdat het geheugen dan nog leeg is.

Openen

Als U een route al eerder heeft berekend en opnieuw wil inlezen, doet U dat met OPENEN. Er verschijnt een dialoogvenster, waarin U naar het bestand kunt gaan wat U geopend wil hebben. Door erop te dubbelklikken opent U het bestand en kunt U ermee verder werken.

Als U een route opent, worden alle aspecten van die route weer geldig, dus ook de oorspronkelijke vertrekdatum, de opgegeven tijden en de vertrekplaats en bestemming. Nadat U de route geopend hebt, kunt U deze desgewenst aanpassen of wijzigen, gewoon door ze opnieuw te bepalen in de betreffende menuschermen, zoals Scheepsgegevens, Tijdplanning, Vertrek of Bestemming.

Opslaan

Een eenmaal bepaalde route kan worden opgeslagen. Als U op OPSLAAN klikt, verschijnt een dialoogvenster, waarin U de naam van het bestand kunt opgeven, waarin de route opgeslagen zal worden. Als de route eenmaal opgeslagen is, verschijnt dat venster niet meer: de route wordt dan opgeslagen onder de naam, die U laatstelijk gebruikt hebt.

Opslaan als...

Als U een route, die al opgeslagen geweest is, onder een andere naam wilt opslaan, waarbij ook de oorspronkelijke route, onder de oude naam, blijft bestaan, klikt U op OPSLAAN ALS... en U geeft de route een nieuwe naam in het venster. Beide varianten van de route blijven nu bewaard.

Route sluiten

Als U één of meerdere routes geopend hebt, en U wil er één van sluiten, kunt U met ROUTE SLUITEN de actuele route uit het geheugen verwijderen. Als er nog andere routes tegelijkertijd geopend zijn, blijven die wél actief.

Alles Sluiten

Als U één of meerdere routes geopend hebt, en U wil ze allemaal tegelijk sluiten, kunt U met ALLES SLUITEN alle actuele routes uit het geheugen verwijderen.

Printerfuncties

PC-Navigo heeft voor verschillende onderdelen van de routeplanner een aantal print-mogelijkheden. Zo kan het Reisplan worden afgedrukt, en ook kunnen de meeste hulpschermen (waarop vaak telefonnummers, bedieningstijden e.d.) afgedrukt worden.

De printfuncties voorzien allemaal in een afdruk-voorbeeld, dat op het scherm wordt getoond en dat met een druk op de PRINT knop kan worden afgedrukt.

NB. De Pictogrammen en de Overzichtskaart kunnen NIET rechtstreeks worden afgedrukt. Dat komt omdat het samengestelde beelden zijn: er worden data uit de bestanden van PC-Navigo bijeengebracht, die samen het pictogram of het kaartbeeld vormen. Wél kan van de overzichtskaart een zogenaamd "bitmap" bestand worden gemaakt, dat in een grafisch programma (b.v. Window's Paint, Photo Shop, Paint Shop Pro) kan worden ingelezen, verder bewerkt en ook afgedrukt. Dat dat met de kaart zélf NIEt kan, komt omdat de kaart in PC-Navigo een zogenaamde vectorkaart is, die bestaat uit losse lijnen, die véél meer geheugenruimte innemen dan een bitmap-afbeelding.

De Printfuncties in PC-Navigo zijn niet heel erg uitgebreid: wie de te printen bestanden verregaand wil bewerken, doet er beter aan de bestanden te exporteren naar .html of .txt bestanden (met de knoppen boven het reisplan) of .bmp bestanden (met de knoppen boven de kaart) en de bewerking verder te doen in de daarvoor geëigende Windows-programma's (zoals Word, Office, Start-office, Windows Paint, etcetera).

Voorkeuren

Onder VOORKEUREN kunt U een dialoogvenster openen, waarin U allerlei instellingen (programma-opties) van PC-Navigo kunt instellen en bewaren voor regulier gebruik. Het betreft:

1. kaartinstellingen:
de straal van de automatische zoekfunctie, waarbinnen bij een aanwijzing op de kaart gezocht wordt naar plaatsen en objekten;
kaartinstellingen van plaatsnamen: U kunt de zichtbaarheid van stads- en dorpsnamen in- of uitschakelen om de duidelijkheid van de kaart aan te passen aan de schaal. Los van het ingeschakeld zijn wordt het tonen van de naamlabels óók nog beïnvloed door de schaal van de kaart: pas als verder wordt ingezoomd dan een ingestelde kritische grens worden de naamlabels zichtbaar;
kaartinstellingen van het "format" van de lengte- en breedtegegevens: latitude en longitude in graden, minuten en seconden óf in graden, minuten en decimale delen van een minuut óf in graden en decimale delen van een graad;
het al dan niet tonen van stremmingen en/of notities in de kaart; als deze opties aangevinkt zijn, verschijnen er op de plaats waar een stremming of een notitie geldt informatie-icoontjes, waarop geklikt kan worden om de inhoud te openen;
de instelling van de lettergrootte van teksten in de kaart, die uit de PC-Navigo-database komen.

2. Zoekproces-instellingen:
het vasthouden van een drietal instellingen in het zoekproeces, nl de vertrekplaats en de vertrekdatum en de bestemming;

3. Kunstwerkfilter-instellingen:
het instellen van details in het reisplan, in de pictogrammen en in de areaallijst: welke plaatsen en objektsoorten wilt U wél, en welke niét, weergegeven zien. Het aan- of uitklikken van de betreffende vakjes maakt de genoemde objekt-typen zichtbaar of onzichtbaar;

4. De GPS-Monitor:
De GPS-Monitor is de weergave van de hoofd-waarden van het GPS-signaal: Breedte- en Lengtegraad (Lat en Long), de Snelheid over de Grond (SOG) en de geschatte aankomsttijd (ETA) kunnen worden in- of uitgeschakeld;
De zichtbaarheid (en de transparantie) van het schermpje zélf kan worden ingesteld;
De grootte van de tekens, waarmee de waarden worden getoond, en de kleuren, kunnen apart worden ingesteld om te verzekeren, dat de waarden altijd goed leesbaar zijn tijdens het varen;

5. Diverse weergave-opties:
De weergave van afstanden, afmetingen en andere grootte-waarden kan worden omgeschakeld van metrieke waarden (SI, meters, kilometers etcetera) naar "anglosaxoonse" of "imperiale" (mijl, zeemijl, voet, inch) waarden.
Tussen de versies 4.5 en 2006 is de wijze van weergeven van bedieningsschema's aangepast. Wie gewend was aan de weergave-wijze van oudere versies, kan hier deze weergave instellen. Wie de nieuwere - schematische - weergave prettiger vindt, laat de checkbox leeg;
Wie in de brandstof-module de meldings-dialoogschermen voor het bijwerken van de resthoeveelheid heeft uitgechakeld, kan die HIER weer inschakelen;

6. Het dynamisch routeplannen:
Het reisplan-proces in PC-Navigo 2008 kan worden gekoppeld aan de meetwaarden van de GPS. Als die koppeling er is, kan het actuele reisplan door de GPS worden gecontroleerd én gecorrigeerd. Wie voor deze correctie kiest, laat in feite de GPS controleren of een bepaald punt in de reis inderdaad op de geplande tijd wordt gepasseerd.
Wijkt het passagetijdstip méér af dan de opgegeven waarde (die standaard op 10 minuten afwijking staat) dan stelt de software voor om met de feitelijke passagetijd als uitgangspunt een herberekening te maken voor de rest van de reis. Het kán immers zijn dat door een afwijkende tijdplanning wijzigingen in de te volgen route wenselijk worden, en in ieder geval moet de te verwachten aankomsttijd opnieuw worden vastgesteld;
Wie de voorgestelde correcties niet iedere keer opnieuw wil bevestigen, kan er voor kiezen de wijzigingsvoorstellen al bij voorbaat te accepteren. PC-Navigo rekent dan gewoon volautomatisch door, hoe het reisplan bijgesteld moet worden als gevolg van snellere of tragere voortgang.

Importeren

PC-Navigo biedt de mogelijkheid om routes, die met versie 4.5 zijn gepland (met het .nrf formaat), in te lezen met de huidige versie. Daartoe moeten dan wel de gegevens van de vaarwegen en objecten worden "vertaald" naar de nieuwe gegevens. Omdat PC-Navigo 2006, 2007 en 2008 werken met een ander data-model dan eerdere versies, zal dit niet altijd foutloos lukken: de gegevens in de huidige versie zijn een factor 10 nauwkeuriger, en bovendien zitten in PC-Navigo 2006, 2007 en 2008 meer dan twee maal zoveel gegevens als in de voorgangers.

Geïmporteerde reizen uit versie 4.3 of 4.4 kunnen daarom niet meer worden ingelezen: als de eigenschappen van de vaarwegen waarlangs de reizen verlopen té sterk afwijken van de huidige situatie, zal de samenhang van de reis soms verstoord zijn. Men dient daaarom de reis (dus het vertrekpunt, de bestemming en de tijdplanning) even opnieuw in te geven zodat PC-Navigo 2008 de route opnieuw kan berekenen. Eigen aantekeningen en commentaren gaan in dat geval verloren.

Routes die met PC-Navigo 2006 zijn gepland, kunnen vrijwel altijd direct worden geopend. Alléén als de vertrekplaats of de bestemming zoals die oorspronkelijk was opgegeven, uit de gegevensbestanden verdwenen is, kan er een probleem ontstaan, maar gelukkig is het aantal verdwijnende routepunten in de databases zéér beperkt (het betreft vrijwel uitsluitend gesloten vaarwegdelen).

NB.: Door gewijzigde omstandigheden (andere geldende stremmingen, gewijzigde doorvaartafmetingen) kunnen routes tóch anders verlopen dan in de oorspronkelijke planning. Omdat het niet mogelijk is de stremmingen met terugwerkende kracht op te nemen, is dit helaas niet te vermijden. Men kan eventueel met het uitschakelen van stremmingen en/of het invoeren van via-plaatsen of te vermijden plaatsen de oorspronkelijke route "reconstrueren".

Exporteren

PC-Navigo biedt de mogelijkheid om routes te EXPORTEREN naar het dataformaat van Google-Earth. Daardoor is het mogelijk om het verloop van een route (INCLUSIEF de tijdstippen van de geplande passage bij ieder object) te tonen op de satellietfoto's van Google Earth. Omdat dit formaat voor iedere Google-Earth-gebruiker bruikbaar is, kan de route dus ook - bijvoorbeeld als bijlage bij een email - worden toegezonden aan anderen, die dan tot in zéér groot detail het vaarplan van het schip kunnen volgen.

Er moet voor deze functie eerst een route gepland zijn. Als men dan op <EXPORTEREN> klikt komt men in een menu-boom, waarin men de doelmap (de map waar het routebestand opgeslagen moet worden) vindt; die kan desgewenst gewijzigd worden. Als men de juiste map heeft aangegeven, klikt men op OK en de route wordt opgeslagen als Google-Earth (.kml) bestand.

Als men Google Earth open heeft, kan de aldus geexporteerde route worden geopend in Google, waarna de route als een witte lijn met daarop alle te passeren punten op de wereldbol verschijnt; Google zoomt doorgaans automatisch in op het eindpunt van de route. Door op één van de routepunten te klikken, ziet de gebruiker het geplande tijdstip van de passage ter plaatse.

Bezoekers, of andere partijen die willen weten hoe het reisplan van het schip verloopt, kan men zo op zéér eenvoudige wijze tot in detail informeren over de voorgenomen verplaatsingen, en opstappers of aflossend personeel kan hun plannen precies op het vaarplan van het schip afstemmen.

Sluiten

Als U op SLUITEN klikt, wordt PC-Navigo afgesloten, en worden alle instellingen in het programma die U niet specifiek heeft opgeslagen, gewist voor nieuw gebruik.

Bewerken

In het hoofdmenu BEWERKEN zijn alle functies samengebracht, die te maken hebben met de nautische, plaats- en tijd-keuzes van de gebruiker: zijn keuze van het schip en de afmetingen daarvan, zijn keuze van de datum en tijd van vertrek en van de dagelijkse hoeveelheid vaar-uren, en ook zijn keuze van vertrekplaats, bestemming, plaatsen die hij per se wil aandoen en plaatsen die hij juist wil vermijden. Het zijn alle gegevens, die PC-Navigo vooraf nodig heeft om voor U aan het werk te kunnen.

Om te begrijpen hoe het route-zoeken in PC-Navigo werkt, is het van belang te weten welke zaken er minimaal opgegeven moeten worden:
het schip moet worden opgegeven, opdat de computer weet op welke afmetingen hij de vaarwegen moet goed- of afkeuren;
de vertrekplaats en de bestemming moeten in ieder geval worden opgegeven om de computer duidelijk te maken, tussen welke twee plaatsen hij een verbinding moet bepalen;
en de vertrekdag en -tijd, alsmede de dagelijkse begin- en eindtijd van de vaart, moeten worden opgegeven om de computer te kunnen laten berekenen op welk tijdstip het schip waar zal zijn.

In dit menu staan de volgende submenu's tot Uw beschikking:

Scheepsgegevens
Bepaal Vertrek
Bepaal Bestemming
Voeg "Via"-plaats toe
Voeg "Mijden"-plaats toe
Alle viaplaatsen opheffen
Alle te vermijden plaatsen opheffen
Tijdplanning

Scheepsgegevens

Als U op SCHEEPSGEGEVENS klikt, wordt er een venster met tab-bladen geopend, waarop alle door U ooit ingevoerde vaartuigen en samenstellen zichtbaar zijn. U kunt één van de hier vermelde schepen met een klik selecteren en onder in het scherm met de knop aangeven: "dit schip gebruiken". De afmetingen en snelheid van het gekozen schip worden dan in het geheugen gezet voor de reisplanning. U kunt ook aangeven, dat U het gekozen schip als Uw "standaardschip" wil instellen: de computer onthoudt dan voor een volgende keer, dat U met dit schip vaart.

Om een nieuw schip aan de lijst toe te voegen, klikt U op "toevoegen". U komt dan in een hulpscherm waarin de meest gebruikelijke scheepstypen en -afmetingen met hun meest gangbare maten al zijn opgesomd. Door op één van de schepen te klikken kiest U een schip, dat dan in het vlootscherm verschijnt. Als U op Uw categorie hebt geklikt, komt U terug in het venster, waarop alle relevante gegevens van dat scheepstype vermeld staan. De bij de categorie horende standaardgegevens zijn al ingevuld, maar kunnen naar believen gewijzigd worden.

In het tweede tab-blad van het scherm, VAARWIJZE, kiest U, tot welke categorie Uw schip behoort (wat belangrijk kan zijn voor onderscheid in bedieningstijden) en of U op zondagen wenst stil te liggen. Ook kan, voor de beroepsvaart, een "exploitatiewijze" of "vaarregime" worden ingegeven: dit zijn de door de vaartijdenwet bepaalde dagelijkse uren, dat een schip in functie van z'n bemanning mag varen. De corresponderende tijden worden onder de gemaakte keuze zichtbaar. U kunt deze naar believen aanpassen: de wijzigingen worden automatisch ook doorgevoerd in de tijdplanning.

U moet óók opgeven, of het betreffende schip wel of niet geschikt is voor de vaart over open zee. Is dat niet het geval, dan worden bij het zoeken van routes de zee-verbindingen buiten beschouwing gelaten. Dat kan overigens resulteren in de onmogelijkheid om tussen twee opgegeven plaatsen een bevaarbare route te vinden: als de twee plaatsen NIET via binnenwater verbonden zijn, zal geen route kunnen worden vastgesteld.

Bij de keuze om zeevaartroutes wel of niet mee te wegen, bestaat de mogelijkheid om vaart over zee "beperkt" toe te staan. Dat dient om een voorkeur van een bepaalde sterkte op te geven vóór - of tégen - vaart over zee. Hoe groter de in het veld ernaast opegegeven "handicap", des te minder voorkeur zal worden gegeven aan het varen van afstanden over zee. Een "handicap" van minder dan 2 geeft dus een "lichte" voorkeur aan routes binnendoor, terwijl een handicap van 8, 9 of 10 alléén routes (deels) over zee plant als de bestemming écht niet anders bereikt kan worden. De "handicap" is door de gebruiker instelbaar.

Het derde tab-blad, BRANDSTOF, biedt de mogelijkheid om de brandstof-verbruikscijfers en de tankinhouden van het schip op te geven. Tijdens de reis kan dan worden bijgehouden, hoe de verhouding tussen voorraad en verbruik zich ontwikkelt, en er kan een waarschuwing worden gegeven als blijkt dat er te veel vaaruren verstrijken zonder dat er brandstof is aangevuld.

Het vierde tab-blad, SCHEEPSVORM, is bedoeld om de vorm, waarmee het betreffende schip wordt afgebeeld in het scherm, aan te passen aan de werkelijkheid. Door op te geven, over hoeveel meters de scheepsromp "verloopt" (geleidelijk aan smaller wordt) aan de boeg- en hekzijde, kan een tekening van het schip globaal worden afgestemd op de werkelijke vorm. Ook kan de exacte positie van de GPS-antenne op het schip worden opgegeven (gerekend in meters vanaf de bakboordzijde en vanaf de achtersteven!). Vooral bij grotere schepen is dit belangrijk, omdat de juiste weergave van de positie van het schip in de vaarweg ervan afhangt.

Tot slot kan in dit vierde tabblad nog worden ingesteld of men afstandsringen op de kaart wil weergeven en zo ja, hoe veel en op welke onderlinge afstand. Het tonen van afstandsringen vergemakkelijkt het inschatten van afstanden waarmee men obstakels en andere schepen passeert.

Als U alle rubrieken ingevuld hebt, kunt U het venster weer sluiten. Van ieder vaartuig worden de volgende gegevens daadwerkelijk gebruikt in PC-Navigo: de lengte, de breedte, de (geladen) hoogte, de diepgang, de kruissnelheid, het onderscheid tussen beroeps- of pleziervaart, de vraag of er zondagsrust gehouden wordt, de geschiktheid voor vaart over open zee en de exploitatiewijze.

Als U van een schip eenmaal de precieze gegevens heeft ingevoerd, wordt dit schip met deze gegevens automatisch toegevoegd aan Uw vlootlijst. Een volgende keer kunt U dit schip ook direct vanuit de vlootlijst selecteren door op de overeenkomstige knop links onder in het scherm te klikken.

Bepaal Vertrek

Als U op BEPAAL VERTREKPLAATS klikt, verschijnt een venster, waarin U (een deel van) de naam van een stad, dorp, ligplaats, sluis, brug, kade of ieder ander object kunt intypen. U hoeft zich daarbij geen zorgen te maken over hoofd- of kleine letters en over accenten (A=Ä=a=á=à=ä=â). Als U de juiste spelling niet weet, kunt U ook een DEEL van de naam intypen, b.v. "Ouden" voor Oudenaerde of "geveen" voor Hoogeveen, etc.

De vertrekplaats kan ook op talloze andere plaatsen in het programma worden bepaald (o.m. in BLADEREN, ZOEKEN enzovoort) door ter plaatse op de rechter muistoets te klikken en de plaats als Vertrekplaats te "markeren". Ook in de overzichtskaart kan een vertrekplaats worden opgegeven, door rechts in het scherm onder "Vertrek" op de knop "Locatie" te klikken.

De vertrekplaats is noodzakelijk voor iedere vorm van berekening, of het nu een route of een areaal betreft. Zonder een vertrekplaats in te voeren, kunt U PC-Navigo uitsluitend gebruiken om erin te BLADEREN.

De vertrekplaats die gekozen is wordt zichtbaar in het overzichtskaartscherm, namelijk in het veld "Vertrek" onder de locatieknop. Met die locatieknop kunt U de vertrekplaats ook wijzigen.

Bepaal Bestemming

Als U op BEPAAL BESTEMMING klikt, verschijnt een venster, waarin U (een deel van) de naam van een stad, dorp, ligplaats, sluis, brug, kade of ieder ander object kunt intypen. U hoeft zich daarbij geen zorgen te maken over hoofd- of kleine letters en over accenten (A=Ä=a=á=à=ä=â). Als U de juiste spelling niet weet, kunt U ook een DEEL van de naam intypen, b.v. "Ouden" voor Oudenaerde of "geveen" voor Hoogeveen, etc.

De plaats van bestemming kan ook op talloze andere plaatsen in het programma worden bepaald (o.m. in BLADEREN, ZOEKEN, enzovoort) door ter plaatse op de rechter muistoets te klikken en de plaats als Bestemming te "markeren". Ook in de overzichtskaart kan een bestemming worden opgegeven, door rechts in het scherm onder "Bestemming" op de knop "Locatie" te klikken.

De plaats van bestemming is noodzakelijk voor de berekening van een route; als U uitsluitend een areaal wil vaststellen, hoeft U géén plaats van bestemming op te geven.

De plaats van bestemming die gekozen is wordt zichtbaar in het overzichtskaartscherm, namelijk in het veld "Bestemming" onder de locatieknop. Met die locatieknop kunt U de bestemming ook wijzigen.

Voeg "Via"-plaats toe

Op dezelfde manier als U vertrek en bestemming heeft bepaald, kunt U plaatsen opgeven, die U op Uw route wil aandoen of waarlangs U de route per se wilt laten lopen. In PC-Navigo worden die kortweg "via-plaatsen" genoemd. Ook via-plaatsen kunt U elders in het programma markeren met behulp van de rechter muistoets. In het overzichtskaartscherm kunt U "Via"-plaatsen toevoegen door rechts onder "Via" op de "+" te klikken en in het dialoogscherm de gezochte naam op te geven.

Via-plaatsen moeten altijd opgesomd staan IN DE VOLGORDE, WAARIN ZE MOETEN WORDEN AANGEDAAN! De route, die PC-Navigo berekent, loopt dus van de vertrekplaats naar een eventuele via-plaats 1, vandaar naar een eventuele via-plaats 2, enzovoort, tot er alleen nog de bestemming resteert. U kunt in het veld, waarin de via-plaatsen opgenoemd staan, ook gemakkelijk "slepen": U gaat op een plaats staan, die niet in de juiste volgorde staat en U drukt de linkermuitstoets in en houdt deze ingedrukt. Dan "sleept" U de betreffende plaatsnaam naar de juiste plaats in de rij en daar laat U de linker muistoets weer los. De lijst wordt dan veranderd en de versleepte plaats komt in de positie te staan waar U hem naartoe hebt gesleept.

LET OP! Als U eenmaal een of meer Via-plaatsen opgegeven heeft, moet U niet vergeten die ook weer weg te halen als U in dezelfde sessie ook nog andere routes wil laten berekenen. Het verwijderen van de via-plaatsen kan met het submenu "Alle viaplaatsen opheffen". In het overzichtskaartscherm kunt U viaplaatsen óók één voor één opheffen met behulp van het "-"knopje naast de lijst van viaplaatsen.

Een viaplaats die gekozen is, wordt zichtbaar in het overzichtskaartscherm, namelijk in het veld "Via". Door op één der Viaplaatsen te gaan staan en op het min-teken te klikken, kan een viaplaats verwijderd worden. Door op het plus-teken te klikken, kan er een viaplaats worden toegevoegd (of tussengevoegd).

Onderbrekingen

In de planning van een reis kunnen voorgenomen onderbrekingen worden opgegeven. De reis wordt dan op een bepaalde plaats voor een opgegeven aantal uren (of zelfs dagen en uren) onderbroken, onafhankelijk van het tijdstip van aankomst ter plaatse (dit in tegenstelling tot de tijdcorrectie, waarbij de reis tot een voorgenomen tijdstip wordt onderbroken, los van het tijdstip van aankomst ter plaatse). Bij de onderbreking voor een vastgestelde tijdsduur gaat de klok als het ware pas lopen op het moment van aankomst.

Onderbrekingen kunnen worden opgegeven voor activiteiten, die een vooraf bekende hoeveelheid tijd vergen, b.v. (deel)losactiviteiten of verplichte rustpauzes conform het vaartijdenbesluit (voor de beroepsvaart), museumbezoek of attractie-bezoek (voor de watersport), of bunker-, fourageer- of reparatiewerkzaamheden onderweg. Na aankomst ter plaatse gaat de opgegeven tijdsduur van de onderbreking in, en na verloop van de opgegeven tijd wordt de reis hervat.

Onderbrekingen kunnen met de || toets (Pauzetoets) naast de Via-plaatsen in het detailscherm worden opgegeven: in het dialoogscherm dat verschijnt kan het aantal dagen (etmalen) en het aantal uren worden opgegeven.

Voeg "Mijden"-plaats toe

Als er plaatsen zijn, die U beslist NIET wil aandoen, kunt U deze plaatsen op dezelfde manier als de vertrekplaats, de bestemming en de via-plaatsen opgeven. Ook in het overzichtskaartscherm kunt U, met het "+" teken naast Vermijden, het dialoogschermpje openen waarin U een te vermijden plaats kunt zoeken. De volgorde is bij de te vermijden plaatsen niet van belang. Ook de te vermijden plaatsen kunt U elders in het programma nog markeren met behulp van de rechter muistoets. En ook bij de te vermijden plaatsen moet U erom denken ze weer te verwijderen als U in dezelfde sessie andere routes wilt laten berekenen.

Het opgeven van te vermijden plaatsen kan handig zijn als U persoonlijke voorkeur heeft voor een bepaald vaargebied. Wie van Nederland naar Frankrijk wil varen, maar de Rijn wil vermijden om b.v. de loodsplicht te ontlopen of de zware tegenstroom te vermijden, geeft een plaats ergens tussen Lobith en Wesel op als te vermijden plaats, en PC-Navigo zal deze vaarweg "blokkeren", zodat vanzelf de alternatieven verschijnen.

Een te vermijden plaats die gekozen is, wordt zichtbaar in het overzichtskaartscherm, namelijk in het veld "Vermijden". Door op één der te vermijden plaatsen te gaan staan en op het min-teken te klikken, kan een plaats verwijderd worden. Door op het plus-teken te klikken, kan er een plaats worden toegevoegd (of tussengevoegd).

Alle viaplaatsen opheffen

Als U enige routeberekeningen achter elkaar langs allerlei via-plaatsen heeft gedaan, kan het handig zijn om voor verdere routeplanning tussentijds álle viaplaatsen te verwijderen - bijvoorbeeld omdat U van voor af aan aan het rekenen wil slaan. Hoewel in PC-Navigo altijd zichtbaar is, dat er nog viaplaatsen opgegeven staan (namelijk rechts naast de overzichtskaart), is het met één druk op de knop wissen van alle opgegeven plaatsen toch vaak handig.

Alle te vermijden plaatsen opheffen

Als U enige routeberekeningen achter elkaar heeft gedaan en allerlei te vermijden plaatsen hebt opgegeven, kan het handig zijn om voor verdere routeplanning tussentijds ál de te vermijden plaatsen te verwijderen - bijvoorbeeld omdat U van voor af aan aan het rekenen wil slaan. Hoewel in PC-Navigo altijd zichtbaar is, dat er nog te vermijden plaatsen opgegeven staan (namelijk rechts naast de overzichtskaart), is het met één druk op de knop wissen van alle opgegeven plaatsen toch vaak handig.

Tijdplanning

Om de computer te melden vanaf welke datum en tijd hij moet gaan rekenen, kunt U in een dialoogvenster opgeven, op welke datum en tijd Uw vertrek gepland staat. Als Uw reis meer dan een dag zal duren, kunt U ook Uw dagelijkse vertrektijd en Uw dagelijkse afmeertijd opgeven, zodat de computer weet met hoeveel dagelijkse vaaruren er gerekend moet worden voor de voortgang.

PC-Navigo is voorzien van de betreffende regelingen in de vaartijdenwet, waarin behalve met vertrektijd en dagelijkse begin en eindtijd ook rekening gehouden zal worden met exploitatiewijze, vaargebruiken en eigen voorkeuren. De bij het schip behorende exploitatiewijze, die bij scheepsgegevens is ingevoerd, leidt tot een standaard-instelling van de dagelijkse begin- en einddtijd van de vaart: ononderbroken ingeval van volcontinubedrijf, beginnend om respectievelijk 05:00, 06:00 of 07:00 uur en eindigend om respectievelijk 19:00, 22:00 en 23:00 uur voor alléénvaart, dagvaart en semi-continuvaart. Ook eigen vaarschema's kunnen per schip worden opgegeven.

LET OP: als in de vaarregimes van een schip wijzigingen worden doorgevoerd, overschrijven die de in de tijdplanning opgegeven dagelijkse vaartijd! Andersom laat de in de tijdplanning gewijzigde dagelijkse vaartijd de tijden van de vaarregimes ongemoeid! Dit om te vermijden, dat een schip met een vast vaarregime "per ongeluk" van nieuwe vaartijden zou worden voorzien terwijl dat op grond van de wetgeving niet mag. Wijzigt U daarom tijden die bij het vaarregime horen altijd in het scheepsscherm, zodat U zeker weet dat dit schip steeds met de juiste tijden gepland wordt.

PC-Navigo kan niet alleen met een dag en tijd van vertrek rekenen (om daaruit de "geschatte aankomsttijd" ofwel Estimated Time of Arrival [E.T.A.] te berekenen), maar óók andersom: men kan de gewenste dag en tijd van aankomst opgeven (de zogenaamde Required Time of Arrival of R.T.A.) waarna PC-Navigo berekent, op welke dag en tijd er moet worden vertrokken om die aankomst te halen (en dat tijdstip heet de Required Time of Departure [R.T.D.] ofwel de vereiste tijd van vertrek). Door naar keuze vanuit het Vertrektijdstip of het Aankomsttijdstip te rekenen, kunt U de ene of de andere berekening gebruiken. De keuze kan ofwel in het tijdplanningscherm worden gemaakt (linksboven in het scherm) óf door de tijd hetzij onder de Vertreklocatieknop, hetzij onder de Bestemminglokatieknop in het detailscherm recht in te vullen: de bovenste laat rekenen vanaf het vertrekpunt (en berekent dus de ETA), de onderste vanaf het tijdstip van aankomst en die berekent dus de RTD, de vereiste tijd van vertrek.

LET OP: het verschuiven van de opgegeven vertrek- of aankomsttijd leidt niet altijd tot eenzelfde verschuiving van de samenhangende aankomst- en vertrekdatum. Door onderweg optredende sluitingen van bruggen en/of sluizen treedt vaak een "sprongsgewijze" verschuiving op. Zo zal bij een brug of sluis die op zondag niet wordt bediend, als het schip daardoor wordt opgehouden, bij een verschuivende vertrektijd de aankomsttijd langdurig gelijk blijven, en andersom.

Behalve vertrek- of aankomstdatum en -tijd en dagelijkse begin- en eindtijd van de vaart moet de gebruiker óók nog opgeven, van welk soort passagemogelijkheid van bruggen en sluizen hij gebruik wil maken: alléén van reguliere bediening, of óók van bediening waarvoor een voorafgaand verzoek nodig is. Van die laatste categorie kan dan ook nog worden beslist, of daarvan alleen gebruik gemaakt zal worden als dat zonder kosten kan, of ook als ervoor betaald moet worden. Ingeval voor dat laatste gekozen wordt, worden alle passagemogelijkheden benut, die bij de betreffende soort vaarweggebruiker (beroeps- of pleziervaart) mogelijk zijn.

In de tijdenschema's zijn de tijden, waarop alléén voor beroepsvaart of alléén voor watersport passage mogelijk is afzonderlijk opgenomen. Daarom heeft óók het scheepsgegevens-scherm invloed op de berekende tijdplanning. Veelal zullen namelijk verschillende tijden gelden voor de twee categorieën, en bovendien zijn de regelingen voor bediening op verzoek veelal verschillend.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

LET OP: Het opgeven van Uw vaar-uren kan grote verschillen in route tot gevolg hebben: iemand die volcontinu vaart, zal eerder over vaarwegen worden geleid, waar geen sluizen of bruggen zijn die de vaart belemmeren, terwijl iemand, die slechts op bepaalde uren vaart, soms nauwelijks gehinderd wordt door de nachtsluiting van sluizen en bruggen. Maar ook zijn beperkingen in vaaruren soms obstakels: een jachtschipper die van 9 tot 17 vaart, maar die te hoog is voor de route door Amsterdam, zal bv. nooit binnen zijn vaar-uren door die stad kunnen, omdat de spoorbruggen alleen des nachts worden bediend. PC-Navigo voert daarom, ingeval een route niet direct gevonden wordt, altijd een extra rekenslag uit om vast te stellen, of buiten de opgegeven tijden wél doorvaart mogelijk is.

Beeld

Alle weergave-typen van PC-Navigo zijn opgenomen onder het hoofdmenu BEELD. Voor sommige weergave-typen moet er eerst een route berekend zijn (zoals voor Pictogrammen en voor Reisplan). Andere zijn ook voordien al te gebruiken.

De OVERZICHTSKAART is de standaard-weergave van PC-Navigo. Alle gegevens, die het resultaat zijn van een berekende route, kunnen geïntegreerd in de overzichtkaart worden afgebeeld, soms als kaart-object, soms als symbool in het naast de kaart getoonde hulpscherm. Daardoor ziet men met één oogopslag alle belangrijke gegevens van de af te leggen route in beeld.

Naast het overzichtskaartscherm heeft U nog de volgende submenu's ter beschikking:

Pictogrammen
Reisplan
Niveaugrafiek
Afmetingengrafiek
Bladeren
Maximale afmetingen
Reissamenvatting
Voorafgaande verzoeken
Areaalkaart
Areaallijst
Berichten aan de scheepvaart
Stremmingenoverzicht
GPS-Monitor
Brandstofmonitor

Overzichtskaart - besturing

Het OVERZICHTSKAART-scherm is het belangrijkste scherm van PC-Navigo. U krijgt er de kaart van de binnenvaarwegen op te zien. Als er al een route is berekend, staat deze in contrasterende kleuren in deze kaart weergegeven; is er nog geen route berekend, dan zijn alle vaarwegen in de kaart blauw.

LET OP: Deze overzichtskaart is géén navigatiekaart, maar uitsluitend bedoeld om er het verloop van de route op af te beelden. Wie met behulp van PC-Navigo wil navigeren, dient daartoe de detailkaarten in PC-Navigo-ENC te gebruiken.

Als een route berekend is - en dat is automatisch het geval als alle benodigde opgaven (vertrek, bestemming, scheepskeuze en datum en tijd) gedaan zijn - kunt U het verloop van die route in de kaart bezien. Het verloop van de route staat in contrasterende kleur afgebeeld in de vaarwegenkaart. Nadere bijzonderheden - namelijk het geselecteerde schip, de opgegeven 'zoek-criteria', de vertrekplaats, eventuele te vermijden plaatsen en viaplaatsen, de bestemming en het 'soort' route, dat berekend is - staan afgebeeld in een hulpscherm rechts naast de kaart.

Mocht U bij nader inzien bedenken, dat er redenen zijn waarom U de voorkeur voor een iets andere route zou hebben, dan kunt U dit desgewenst nog kenbaar maken door via- of mijden-plaatsen toe te voegen, door een ander soort route te laten berekenen, of door Uw vertrekplaats en/of bestemming aan te passen.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boven de kaart treft U een zeventiental knoppen aan:

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

De vier meest linkse knoppen dienen voor het openen en bewaren van eenmaal berekende routes:
De eerste knop dient om een Nieuwe Route toe te voegen. In het rechter detailscherm wordt de nieuw te bewerken route als een nieuw tabblad getoond. De eerdere routes blijven onder hun eigen tabblad bewaard. U kunt nieuwe plaatsen opgeven en nieuwe keuzes instellen.
Met de tweede knop kunt U een eerder opgeslagen route openen. De opgeslagen route wordt dan opnieuw ingelezen en afgebeeld, en U kunt er verder mee werken en desgewenst opnieuw wijzigingen in aanbrengen.
Met de derde knop kunt U de huidige route opslaan. De route wordt dan weggeschreven naar een bestand, waaraan U een naam naar keuze kunt geven. Dat bestand kunt U later weer openen om met de route verder te werken.
Met de vierde knop kunt U het kaartbeeld van een route opslaan als 'bitmap' (U kunt er de in het scherm afgebeelde kaart mee "exporteren" als een zogenaamd "bitmap"-bestand, dat is de grafische afbeelding van het kaartbeeld, dat U in een grafisch programma eventueel verder kunt bewerken, aanpassen of afdrukken. In tegenstelling tot de door PC-Navigo in beeld getoonde kaart (een zogenaamde "vector"-kaart waarin alle gegevens afzonderlijk worden ingetekend) is de bitmap-kaart een gewone afbeelding, die daardoor ook met relatief weinig geheugengebruik gemakkelijk opgeslagen kan worden).

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

De volgende zeven knoppen zijn voor de 'besturing' van de kaart:
de eerste is voor het "inzoomen", oftewel het uitvergroten van een deel van de kaart. U klikt eerst op de knop met het plus-vergrootglas en daarna zet U met de linker muistoets een "vierkant" op dat deel van de kaart dat U wilt vergroten op de kaart: op de linkerbovenhoek van die uitsnede houdt U de linker muisknop ingedrukt, waarna U de muis naar de rechterbenedenhoek "sleept". Er tekent zich een vierkant af op de kaart. Zodra U de muis loslaat, wordt het uitgesneden vierkant getekend. U kunt óók stapsgewijs inzoomen met de "+" toets.
De tweede knop is voor het "uitzoomen" oftewel het van verderaf bekijken van de kaart. U klikt eerst op de knop met het min-vergrootglas en daarna zet U met de linkermuistoets weer een vierkant op de kaart, ongeveer in de verhouding waarnaar U wil uitzoomen (dus een klein vierkantje zoomt de kaart héél ver uit). Als U loslaat wordt de uitgezoomde kaart gelijk getekend. U kunt ook uitzoomen door op de numerieke "-" toets te drukken (dat is de mintoets op het nummertoetsenbord rechts).
Naast de uitzoom-knop bevindt zich een knop voor een instelbare schaal: daarmee kan PC-Navigo de kaart afbeelden op een schaalgrootte tussen 1 : 5.000 en 1 : 15.000.000.
De vierde knop is de informatie-knop: door er eerst op te klikken en dan naar bijvoorbeeld een foto-icoon of een berichten-icoon in de kaart te gaan en erop te klikken, opent men de "achterliggende" informatie, dus de foto of het bericht.
De vijfde knop, waarop het "grijphandje" zichtbaar is, dient om de kaart zijwaarts te "verslepen": door eerst op deze knop te klikken en daarna de linkermuistoets ergens op de kaart in te drukken en ingedrukt te houden, kunt U de kaart verslepen. U beweegt de muis, met ingedrukte knop, een stukje naar links of rechts of boven of beneden, waarna U de linkermuisknop los laat. De kaart wordt dan opnieuw getekend, verschoven over de afstand waarover U hebt "gesleept".
De zesde knop, met het "vingertje", dient om in de kaart plaatsen en objekten te kunnen "aanwijzen". U klikt eerst op de knop en daarna wijst U met het vingertje zo precies mogelijk een gewenste plaats aan (dat kan bijvoorbeeld de plaats zijn die U als vertrekpunt wilt aanwijzen, of Uw bestemming). Als U op die plaats klikt met de linkermuisknop, "zoekt" Pc-Navigo de plaatsen en objecten, die binnen een bepaalde straal rondom de aangewezen plaats liggen. De straal kunt U onder VOORKEUREN opgeven. Uit de lijst van plaatsen en objecten die verschijnt, kunt U de plaats of het object van Uw keuze aanklikken, en dat met de knop <MARKEREN> als Uw vertrek, bestemming, via-plaats of te vermijden plaats. Als er geen lijst verschijnt, liggen er geen plaatsen of objecten in de opgegeven straal rondom de aangewezen plaats; klikt U dan iets verderop nog eens of zoomt U een beetje in in de kaart.
De zevende knop, de pijl die naar een route-detail wijst, zorgt ervoor dat in de "Route varen" stand de details van een specifieke plaats in de route in het hulpscherm rechts worden geplaatst: als met de muis of met de GPS-besturing een bepaalde plaats in de route wordt aangegeven, toont PC-Navigo rechts de detailinformatie van het betreffende punt: de vaarwegklasse, het waterpeil, de maximale afmetingen, de vaarwegnaam ter plaatse, de al gevaren afstand, de nog te varen afstand, de naam van het betreffende object, de passagetijd, de beschikbare doorvaartafmetingen, eventuele VHF-kanalen, telefoonnummers en de bedieningstijden.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

De volgende knop is voor de schakeling van de licht-sterkte van het beeldscherm:
deze knop kan de lichtsterkte van de beeldscherm-elementen aanpassen. Om te voorkomen, dat een in de stuurhut gebruikt programma vanaf het scherm de stuurman of -vrouw verblindt, kan men de lichtsterkte van de schermen aanzienlijk reduceren. De schakeling kent drie standen, die conform de voorschriften uit het Reglement van Onderzoek voor Schepen op de Rijn de sterkten aanpassen aan respectievelijk daglicht, schemerlicht en duisternis. Zo kan men het programma beschikbaar houden ondanks de noodzaak tot demping van storende lichtbronnen in de stuurhut.

LET OP! De schakeling van lichtsterktes is een functie, die rechtstreeks ingrijpt in het besturingssysteem van de computer. Daardoor verandert niet alleen de lichtsterkte van de schermen van PC-Navigo, maar óók die van veel andere op dat moment gebruikte software! Door de knop nogmaals aan te klikken - en ook als PC-Navigo wordt afgesloten - worden de default-kleuren en -sterktes weer hersteld. Indien echter twéé toepassingen, die beide deze functie hebben, gelijktijdig in gebruik zijn, kan het zijn dat ze elkaar verstoren. In dat geval kan een herstart van de computer nodig zijn om de defaultwaarden van de beeldsterktes weer te herstellen.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

De volgende drie knoppen "schakelen" de detailschermweergave tussen "muisbediening" en "GPS-sturing" en regelen de orientatie van de kaart:
De blauwe peil schakelt op muis- of "handbediening": van de met de muis aangewezen plaats worden de details in het detailscherm rechts weergegeven (als het detailscherm tenminste op "route varen" geschakeld is, zie verderop).
Het satelietje schakelt op GPS of automatische bediening: als op de computer een NMEA-GPS is aangesloten, wordt automatisch het detailscherm getoond, dat hoort bij de GPS-positie, zodat men altijd die detailgegevens ziet, die horen bij de plaats waar het schip zich bevindt
Het rotatie-pijltje biedt de mogelijkheid de kaartweergave te draaien aan de hand van de koers van het schip (een zogenaame "course-up" weergave, oftewel een weergave waarbij de vaarrichting steeds naar de bovenrand van de kaart wijst. De kaart wordt in deze weergave dus steeds zodanig gedraaid, dat het schip consequent naar de bovenrand van het scherm aan het varen is. Deze weergave heeft uitsluitend effect als er een GPS is aangesloten.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

De laatste twee knoppen "schakelen" het detailscherm heen en weer tussen de "plan"-modus en de "vaar"-modus:
De knop zónder scheepje, met de rode routelijn erin, schakelt het detailscherm in de "plan"-modus: in die modus kunnen de bijzonderheden van de route (vertrekplaats, bestemming, zoekkriteria, via-plaatsen en te vermijden plaatsen, en het soort route) worden ingezien en eventueel gewijzigd.
De knop mét het scheepje erin schakelt het detailscherm in de "vaar"-modus: in die modus worden de bijzonderheden van de geplande - of gevaren - route getoond: de vaarwegklasse, het waterpeil, de maximale afmetingen, de vaarwegnaam ter plaatse, de al gevaren afstand, de nog te varen afstand, de naam van het betreffende object, de passagetijd, de beschikbare doorvaartafmetingen, eventuele VHF-kanalen, telefoonnummers en de bedieningstijden.

Onder de knoppen wordt nog de positie van de cursor op de kaart weergegeven in Latitude (Lengte) en Longitude (Breedte) graden, minuten en seconden. Indien een GPS aangesloten en in werking is, tonen deze cijfers de Latitude en Longitude van de GPS-ontvanger en worden ernaast nog weergegeven: de door de GPS doorgegeven TIJD, de SNELHEID t.o.v. de grond, de resterende tijd tot aankomst bij het volgende kunstwerk of de volgende plaats, en tenslotte de resterende afstand tot die plaats.

Wie beschikt over de ENC versie van PC-Navigo en over een ENC-cel op de plaats waar wordt ingezoomd, zal zien dat het kaart-beeld bij steeds verder inzoomen ineens "overschakelt" van het overzichtskaartbeeld naar het ENC-beeld. Nóg verder inzoomen levert dan stééds meer details van de vaarweg op, tot tenslotte alle voor de navigatie relevante zaken zijn afgebeeld (bij de zoomfactor, die men zal gebruiken als men met behulp van de ENC en de GPS navigeert). Zie de informatie over PC-Navigo ENC.

Overzichtskaart - indeling

Het OVERZICHTSKAART-scherm is het belangrijkste scherm van PC-Navigo. U krijgt er de kaart van de Europese vaarwegen op te zien. Als er al een route is berekend, staat deze in contrasterende kleuren in deze kaart weergegeven; is er nog geen route berekend, dan zijn alle vaarwegen in de kaart blauw.

LET OP: Deze overzichtskaart is géén navigatiekaart, maar uitsluitend bedoeld om er het verloop van de route op af te beelden. Wie met behulp van PC-Navigo wil navigeren, dient daartoe de detailkaarten in PC-Navigo-ENC te gebruiken.

Als een route berekend is - en dat is automatisch het geval als alle benodigde opgaven (vertrek, bestemming, scheepskeuze en datum en tijd) gedaan zijn - kunt U het verloop van die route in de kaart bezien. Het verloop van de route staat in contrasterende kleur afgebeeld in de vaarwegenkaart. Nadere bijzonderheden - namelijk het geselecteerde schip, de opgegeven 'zoek-criteria', de vertrekplaats, eventuele te vermijden plaatsen en viaplaatsen, de bestemming en het 'soort' route, dat berekend is - staan afgebeeld in een hulpscherm rechts naast de kaart.

Het grootste linker-deel van het scherm toont het verloop van de route, ingetekend in de vaarwegenkaart. Deze route-tekening geeft U al direct de mogelijkheid, wijzigingen in Uw route aan te brengen als dat gewenst is: als U bijvoorbeeld ziet, dat de berekende snelste route langs een vaarweg voert, waar U liever niet komt, kunt U - door het opgeven van via-plaatsen of van te vermijden plaatsen - de computer "dwingen" een route te kiezen, die U beter bevalt.

Het plannen - het maken van een reisplan, als het ware - kan heel gemakkelijk in het rechter deelscherm - het detailscherm - gebeuren: in dat deelscherm vindt U alle opgegeven plaatsen en keuzes bij elkaar, als tenminste in de knoppenbalk de keuzeknop voor de "plan-modus" is ingedrukt: het schip, waarmee deze reis gepland wordt, de in- of uitgeschakelde afmetingen, waarmee rekening gehouden moet worden, de geplande of berekende vertrekdatum en -tijd, de vertreklocatie, bestemming, via- en te vermijden plaatsen, de berekende of gewenste datum en tijd van aankomst en het soort berekende route (de snelste, de kortste, de optimale of de meest toeristische).

In het deelscherm kunt U in de "plan-modus" een aantal zaken DIRECT beïnvloeden: van boven naar beneden zijn dat:
de keuze van Uw schip (door op de "selecteer-knop" te klikken en uit de vlootlijst een ander schip te kiezen, of een nieuw schip aan te maken);
het in- of uitschakelen van de "zoek-criteria": door in de witte vakjes voor de bordjes met toegestane (rood) en/of beschikbare (blauw) afmetingen (lengte, breedte, hoogte en diepgang) de "vinkjes" aan of uit te klikken wordt wel of geen rekening gehouden met de betreffende afmeting bij het zoeken van een route;
de vertrekplaats, bestemming (beide met de "locatie" knop) en de viaplaatsen en te vermijden plaatsen (met de plustekens en mintekens naast de lijstjes;
het soort van te berekenen route: de snelste (in tijd), de kortste (in afstand), de optimale (met het minste aantal motoruren) of de toeristische (met het grootste aandeel van kleinschalige vaarwegen);
de voorgenomen datum en tijd van vertrek of, indien van toepassing, de gewenste datum en tijd van aankomst (als de een wordt opgegeven, wordt de ander berekend).

Als een route eenmaal gepland en berekend is, kan het rechter deelscherm in de "vaar-modus" worden geschakeld, met behulp van de meest rechtste knop op de knoppenbalk. In de "vaar-modus" geeft het detailscherm alle bijzonderheden van de reis en de gepasseerde plaatsen en "kunstwerken" (bruggen en sluizen b.v.) overzichtelijk weer: van boven naar beneden: de vaarwegnaam, -klasse, stroming, het waterpeil, de maximale afmetingen, de al gevaren afstand, het tijdstip van aankomst bij - en vertrek uit - het volgende vaarwegobject, de nog te varen afstand, eventuele blokkanalen voor de marifoon, de naam van het betreffende object, de passagetijd, de beschikbare doorvaartafmetingen, eventuele VHF-kanalen, telefoonnummers en de bedieningstijden. De precieze PLAATS, waarvan deze detail-gegevens verstrekt worden, kan handmatig - dus met de muis - worden AANGEWEZEN in de route. Maar als op de computer een GPS is aangesloten, kan deze plaats óók worden bepaald door de GPS-positie van dat moment: in dat geval VOLGT PC-Navigo dus exact de voortgang van het schip en worden in het detailscherm precies de juiste gegevens van die plaats getoond. De keuze tussen GPS of handbediening wordt met de knoppenbalk gemaakt: als U tijdens het GPS-sturen detailgegevens van een plaats verder in de route wil weten, kunt U dus altijd nog naar de muisbediening overschakelen.

Direct in dit detailscherm kunt U bovendien nog de hulpschermpjes met telefoonnummers openen, en de schermpjes met de bedieningstijden, zoals die gelden op de berekende passagedag. Ook kunt U ter plaatse tijdcorrecties doorvoeren - bijvoorbeeld als U ergens wil blijven liggen of een pauze in de reis wil ingelasten.

Van "achter" het rechter detailscherm kan met behulp van het knopje erboven (of met het menu <BEELD>, <PICTOGRAMMEN>) ook de pictogrammenlijst tevoorschijn worden getoverd. De pictogrammenlijn stelt de schematische weergave voor van een route met daarin alle "objecten" zoals bruggen, sluizen, kades, havens en andere voorzieningen. Zowel met de GPS als met het handmatig aanwijzen als ook met het aanklikken van een object in de pictogrammenlijst ziet U in het aangrenzende detailscherm de relevante details van dat object verschijnen (zoals doorvaart-afmetingen, eventuele bedieningstijden en communicatie-kanalen). Door de volledige integratie tussen kaartscherm, pictogrammenscherm en detailscherm heeft U op allerlei verschillende wijzen direct toegang tot al deze gegevens.

Wie beschikt over de ENC versie van PC-Navigo en over een ENC-cel op de plaats waar wordt ingezoomd, zal zien dat het kaart-beeld bij steeds verder inzoomen ineens "overschakelt" van het overzichtskaartbeeld naar het ENC-beeld. Nóg verder inzoomen levert dan stééds meer details van de vaarweg op, tot tenslotte alle voor de navigatie relevante zaken zijn afgebeeld (bij de zoomfactor, die men zal gebruiken als men met behulp van de ENC en de GPS navigeert). Zie de informatie over PC-Navigo ENC.

GPS

PC-Navigo biedt de mogelijkheid een Global Positioning System (GPS) apparaat aan te sluiten op de computer, waardoor de positie van het schip, uitgedrukt in lengte- en breedtegraden, zichtbaar gemaakt kan worden op de kaart en gevolgd kan worden tijdens het verloop van een reis. De GPS-apparatuur moet aangesloten worden op één van de COM-poorten van de computer, en de verschillende parameters (dataoverdrachtssnelheid, bitratio enzovoort) moeten op elkaar zijn afgestemd. Het GPS-apparaat moet de lengte- en breedtegraden en de voortgangssnelheid in het zogenaamde NMEA-formaat doorgeven.

Als de verbinding tussen het GPS-apparaat en de computer tot stand is gebracht, en de juiste parameters zijn ingesteld (zie daarvoor ook de handleiding van Uw GPS) kan het GPS-signaal worden afgebeeld in de overzichtskaart van PC-Navigo en, bij PC-Navigo-ENC, in de electronische navigatiekaarten. Dat levert de mogelijkheid om de positie van het schip in de europese vaarwateren nauwkeurig weer te geven. Ook kan, desgewenst met behulp van de atoomklok-nauwkeurige tijdweergave van de GPS, worden "bewaakt" of het verloop van een route de voorspelde tijdberekeningen volgt; desgewenst kan onderweg voor vertragingen of voor een snellere voortgang worden gecorrigeerd.

Bediening van de GPS-Module

Met met submenu <GPS> start en beheert U de GPS-module in PC-Navigo. Het GPS-scherm wordt zichtbaar, met daarin vijf tab-bladen: Satelieten, Log, Instellingen, NMEA en Tracks. In het Instellingen blad dient U met de knop <AUTOMATISCH ZOEKEN VAN GPS-INSTELLINGEN> (eenmalig) de COM-poort te laten kiezen, de snelheid in te laten stellen en de Databits, stopbits en pariteit op te laten geven. Als U daartoe technisch in staat bent, kunt U die instellingen natuurlijk ook zelf ingeven (zie daarvoor ook de handleiding van Uw GPS). Als alle instellingen kloppen, kunt U met de knop <Bewaar instellingen> zorgen dat de gekozen instellingen behouden blijven. Door onderaan het blad op <START> klikken, krijgt U in de "status" te zien of er inderdaad een NMEA-signaal wordt ontvangen. Als dat het geval is, kunt U - indien de GPS-module onafgebroken op de computer aangesloten is - door het aanklikken van de <Autostart> keuze de computer zélf laten zorgen voor het opstarten van de GPS-module.

Omdat het vinden van de juiste poort en de juiste instellingen soms een ingewikkelde zaak is - die onder meer afhangt van welke andere gebruikers van compoorten er al actief zijn op de computer - verdient het aanbeveling de <AUTOMATISCH ZOEKEN VAN GPS-INSTELLINGEN> knop te gebruiken, die automatisch alle beschikbare com-poorten en alle daarbij mogelijke instellingen een voor een checkt. Daartoe moet de GPS wel zijn aangezet en met de computer verbonden. Let erop, dat een GPS na inschakeling meestal enkele minuten nodig heeft om te "initialiseren". Zet daarom de GPS aan, wacht enkele minuten en laat dan de knop <AUTOMATISCH ZOEKEN VAN GPS-INSTELLINGEN> de juiste poort en instellingen zoeken.

Het tabblad <LOG>, biedt de mogelijkheid de GPS lengte- en breedtegraden van alle punten in een afgelegde route vast te leggen in een log-bestand, dat U onder een zelf te kiezen naam kunt bewaren om later nog te raadplegen. Met <START LOG Opname> begint U het feitelijke vastleggen. Bij het afspelen van een dergelijk opgenomen logbestand kan de afspeelsnelheid worden ingesteld (zodat een reis van vele uren in enkele minuten kan worden nagelopen).

Het meest linker tabblad, <SATELLIETEN>, is de grafische weergave van de GPS-verbinding. In de sterrenhemelkaart "ziet" U welke satelieten door de GPS-ontvanger waargenomen worden. Hoe meer satelieten, des te beter de plaatsbepaling. Ook de signaalsterkte van iedere sateliet wordt weergegeven. De <START> knop stuurt het GPS-signaal van de ontvanger dóór naar PC-Navigo, waar het signaal wordt omgezet in een stip op de kaart. De <STOP> knop beëindigt de doorgifte van het GPS-signaal.

Het tabblad <NMEA> biedt de mogelijkheid om andere dan het zg. RMC-signaal te selecteren als "NMEA-sentence", hetgeen nodig kan zijn als de GPS-ontvanger een ander dan het (Standaard) RMC-signaal weergeeft: twee alternatieven voor dit RMC-signaal zijn voorhanden: GLL en GGA. Zie voor het signaaltype, dat Uw GPS ontvangt, de handleiding van de GPS, of probeer gewoon de drie mogelijkheden uit. Klik na het wijzigen op <bewaar instellingen>.

Het tabblad <Tracks> regelt het "verkeer" rond al gevaren (of bezig zijnde) routes: de track van zo'n route is de kaartlijn, waarin de GPS-posities resulteren. Die lijn kan evenals de log-opnames worden bewaard, bijvoorbeeld om een tweede keer op een bepaald traject te weten, waar men de vorige keer precies gevaren heeft. Een dergelijke track kan (standaard) worden bewaard met de naam van de reis waar hij bij hoort, of onder iedere andere gewenste naam. Ook kan de lijnkleur en de lijndikte van de weergave worden ingesteld.

Weergave

Als het GPS-signaal is ingesteld en door de computer kan worden geïnterpreteerd, kan de positie waar het schip (of eigenlijk: de GPS) zich bevindt, worden weergegeven in de overzichtskaart of, in PC-Navigo-ENC, in de electronische navigatiekaart. Het detailscherm naast de kaart zal dan "mee-bewegen" met de voortgang van het schip. Tevens zal de pictogrammen-weergave van de gevaren route dan automatisch het pictogram van de huidige positie weergeven, en "meeschuiven" met het varende schip. De GPS-Monitor geeft een viertal data van de GPS apart weer in een duidelijk, transparant hulpschermpje, dat naar keuze overal in het beeld kan worden neergezet en waarvan de lettergrootte apart instelbaar is (b.v. om de snelheid ook van wat grotere afstand goed te kunnen aflezen).

Het reisplan-proces in PC-Navigo kan worden gekoppeld aan de meetwaarden van de GPS. Als die koppeling er is, kan het actuele reisplan door de GPS worden gecontroleerd én gecorrigeerd. Wie voor deze correctie kiest, laat in feite de GPS controleren of een bepaald punt in de reis inderdaad op de geplande tijd wordt gepasseerd.

Wijkt het passagetijdstip méér af dan de opgegeven waarde (die standaard op 10 minuten afwijking staat maar die bij <Voorkeuren> anders ingesteld kan worden) dan stelt de software voor om met de feitelijke passagetijd als uitgangspunt een herberekening te maken voor de rest van de reis. Het kán immers zijn dat door een afwijkende tijdplanning wijzigingen in de te volgen route wenselijk worden, en in ieder geval moet de te verwachten aankomsttijd opnieuw worden vastgesteld;

Wie de voorgestelde correcties niet iedere keer opnieuw wil bevestigen, kan er voor kiezen de wijzigingsvoorstellen al bij voorbaat te accepteren. PC-Navigo rekent dan gewoon volautomatisch door, hoe het reisplan bijgesteld moet worden als gevolg van snellere of tragere voortgang.

GPS en de betrouwbaarheid van de positiebepaling

NOTA BENE! De lengte- en breedtegraad die de GPS doorgeeft en de lengte- en breedtegraad van alle punten van de vaarwegenkaart komen uit verschillende bronnen, en zijn daarom niet altijd PRECIES identiek. De kaarten in PC-Navigo zijn, waar het de ligging van de vaarwegen betreft, voor Nederland, Duitsland, België, Frankrijk en de Balkanlanden erg nauwkeurig (omdat de plaatsbepaling van de waterwegen in die landen is ontleend aan de officiële data van de topografische diensten). Voor de perifere delen van Europa (Scandinavië, het Iberisch Schiereiland en Rusland, Witrusland en de Oekraïne) is de nauwkeurigheid (nu nog) minder. In PC-Navigo ENC worden geen "eigen" PC-Navigo-kaarten gebruikt, maar de officiële electronische navigatiekaarten van de diverse vaarwegbeheerders. Ook dáárin is dus sprake van verschillende bron-gegevens en daarmee van mogelijke afwijkingen.

Ook de kwaliteit van Uw GPS-ontvanger kan invloed hebben op de plaatsweergave: een "gewone" GPS-ontvanger bepaalt de plaats met een nauwkeurigheid die varieert van enkele meters tot enkele honderden meters; een zogenaamde DGPS (Differential GPS) bereikt bijna altijd een nauwkeurigheid tot op enkele meters.

Door de afwijkingen van de kaart en van het signaal kan het voorkomen, dat de plaats van Uw schip niet IN, maar NAAST een vaarweg wordt aangegeven. Bij dicht bij elkaar gelegen vaarwegen is het daardoor soms ook onmogelijk precies vast te stellen in welke van de mogelijke wateren het schip vaart (b.v. vlak bij kruisingen of bij parallelle wateren of in naast elkaar gelegen sluiskolken). Door dit fenomeen is dan ook het zich orienteren op de GPS, bijvoorbeeld bij nachtvaart of varen in de mist, niet aan te raden, te meer niet omdat men met de GPS alleen het EIGEN schip waarneemt en niet de overige scheepvaart. Voor de vaart onder die omstandigheden is het gebruik van radar onmisbaar.

Indien U beschikt over een goede en betrouwbare (D?-)GPS ontvanger en U stelt een verschil vast tussen de kaartligging van de vaarweg waarin U zich bevindt en de positie van Uw schip, dan stellen wij het erg op prijs dit van U te vernemen; als U in staat bent van dát deel van Uw reis een logbestand aan te leggen, dan is dat voor ons een erg bruikbare wijze om de kaarten te verbeteren, dus we houden ons aanbevolen zo'n bestand (b.v. als bijlage bij een e-mail-bericht) te mogen ontvangen: info@noordersoft.com.

Reisplan Verzenden

PC-Navigo kan op basis van geplande routes zogenaamde "toegesneden informatie" (Dedicated Information) verzamelen uit River Information Services (RIS), de gestandaardiseerde informatiediensten van de Europese overheden. Deze RIS informatie omvat onder andere de Berichten aan de Scheepvaart. Om de route-gegevens te kunnen gebruiken voor het maken van de juiste selectie uit alle aangeboden scheepvaartberichten, moet de gecodeerde route eerst worden verzonden naar de NoorderSoft servers, alwaar de route wordt gebruikt om te zien welke van alle uitgegeven scheepvaartberichten relevant zijn op de te varen route.

Het menu <Reisplan verzenden> stuurt via internet het reisplanbestand naar de servers; daar worden de juiste Berichten aan de Scheepvaart geselecteerd en in het gestandaardiseerde RIS formaat teruggestuurd naar de afzender van het reisplan. In het menu <Berichten aan de Scheepvaart> kan de verzameling van op de route geldende berichten worden ingezien; na het verzenden van het reisplan verschijnen ze bij ontvangst al direct in beeld.

Het reisplan wordt door de ontvangende server behandeld als privacy-gevoelige informatie. Dat wil zeggen dat er géén delen van deze informatie aan derden worden doorgegeven en dat de informatie niet wordt gebruikt voor andere doeleinden dan waarvoor ze is bedoeld.

Met de knop <IP-Instellingen> kan men het IP-adres en de Poort van de server waarmee contact wordt gelegd instellen. In de loop van 2008 worden de serverdiensten van NoorderSoft verplaatst naar Frankrijk en op termijn zal er dus met een ANDERE server contact moeten worden gelegd om de juiste scheepvaartberichten te kunnen ophalen. Het serveradres van de "oude" server in Amsterdam is 62.251.1.160 (Poort 9081).

Pictogrammen

De details van Uw route worden schematisch zichtbaar in de beeldmodus PICTOGRAMMEN. Pictogrammen zijn geschematiseerde grafische weergaven van de werkelijkheid. In oudere PC-Navigo-versies waren de Pictogrammen reeksen afzonderlijke afbeeldingen per object. Nu zijn ze samengevoegd tot een schematisch getekende vaarweg, waarin of waaraan de ligging van allerlei objecten op schaal zichtbaar is gemaakt door ze in te tekenen. Deze Pictogrammen kunnen zichtbaar worden gemaakt door het schermpaneel, waarop ze worden afgebeeld, "achter het detailscherm vandaan" te halen met het daartoe bestemde knopje of met het submenu PICTOGRAMMEN. Zo ziet U met één oogopslag de ligging van sluizen, bruggen, havens, kaden, kruisingen, steden en dorpen, zwaaikommen en bunkerstations, terwijl de detailgegevens van al die objecten direct toegankelijk zijn, alweer in schematische vorm: 'verkeersborden' voor de toegestane afmetingen en de maximumsnelheid, borden waarin de beschikbare breedte, hoogte, lengte en diepgang weergegeven wordt, en knoppen waarmee U de telefoonnummers, de marifoonkanalen, de bedieningstijden en andere specifieke informatie kunt 'openen'.

Van boven naar beneden in de Pictogrammen-lade vindt U de schematische tekeningen van objecten (bruggen, sluizen, kades, steden, ligplaatsen, bunkerstations enzovoort) die op Uw route liggen (of langs de vaarweg waarin U aan het bladeren bent). In het detailscherm zelf, rechts, treft U de bij ieder pictogram behorende gegevens aan: vaarwegklasse, normaal waterpeil, maximumsnelheid, toegestane afmetingen, marifoonkanalen waarop lokaal moet zijn afgestemd en eventuele informatiekanalen, de eventueel al afgelegde en nog af te leggen afstand, de verwachte tijd van aankomst bij - en van vertrek vanaf - het volgende "object", de relevante doorvaart-afmetingen, een mogelijk marifoonkanaal van het object zelf, en eventuele telefoonnummers en bedieningstijden voorzover relevant.

Als bediening van een brug of sluis nodig is, knippert de knop met bedieningstijden van die dag. Als de knop NIET knippert, kan het schip de brug gesloten passeren of staat de sluis open. Ook de knop voor de tijdcorrectie zit op dit paneel. Indien er voor het betreffende vaarweggedeelte marifoon-blokkanalen of sectorkanalen gelden of indien er info-kanalen van de vaarwegbeheerder beschikbaar zijn, wordt dit ook in dit paneel weergegeven.

Als er een GPS-ontvanger aangesloten en in werking is, wordt het pictogrammenscherm automatisch op die plaats gesteld, waar het schip zich volgens de GPS-coördinaten bevindt. Voor het uitschakelen van die functie kunt U de GPS bedienen onder <BESTAND> en GPS doen.

Voor het pictogrammenscherm kan een selectie worden gemaakt uit het soort objecten, dat men zichtbaar wil hebben. Daartoe klikt men met de RECHTER muistoets op het kaartvlak en dan op het menu <KUNSTWERKFILTER>. Er verschijnt dan een dialoogscherm